Thêm hậu quả từ Covid-19 khiến TQ 'khóc dở mếu dở'

Trung Quốc đang rơi vào thế khó xử khi các nước muốn Bắc Kinh hoặc xóa bỏ hoặc tái đàm phán các khoản nợ trong bối cảnh kinh tế toàn cầu suy giảm vì đại dịch Covid-19.

Theo báo NY Times, nếu "gật đầu" trước đề nghị trên, Trung Quốc sẽ chịu thiệt hại quá lớn nhưng nếu "lắc đầu" thì hình ảnh của nước này trên thế giới sẽ bị hủy hoại.

{keywords}
Sri Lanka khát tiền để kích thích tăng trưởng nên vay mượn nhiều từ Trung Quốc trong những năm gần đây. (Ảnh: NY Times)

Trong cuộc điện đàm hồi tháng 4 với người đồng cấp Trung Quốc, Ngoại trưởng Pakistan nêu một đề nghị khẩn thiết: Kinh tế Pakistan đang trượt dốc và Islamabad muốn tái cấu trúc các khoản vay trị giá hàng tỷ đôla từ Bắc Kinh.

Thực tế, Bắc Kinh đã nhận được vô số đề nghị tương tự từ Kyrgyzstan, Sri Lanka và nhiều nước châu Phi muốn tái cấu trúc, hoãn lại hoặc xóa các khoản nợ trị giá hàng chục tỷ đôla đến hạn phải trả trong năm nay.

Trong hai thập niên qua, Trung Quốc là nước cho vay nhiều nhất thế giới, rót cho các quốc gia khác hàng trăm tỷ đôla trong nỗ lực mở rộng ảnh hưởng và vươn lên thành siêu cường kinh tế - chính trị. Bên vay thường thế chấp các cảng biển, các mỏ và nhiều tài sản có giá trị khác.

Giờ đây, khi kinh tế toàn cầu chao đảo vì đại dịch Covid-19, ngày càng có nhiều "con nợ" báo với Bắc Kinh rằng họ không thể trả lại tiền.

Theo NY Times, Trung Quốc đang đứng trước những lựa chọn vô cùng khó khăn. Nếu tái cấu trúc hoặc xóa hẳn những khoản nợ này, hệ thống tài chính của Trung Quốc sẽ căng ra và người dân sẽ bất bình bởi chính họ cũng đang chịu ảnh hưởng từ suy giảm kinh tế trong nước.

Còn nếu nhất quyết đòi thanh toán nợ đúng hạn thì Trung Quốc sẽ bị tổn hại hình ảnh của mình trên toàn cầu.

Uy tín của Trung Quốc trên thế giới hiện nay vốn đang lung lay. Nhiều nước công khai nghi ngờ vai trò của Bắc Kinh trong đại dịch Covid-19, vì ban đầu vào tháng 1, giới chức Trung Quốc giảm nhẹ tính nghiêm trọng và sự lây nhiễm của dịch bệnh.

Bắc Kinh hiện đang nỗ lực bán và tặng khẩu trang cùng trang thiết bị y tế để giúp cải thiện hình ảnh. Chỉ một bước đi sai lầm cũng có thể cản trở các tham vọng toàn cầu của cường quốc này.

Trong khi đó, các rủi ro về tài chính là rất lớn. Viện Kiel, một tổ chức nghiên cứu Đức, cho rằng tổng số tiền Trung Quốc cho thế giới đang phát triển vay hiện vào khoảng 520 tỷ USD hoặc hơn, phần lớn được giải ngân từng phần trong vài năm trở lại đây.

Như vậy, Trung Quốc đang là chủ nợ lớn hơn cả Ngân hàng Thế giới (WB) hoặc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF).

Dẫn đầu là sáng kiến Vành đai và Con đường - chương trình 1 nghìn tỷ USD do Chủ tịch Tập Cận Bình chỉ đạo nhằm rót tiền vào các dự án hạ tầng khắp thế giới. Kể từ khi sáng kiến bắt đầu năm 2013, Trung Quốc đã cho các nước vay tới 350 tỷ USD, mà khoảng một nửa trong danh sách được coi là "những con nợ rủi ro cao".

Bắc Kinh bác bỏ ý kiến xóa nợ đồng loạt, nhưng phát tín hiệu sẵn sàng đàm phán. Trong một số trường hợp, nước này đã hành động: Chính phủ Kyrgyzstan thông báo hồi tháng 4 rằng Trung Quốc đã chấp nhận tái cơ cấu 1,7 tỷ USD các khoản thanh toán nợ, nhưng không tiết lộ chi tiết.

Một số quốc gia khác hiện đang hy vọng được giãn nợ.

"Chúng tôi không chỉ nêu đề nghị với Trung Quốc" mà với cả Nhật Bản, Bộ trưởng Tài chính Sri Lanka S.R. Attygalle thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn. Ông cho biết, Ngân hàng Phát triển Trung Quốc đã mở rộng hạn mức tín dụng lên 700 triệu USD để giúp đỡ Sri Lanka, hạ lãi suất và lùi thời hạn thanh toán thêm 2 năm.

