Tiền đi vay đắt đỏ, dùng trả lương chuyên gia 500 triệu/tháng

 Riêng chuyên gia tư vấn thiết kế được trả 20.000-25.000 USD/tháng, trong khi chuyên gia trong nước trung bình 2.000 USD/tháng.

Lương chuyên gia “ngoại” 500 triệu/tháng, chuyên gia nội 50 triệu

Kiểm toán chuyên đề các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi, Kiểm toán Nhà nước đã phát hiện nhiều sai sót, phải chỉ định thầu cho nhà thầu nước ngoài, gây bất lợi cho nhà nước.

Theo Kiểm toán Nhà nước, hầu hết các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi đều được các nhà tài trợ đánh giá hiệu quả sau khi hoàn thành dự án.

Tuy nhiên, qua kiểm toán các dự án cho thấy hiệu quả sử dụng chưa tương xứng, chất lượng công trình chưa cao, công nghệ chưa thực sự tiên tiến, chưa tương xứng với nguồn lực đầu tư; các định mức, đơn giá vật tư đặc thù quá cao, tổng mức đầu tư thay đổi nhiều lần, giải ngân chậm.

{keywords}
Đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông là điển hình của kém hiệu quả.

Cụ thể, Kiểm toán Nhà nước cho rằng việc đàm phán, ký kết Hiệp định vay vốn, gặp những ràng buộc bất lợi dẫn đến phải chỉ định thầu cho nhà thầu nước ngoài, sử dụng hàng hoá, dịch vụ có nguồn gốc từ bên cho vay.

Đó là Dự án Cát Linh - Hà Đông phải chỉ định thầu cho nhà thầu Trung Quốc 13.751 tỷ đồng chiếm 77% tổng mức đầu tư.

Dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 TP.Hồ Chí Minh, tuyến Bến Thành - Suối Tiên: Sử dụng hàng hoá, dịch vụ có nguồn gốc từ Nhật Bản từ 30% trở lên, nhà thầu chính phải là nhà thầu Nhật Bản.

Ngoài ra, theo Kiểm toán Nhà nước, những dự án vay vốn nước ngoài này Việt Nam phải sử dụng tư vấn quốc tế với chi phí cao hơn sử dụng tư vấn trong nước từ 8-10 lần. Chẳng hạn Dự án đầu tư tuyến đường nối đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình sử dụng tư vấn quốc tế với chi phí gấp 8,5 lần tư vấn trong nước; Dự án Cải thiện môi trường nước TP. Hồ Chí Minh, lưu vực Kênh Tàu Hũ - Bến Nghé - Đôi - Tẻ, giai đoạn 2 gấp 10 lần; Dự án đầu tư xây dựng tuyến Lộ Tẻ - Rạch Sỏi gấp 11 lần...

Trong khi đó, Kiểm toán Nhà nước cho rằng chưa có quy định cụ thể về mức lương, nhu cầu, mức độ cần thiết trong việc thuê chuyên gia tư vấn quốc tế, trong khi chi phí này rất lớn. Cụ thể, chuyên gia tư vấn thiết kế 20.000-25.000USD/tháng, chuyên gia trong nước trung bình 2.000USD/tháng.

Đặc biệt, Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, tư vấn giám sát do bên tài trợ vốn chỉ định mà phía Việt Nam không thể thay thế.

Đáng nói hơn, Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra việc đàm phán nhiều điều khoản bất lợi trong hợp đồng. Đơn cử như Dự án đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên thay đổi tỷ lệ thực hiện bảo lãnh thực hiện hợp đồng từ 10% xuống 5% và trong bảo hành từ 10% xuống 3%; thay đổi tỷ lệ giữ lại khi thanh toán từ 10% xuống 5%; cho phép Nhà thầu đưa ra yêu cầu về chi phí khi gia hạn thời gian thực hiện hợp đồng, chấp thuận đơn giá nếu phải gia hạn tiến độ...

Dự án điều chỉnh tổng mức đầu tư tăng gần 300%

Kiểm toán Nhà nước cũng liệt kê nhiều dự án điều chỉnh quy mô, giá trị điều chỉnh lớn so với phê duyệt lần đầu.

Bộ Giao thông vận tải có 27/42 dự án điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư tới 122.352 tỷ đồng và 97,27 triệu USD.

Dự án nâng cao an toàn cầu đường sắt trên tuyến Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh điều chỉnh 3 lần, tăng 6.812 tỷ đồng (tương đương gần 300%) so với tổng mức đầu tư ban đầu. Dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 TP. Hồ Chí Minh, tuyến Bến Thành - Suối Tiên điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư tới gần 30 nghìn tỷ đồng, (tương đương 172%).

Kết quả kiểm toán 9 chương trình, 23 dự án, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị xử lý tài chính 21.725 tỷ đồng (Thu hồi nộp ngân sách 293 tỷ đồng; giảm thanh toán 1.048 tỷ đồng; xử lý khác 20.383 tỷ đồng).

Dự án đường sắt đô thị Bến Thành - Suối tiên cũng là 1 trong các dự án điều chỉnh dự án có các tiêu chí quan trọng quốc gia khi chưa báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét và chỉ đạo xin chủ trương của Quốc hội; điều chỉnh dự án không đúng thẩm quyền, chưa đảm bảo quy định.

Ngoài ra, Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông cũng bị Kiểm toán Nhà nước phát hiện rằng Bộ GTVT lập, thẩm định, phê duyệt điều chỉnh dự án, điều chỉnh tổng mức đầu tư từ 8.770 tỷ đồng lên trên 18 nghìn tỷ đồng (tăng 9.231 tỷ đồng, tương đương 205%) khi chưa báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét và chỉ đạo xin chủ trương của Quốc hội về việc điều chỉnh Dự án đầu tư.

