Hơn 3.000 doanh nghiệp – nền tảng cho chuỗi cung ứng nội địa

Công nghiệp hỗ trợ TP. Hồ Chí Minh bắt đầu phát triển rõ nét từ khoảng năm 2009, gắn với quá trình mở rộng sản xuất của các ngành công nghiệp chủ lực. Đến nay, lĩnh vực này đã hình thành hệ sinh thái tương đối đa dạng, tập trung vào các ngành như dệt may, da giày, cơ khí, điện – điện tử và chế biến gỗ.

Theo UBND TP. Hồ Chí Minh, thành phố đã xây dựng được các ngành sản xuất nguyên phụ liệu khá hoàn chỉnh cho dệt may, da giày và cơ khí. Trong đó có thể kể đến sản xuất sợi, dệt vải, chỉ may, dây kéo, nhuộm; thuộc da, sản xuất đế giày, mũ giày; hay các sản phẩm kim loại, máy móc, phụ tùng phục vụ ô tô, xe máy và phương tiện vận tải. Ở lĩnh vực điện – điện tử, nhiều doanh nghiệp đã tham gia sản xuất linh kiện, dây dẫn điện, cáp quang, từng bước gia nhập chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn.

Hiện nay, trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh có hơn 3.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Theo Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP. Hồ Chí Minh, giai đoạn từ năm 2021 đến nay, thành phố thu hút 211 dự án công nghiệp hỗ trợ với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 1,53 tỷ USD, chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu đầu tư tại các khu công nghiệp, khu chế xuất.

Đáng chú ý, dòng vốn đầu tư có sự dịch chuyển tích cực. Khu vực FDI đầu tư 71 dự án với tổng vốn hơn 216 triệu USD, trong khi doanh nghiệp trong nước triển khai 140 dự án, tổng vốn vượt 1,31 tỷ USD. Điều này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế tư nhân nội địa trong việc phát triển công nghiệp hỗ trợ – một lĩnh vực vốn được xem là “sân chơi” của doanh nghiệp FDI trong nhiều năm trước.

CaptureCXCXX.JPG

Theo Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, cơ khí chính xác và sản xuất chế tạo đang nổi lên như một trong những trụ cột của nền công nghiệp hiện đại. Tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 9,28%/năm trong thời gian qua phản ánh nỗ lực lớn của doanh nghiệp, đồng thời cho thấy hiệu quả từ các chính sách hỗ trợ và xu hướng gia tăng đầu tư vào lĩnh vực này.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Trịnh Thị Hồng Châu, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất – Dịch vụ – Thương mại cơ khí Kim Chung cho rằng, nhiều sản phẩm cơ khí trong nước hiện đã đạt chất lượng tương đương các quốc gia phát triển trong khu vực. Nhu cầu thị trường công nghiệp hỗ trợ rất lớn, buộc doanh nghiệp phải mạnh dạn đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và hướng tới xuất khẩu. Tuy nhiên, chuỗi cung ứng nội địa vẫn còn hạn chế, vừa là thách thức, vừa là dư địa để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn.

 
Hình thành khu công nghiệp chuyên ngành, tạo “đòn bẩy” phát triển

Nhằm tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do và làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, TP. Hồ Chí Minh đã chủ động quy hoạch, điều chỉnh không gian công nghiệp theo hướng chuyên sâu cho công nghiệp hỗ trợ. Theo đó, thành phố quy hoạch hơn 300 ha tại khu công nghiệp Bàu Bàng mở rộng và gần 800 ha tại khu công nghiệp Bắc Tân Uyên 1, định hướng chuyên ngành cơ khí.

Theo ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Thaco, việc hình thành các khu công nghiệp chuyên ngành cơ khí sẽ giúp giải quyết bài toán thiếu hụt nguyên liệu, rút ngắn thời gian và chi phí logistics, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ – tăng cường liên kết, hỗ trợ lẫn nhau. Đây cũng là yếu tố quan trọng để thu hút các tập đoàn đa quốc gia đầu tư những dự án quy mô lớn, có hàm lượng công nghệ cao.

Song song với đó, TP. Hồ Chí Minh đang phát triển các phân khu công nghiệp hỗ trợ trong các khu công nghiệp mới như Phạm Văn Hai; xây dựng mô hình nhà xưởng cao tầng phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thành phố cũng thí điểm chuyển đổi mô hình hoạt động của 5 khu công nghiệp, khu chế xuất hiện hữu gồm Tân Thuận, Tân Bình, Hiệp Phước, Cát Lái và Bình Chiểu theo hướng công nghiệp công nghệ cao, xanh và thân thiện môi trường, giảm dần các ngành thâm dụng lao động và tài nguyên.

Về chính sách, thành phố triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đầu tư, mở rộng sản xuất và kết nối thị trường. Các chương trình kết nối cung – cầu, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu được đẩy mạnh; đồng thời, thành phố khuyến khích phát triển các khu công nghiệp chuyên ngành điện tử, cơ khí, công nghệ cao gắn với chuyển đổi số và tăng trưởng xanh.

Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc danh mục ưu tiên được hưởng nhiều chính sách ưu đãi như miễn, giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước; ưu đãi thuế theo quy định. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, thành phố hỗ trợ tiếp cận pháp lý, hỗ trợ đến 50% chi phí thử nghiệm, kiểm định, giám định chất lượng – những khâu then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đặc biệt, trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW và 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, TP. Hồ Chí Minh xác định đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế tư nhân và công nghiệp hỗ trợ là trọng tâm. Thành phố đang xây dựng, hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, cải thiện môi trường sản xuất, đồng thời xem xét gia hạn thời gian hoạt động cho các khu công nghiệp đang trong quá trình chuyển đổi để bảo đảm thu hút nhà đầu tư mới.

Với nền tảng doanh nghiệp ngày càng vững, định hướng quy hoạch rõ ràng và chính sách hỗ trợ đồng bộ, công nghiệp hỗ trợ TP. Hồ Chí Minh được kỳ vọng sẽ không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, trở thành một trong những động lực quan trọng của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Hiệp Nguyễn