NY Times dẫn lời một số nguồn thạo tin cho biết, ngoài những bước đi như trên, giới chức Trung Quốc vẫn chưa quyết định làm thế nào để giải quyết vấn đề.

Sáng kiến Vành đai và Con đường là một chủ đề nhạy cảm trước khi đại dịch bùng phát. Các nhà chức trách Trung Quốc hiện đang lo ngại liệu có quá nhiều ngân hàng và công ty cùng rót tiền vào các nước mà không phối hợp chặt chẽ hay không.

Trong khi đó, hệ thống tài chính của Trung Quốc hiện nay cũng đang căng ra vì nợ tích tụ của các công ty nhà nước và chính quyền các địa phương để duy trì tăng trưởng.

Thanh Hảo

tin nổi bật

Chuyến thăm hiếm hoi tới Trung Quốc của Ngoại trưởng Mỹ có thể thay đổi quan hệ hai nước?

Thực hiện chuyến thăm hiếm hoi tới Trung Quốc vào tuần tới, Ngoại trưởng Mỹ được cho có nhiệm vụ đảm bảo hai nước tránh một cuộc khủng hoảng.

Cuộc chiến giành 'vàng trắng' giữa các cường quốc trên thế giới

Các cường quốc trên thế giới đang giành giật lithium, mặt hàng được mệnh danh là 'vàng trắng' và có mức giá tăng hơn 500% trong vòng 2 năm qua.

Ukraine khao khát tiêm kích, các nước phương Tây nói gì?

Nhiều nước phương Tây đang tích cực thảo luận về khả năng chuyển giao dàn tiêm kích hỗ trợ cho lực lượng quân sự Ukraine.

Xung đột Nga - Ukraine khiến quyền lực ở châu Âu dịch chuyển sang phía đông?

Cuộc xung đột Nga - Ukraine dường như đã làm gia tăng ảnh hưởng của các nước Trung và Đông Âu, trong khi giảm bớt quyền lực của Pháp và Đức.

Ukraine tổn thất đến mức nào vì vụ trực thăng rơi khiến Bộ trưởng Nội vụ thiệt mạng?

Vụ rơi trực thăng ở ngoại ô Kiev khiến ít nhất 16 người, kể cả Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Denys Monastyrsky thiệt mạng, được coi là đòn giáng mạnh đối với chính phủ nước này.

Các vụ lộ tài liệu mật của ông Biden và người tiền nhiệm Trump có giống nhau?

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ đã chỉ định 2 công tố viên đặc biệt để điều tra độc lập việc xử lý các hồ sơ mật của Tổng thống Joe Biden và người tiền nhiệm Donald Trump.

Các xe thiết giáp viện trợ của phương Tây có giúp Ukraine 'thay đổi cuộc chơi'?

Ba nước thành viên NATO gồm Mỹ, Đức và Pháp thông báo sẽ gửi các thiết giáp kiểu phương Tây cho Ukraine để hỗ trợ nước này chống lại quân Nga.

Vì sao Nga quyết giành quyền kiểm soát 'thị trấn muối' Soledar?

Việc giành được quyền kiểm soát 'thị trấn muối' Soledar sẽ giúp Nga có thêm hướng tấn công vào thành phố chiến lược Bakhmut của Ukraine.

Những thách thức lớn đối với Mỹ trong năm 2023

Ông Paul Stares, Giám đốc Trung tâm về hoạt động phòng ngừa tại Hội đồng Quan hệ đối ngoại có trụ sở ở New York, nêu tên 3 mối đe dọa chính sách đối ngoại với Mỹ trong năm 2023.

Mục đích Mỹ bố trí lính thủy quân lục chiến, tên lửa trên khắp đảo Okinawa

Hoạt động tái cơ cấu lực lượng thủy quân lục chiến của Mỹ trên đảo Okinawa được cho là nhằm phản ứng trước khả năng quân đội Trung Quốc chiếm ưu thế.

Vì sao Trung Quốc ký thỏa thuận năng lượng hơn nửa tỷ đô với Afghanistan?

Một công ty Trung Quốc sẽ đầu tư 540 triệu USD vào phát triển các mỏ khai thác dầu khí tại Afghanistan.

Ghế Chủ tịch Hạ viện Mỹ được quyết định như thế nào?

Chính trường Mỹ đang dậy sóng khi lần đầu tiên trong gần 100 năm qua, Hạ viện phải tổ chức bỏ phiếu lại để bầu ghế chủ tịch và sau 6 vòng bỏ phiếu vẫn chưa chọn được ai.

Trung Quốc tái mở cửa tác động thế nào tới toàn cầu?

Ngành du lịch và hàng hóa thế giới được dự đoán khởi sắc sau khi Trung Quốc nới lỏng 'Zero Covid' để mở cửa biên giới sau 3 năm.

Năm 2023 sẽ đầy thách thức với ông Trump

2023 được tin sẽ là một năm đầy thách thức với cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vì nhiều vấn đề đeo bám ông từ năm 2022 có thể leo thang.

Các xu hướng định hình thế giới năm 2023

Các chuyên gia phân tích cho rằng, những sự kiện và xu hướng sau đây sẽ định hình thế giới trong năm 2023.