Ngày 18/12, Bộ Ngoại giao đã phối hợp với Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ), Liên minh châu Âu (EU) tổ chức Hội nghị rà soát tình hình triển khai Thỏa thuận toàn cầu về di cư hợp pháp, an toàn và trật tự (Thỏa thuận GCM).
Tham dự hội nghị có khoảng 100 đại biểu đến từ các Bộ: Công an, Quốc phòng, Nội vụ, Tư pháp, Y tế, Giáo dục và Đào tạo, Tài chính; Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam; cơ quan chức năng của các địa phương; đại diện Tổ chức Di cư quốc tế, Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức, Phái đoàn Liên minh châu Âu, Tổ chức Lao động quốc tế tại Việt Nam.
Hội nghị nhằm mục đích rà soát tình hình thực hiện Kế hoạch triển khai Thỏa thuận GCM trong năm 2025 theo Quyết định số 402/QĐ-TTg ngày 20/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ và thảo luận các giải pháp để nâng cao hiệu quả triển khai Thỏa thuận GCM trong thời gian tới.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho biết, trước các thách thức hiện nay đối với di cư như: cơ hội di cư hợp pháp bị thu hẹp đáng kể, hoạt động tội phạm đưa người di cư trái phép, mua bán người qua biên giới gia tăng, đặc biệt là mua bán người vào các trung tâm lừa đảo trực tuyến thì cần tăng cường hợp tác hơn nữa.
Hội nghị gồm 4 phiên chính, tập trung vào các nội dung: rà soát tình hình thực hiện Kế hoạch triển khai Thỏa thuận GCM trong năm 2025; đánh giá, phân tích về các vấn đề trọng tâm như lao động di cư, mua bán người nhằm mục đích ép buộc phạm tội và bóc lột qua mạng; đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả triển khai Thỏa thuận GCM.
Đáng chú ý, phiên 3 của hội nghị tập trung thảo luận về mua bán người nhằm mục đích cưỡng ép lao động và bóc lột qua mạng. Trong phiên này, đại diện IOM Việt Nam đã chia sẻ về tình hình khu vực, các xu hướng của mua bán người trong kỷ nguyên số và khuyến nghị dành cho Việt Nam.
Báo cáo về thực trạng nạn mua bán người vào các tổ hợp lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á của IOM cho thấy, số ca nạn nhân được IOM hỗ trợ trong khu vực đã tăng hơn ba lần, từ 296 ca năm 2022 lên 1.093 ca tính đến tháng 7 năm 2025.
Theo IOM, nạn nhân chủ yếu là người trẻ, có trình độ học vấn nhất định, bị lừa tuyển dụng thông qua các lời hứa hẹn về công việc thu nhập cao, điều kiện làm việc hấp dẫn ở nước ngoài. Tuy nhiên, sau khi rơi vào bẫy, họ bị tịch thu giấy tờ tùy thân, giam giữ trái phép, chịu bạo lực, lạm dụng và bị ép buộc tham gia các hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Đại diện Tổ chức IOM tại Việt Nam cũng nhìn nhận, các hình thức lừa đảo phổ biến bao gồm đầu tư giả, lừa đảo tiền mã hóa, lừa tình – tiền, mạo danh cá nhân hoặc tổ chức, trong đó kẻ phạm tội thường tạo dựng lòng tin với nạn nhân trong thời gian dài trước khi chiếm đoạt số tiền lớn.
Những đường dây mua bán người xuyên quốc gia này được tổ chức ngày càng chặt chẽ, hoạt động khép kín, gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với quyền con người, tác động tiêu cực đến kinh tế – xã hội và an ninh chính trị của mỗi quốc gia. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến hàng loạt hành vi vi phạm pháp luật khác như nhập cư trái phép, lao động bất hợp pháp, mại dâm, buôn bán ma túy và lừa đảo trên không gian mạng.
Cũng trong khuôn khổ Phiên 3, đại diện Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Bộ Quốc phòng, đã có bài trình bày về công tác giải cứu và tiếp nhận công dân Việt Nam từ các trung tâm lừa đảo trực tuyến.
Tại hội nghị, Trưởng Phái đoàn IOM tại Việt Nam Kendra Rinas cho rằng Việt Nam tiếp tục có những tiến triển thực chất trong triển khai Thỏa thuận GCM, đặc biệt là việc thúc đẩy di cư hợp pháp, an toàn và trật tự, tăng cường chính sách phòng, chống mua bán người và chuyển đổi số nhằm nâng cao chất lượng dữ liệu về di cư.
Đồng thời, bà Kendra Rinas cũng bày tỏ tin tưởng vấn đề di cư sẽ ngày càng đóng vai trò trung tâm trong việc hỗ trợ các mục tiêu của Việt Nam theo Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2045, trở thành động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế và phát triển nguồn nhân lực.