Kiểm toán Nhà nước cũng phát hiện có dự án nộp thuế bằng tiền vốn vay không tuân thủ Hiệp định. Đó là Dự án Xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 TP. Hồ Chí Minh, tuyến Bến Thành - Suối Tiên. Liên danh NJPT nộp thuế thu nhập doanh nghiệp 70,5 tỷ đồng chính là khoản tiền chủ đầu tư đã thanh toán cho nhà thầu bằng nguồn vốn vay JICA; Dự án xây dựng đường cao tốc Bến Lức - Long Thành: Sử dụng vốn vay thanh toán thuế nhà thầu tại Gói thầu A3 với giá trị khoảng 8,2 tỷ đồng (gồm 0,3 triệu USD và 1,96 tỷ đồng). 

Lương Bằng

tin nổi bật

VN-Index rớt mạnh về dưới 1.050 điểm

Các nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục đẩy mạnh mua vào cổ phiếu Việt Nam giữa lúc thị trường có nhịp điều chỉnh khi áp lực chốt lời/bớt lỗ gia tăng trước ngưỡng 1.100 điểm của chỉ số VN-Index.

‘Sức khỏe' tốt, doanh nghiệp chi nghìn tỷ đồng trả cổ tức

Nhiều doanh nghiệp có sức khỏe tài chính tốt và sẵn sàng chi nghìn tỷ đồng trả cổ tức cho cổ đông cũng như mua cổ phiếu quỹ trong bối cảnh thị trường eo hẹp thanh khoản và chứng khoán giảm mạnh kể từ tháng 4/2022.

Giá vàng hôm nay 6/12: Vàng thế giới rơi tự do, trong nước bật tăng

Giá vàng thế giới cũng như vàng trong nước đứt đà tăng, bất ngờ giảm mạnh sau phiên tăng giá đầu tuần. Tuy nhiên, đến buổi chiều, giá vàng trong nước tăng trở về mốc cũ, trên 67 triệu đồng/lượng.

Đề xuất tiếp tục giảm sàn thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu năm 2023

Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường (BVMT) đối với xăng, dầu, mỡ nhờn năm 2023 như năm 2022 (áp dụng mức sàn trong Biểu khung thuế), góp phần hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh giá xăng dầu dự báo vẫn còn ở mức cao.

Tăng chỉ tiêu tín dụng 1,5-2% cho toàn hệ thống ngân hàng

Hôm nay, ngày 5/12/2022, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định điều chỉnh chỉ tiêu tín dụng định hướng năm 2022 thêm khoảng 1,5-2% cho toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

'Âm thầm' mua - bán lượng lớn cổ phiếu, hai nhà đầu tư nữ bị phạt

Hai nhà đầu tư nữ không báo cáo giao dịch mua - bán cổ phiếu và âm thầm trở thành cổ đông lớn tại các doanh nghiệp bị phạt tổng cộng 170 triệu đồng.

Cổ phiếu chứng khoán, bất động sản, ngân hàng hút dòng tiền, VN-Index hướng tới 1.100 điểm

Chỉ số VN-Index tiếp tục đà tăng và được kỳ vọng lên 1.350 điểm trong năm 2023. Dòng tiền đổ vào nhóm cổ phiếu chứng khoán, bất động sản và ngân hàng sau đợt giảm sâu nhiều tháng trước đó.

Doanh nghiệp ông Đặng Thành Tâm vay hơn trăm tỷ từ công ty con

Doanh nghiệp của ông Đặng Thành Tâm đang phải xoay xở nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh trong bối cảnh đến kỳ hạn phải trả gần 3.000 tỷ đồng trái phiếu.

Các nhà đầu tư ngoại mua ròng cổ phiếu Việt Nam kỷ lục

Các nhà đầu tư nước ngoài mua ròng cổ phiếu với tổng giá trị kỷ lục trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam hồi phục mạnh từ đáy và trải qua một tuần giao dịch bùng nổ cả về điểm số và thanh khoản.

Giá vàng hôm nay 5/12: Vàng bật tăng cao

Giá vàng hôm nay tăng mạnh ở cả trong nước và thế giới. Kết thúc phiên tuần trước, giá vàng thế giới đã tăng lên mức cao nhất trong 4 tháng, tạo tâm lý lạc quan hơn cho nhà đầu tư.

Giá vàng giảm, người mua lỗ 1,25 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước giảm. Nếu mua đầu tuần, bán ra vào cuối tuần, người mua lỗ 1,25 triệu đồng/lượng.

Giá vàng hôm nay 4/12: Rời mốc 67 triệu đồng/lượng

Giá vàng trong nước giảm mạnh, rời mốc 67 triệu đồng/lượng.

Chứng khoán Việt Nam có triển vọng tích cực trong năm 2023

Thị trường chứng khoán có đợt bứt phá mạnh trong hai tuần qua và được dự báo tăng trưởng vững chãi trong nửa cuối năm 2023.

Tại sao các ngân hàng trung ương tích cực gom vàng?

Các ngân hàng trung ương tích cực gom vàng vì nhiều lý do khác nhau.

Giá vàng hôm nay 3/12: Tuột mốc 1.800 USD/ounce

Giá vàng thế giới giảm sau khi tăng lên mức cao nhất trong gần 4 tháng. Thị trường chờ đợi công bố báo cáo việc làm tháng 11/2022.