Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động xuất nhập cảnh và di cư diễn ra với quy mô lớn, tính chất ngày càng phức tạp.
Đại tá Trương Thị Thu Ba (Cục Quản lý Xuất nhập cảnh - Bộ Công an) cho biết, thời gian qua, hoạt động di cư qua các kênh không chính thức, đưa người di cư trái phép, mua bán người qua biên giới vẫn diễn ra dưới nhiều hình thức với thủ đoạn tinh vi, phức tạp, xuyên quốc gia, gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội.
Tình hình xung đột leo thang tại Trung Đông, Đông Âu, Ấn Độ và khu vực Campuchia, Thái Lan; nội chiến ở Myanmar đã tạo ra làn sóng di cư và tị nạn, làm gia tăng nguy cơ khủng bố và bất ổn an ninh toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác bảo hộ công dân Việt Nam đang sinh sống tại các địa bàn này.
Hơn thế nữa, hoạt động của các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia và di cư bất hợp pháp qua biên giới Việt Nam với Trung Quốc, Lào, Campuchia đặt ra thách thức lớn đối với Việt Nam, nhất là trong công tác quản lý, kiểm soát xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu, biên giới.
Theo Đại tá Thu Ba, thời gian qua công tác hợp tác quốc tế về di cư, phòng, chống xuất nhập cảnh trái phép và mua bán người luôn được chú trọng, đẩy mạnh thực hiện với nhiều hoạt động phối hợp với các lực lượng chức năng đối đẳng của Trung Quốc, Lào, Campuchia để trao đổi thông tin, quản lý, ngăn chặn hành vi xuất nhập cảnh trái phép; tiếp nhận và phát hiện nạn nhân bị mua bán, công dân Việt Nam bị trục xuất.
Cục Quản lý xuất nhập cảnh cũng phối hợp với IOM tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực và tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo về công tác phối hợp liên ngành nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người và phát huy hiệu quả dữ liệu mua bán người.
Đơn vị cũng phối hợp với Đại sứ quán Anh tại Việt Nam xây dựng kế hoạch hành động chung về phòng, chống mua bán người thuộc khuôn khổ Bản ghi nhớ giữa Chính phủ Việt Nam và Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland; phối hợp với Cơ quan Liên Hợp Quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) triển khai 4 hoạt động hợp tác về phòng ngừa và ứng phó bạo lực đối với phụ nữ và mua bán người…
Gần đây nhất, Cục Quản lý xuất nhập cảnh đã tham dự Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 6 (COMMIT) với chủ đề “Tăng cường hợp tác khu vực trong phòng, chống mua bán người trong kỷ nguyên số”, góp phần tăng cường hợp tác song phương, đa phương về quản lý xuất nhập cảnh và công tác phòng, chống xuất nhập cảnh trái phép, đưa người di cư trái phép, mua bán người và tội phạm xuyên quốc gia.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Đại tá Thu Ba cũng thẳng thắn chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong công tác đấu tranh phòng, chống xuất nhập cảnh và di cư trái phép.
Nguyên nhân là do quy định của pháp luật chưa theo kịp thực tiễn, thiếu tính đồng bộ; đời sống kinh tế của người dân ở nhiều khu vực còn nhiều khó khăn, không có công ăn việc làm ổn định, dẫn đến việc tìm đường kiếm sống mới, trong đó có di cư bất hợp pháp.
Đáng chú ý, các đường dây đưa người xuất nhập cảnh trái phép, mua bán người được tổ chức ngày càng tinh vi, phức tạp, lợi dụng đường biên giới dài, nhiều kênh rạch, khu vực hẻo lánh, địa hình đồi núi hiểm trở để đưa người ra nước ngoài, trong khi lực lượng chức năng còn hạn chế cả về con người và trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật.
Ngoài ra, cấp ủy, chính quyền một số đơn vị, địa phương chưa quyết liệt trong công tác lãnh đạo, kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc và tổ chức thực hiện công tác quản lý cư trú trên địa bàn, đặc biệt là đối với số công dân xuất nhập cảnh trái phép trở về, công dân định cư ở nước ngoài.
Công tác tuyên truyền, vận động đã được quan tâm nhưng chưa thường xuyên, sâu rộng; chất lượng tuyên truyền chưa cao, chưa phát huy hết vai trò của người có uy tín trong dân tộc, tôn giáo trong tuyên truyền, vận động quần chúng không di cư trái phép, cư trú và lao động bất hợp pháp, vi phạm pháp luật ở nước ngoài.
Công tác phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương còn bị động, thiếu thống nhất, đặc biệt là công tác thống kê, cập nhật đầy đủ dữ liệu công dân Việt Nam sinh sống ở nước ngoài, vi phạm pháp luật ở nước ngoài. Công tác hợp tác quốc tế liên quan đến công dân Việt Nam phạm tội trốn ra nước ngoài, xuất cảnh, cư trú, lao động trái phép, nạn nhân bị mua bán còn hạn chế.
Trước những tồn tại này, Đại tá Thu Ba đề xuất các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai có hiệu quả Quyết định số 402/QĐ-TTg, thể hiện chính sách nhất quán của Việt Nam trong việc kiên quyết phòng, chống di cư bất hợp pháp và mua bán người, thúc đẩy di cư hợp pháp, an toàn và trật tự.
Đồng thời, các đơn vị cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với nhiều nội dung, hình thức đa dạng nhằm nâng cao nhận thức của người dân về phương thức, thủ đoạn hoạt động mới của các tổ chức tội phạm liên quan đến hoạt động mua bán người, đưa người xuất cảnh trái phép và hậu quả của việc xuất nhập cảnh trái phép; vận động người dân chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; cảnh giác với các hoạt động lừa đảo, lôi kéo, dụ dỗ của các đối tượng.
.svg){kind=icon}
