- Doanh nghiệp đăng ký thang, bảng lương “ảo”, không chỉ gây thiệt thòi quyền lợi cho người lao động mà còn khiến nguy cơ bùng phát các cuộc đình công…

TIN BÀI KHÁC


“UBND TP chỉ đạo các ngành chức năng tăng cường thanh, kiểm tra việc thực hiện chính sách tiền lương tại các doanh nghiệp (DN), nhất là các DN đã nhiều lần xảy ra tranh chấp…” Đây là đề nghị của UBND quận 7-TPHCM trong công văn khẩn gởi UBND TP TPHCM sau hàng loạt vụ ngừng việc xảy ra mới đây.

Cho NLĐ ăn “bánh vẽ”

Theo thống kê của UBND quận 7, từ đầu năm 2012 đến nay, tại các KCX-KCN TP đã xảy ra 5 vụ đình công; nguyên nhân chủ yếu do DN trả lương cơ bản (LCB) không đúng thang, bảng lương đã đăng ký.

Trao đổi với VietNamNet, ông Hồ Xuân Lâm, Trưởng phòng Quản lý lao động các Khu chế xuất – công nghiệp TPHCM (Hepza), bức xúc nói: “Nhiều DN có xây dựng và đăng ký thang, bảng lương rất nghiêm túc, song lại không thực hiện đúng. Hành vi này xâm phạm nghiêm trọng quyền lợi NLĐ, là nguyên nhân khiến quan hệ lao động thêm bất ổn”.

Một vụ ngừng việc tại TPHCM do doanh nghiệp không công khai, minh bạch thang, bảng lương

Để minh họa, ông Lâm cho chúng tôi xem thang, bảng lương của một DN ở KCN Tân Tạo. Thang lương, bảng lương mà DN đăng ký với Hepza quy định rất rõ ràng bậc lương của NLĐ từ bậc I đến bậc X, tương ứng với mức LCB là bậc I: 2.140.000 đồng và 3.324.000 đồng. Bậc lương sẽ được tính tùy theo thâm niên của NLĐ làm việc tại DN.

Nếu DN thực hiện đúng thì không có gì đáng bàn. Tuy nhiên, qua kiểm tra bản báo cáo tình hình sử dụng lao động của DN này, Hepza “phát hiện” mức LCB (làm cơ sở đóng BHXH, BHYT và BHTN) của toàn bộ CN là như nhau (2.140.000 đồng). Điều này có nghĩa là những CN làm từ năm 2004 cũng như người mới vào năm 2011 có mức lương căn bản bằng nhau là 2.140.000 đồng. Rõ ràng, DN có đăng ký nhưng đó chỉ là thang, bảng lương “ảo” vì không được đem ra thực hiện.

Khảo sát mới đây của Hepza, có tới 160/600 DN đã đăng ký thang, bảng lương nhưng không thực hiện. Đây chính là “ngòi nổ” đình công trong thời gian qua.

Ăn chặn tiền công của CN

Tiếp xúc với P.V VietNamNet, nhiều CN tại các DN xảy ra đình công bày tỏ ấm ức trước hành vi “lách luật” của DN. “DN đăng ký thang, bảng lương nhưng không công khai cho NLĐ biết. Phần lớn CN chỉ hiểu ra vấn đề khi lãnh tiền tăng ca, bởi dù thâm niên làm việc khác biệt nhau, song tiền phụ trội thì như nhau”.- chị Nguyễn Thị Thu Thủy, CN tại một DN vốn đầu tư nước ngoài, cho biết.

Tham gia giải quyết các vụ đình công tại các KCX-KCN, ông Võ Văn Đủ, thành viên đoàn công tác liên ngành quận 7, khẳng định: việc DN trốn tránh đăng ký thang lương, bảng lương; hoặc có đăng ký nhưng không thực hiện; trả lương cào bằng chủ yếu là bớt xén tiền công tăng ca, đặc biệt là để giảm gánh nặng nộp BHXH, BHYT, BHTN cho NLĐ.

Trên thực tế, nếu DN thực hiện đúng thang, bảng lương đã đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về lao động, các khoản phụ trội tăng ca, BHXH, BHYT, BHTN mà DN có nghĩa vụ phải thực hiện là không nhỏ, nhất là với số CN làm việc lâu năm. Còn khoản phụ cấp thâm niên mà DN khôn khéo nghĩ ra nhằm tạo ra sự chênh lệch thu nhập giữa CN cũ và CN mới cũng không đánh lừa được các cơ quan chức năng, nhất là NLĐ.

Về vấn đề này, ông Hồ Văn Hùng, Trưởng phòng Hành chánh - Nhân sự một công ty có 100% vốn nước ngoài, chia sẻ: “Sau Tết, nhiều DN than thiếu lao động do tình trạng lao động nhảy việc. Nguyên nhân chính do DN không rõ ràng với NLĐ trong thực thi chế độ chính sách, chủ yếu vẫn là vấn đề tiền lương. Chỉ cần DN minh bạch, công khai rõ ràng, chắc chắn NLĐ sẽ không bỏ DN mà đi”.

Chị Nguyễn Thị Thùy Trang, CN một DN có vốn đầu tư nước ngoài tại quận Thủ Đức, bày tỏ: “Nếu DN minh bạch tiền lương, chắc chắn NLĐ sẽ không bỏ việc, để lại bắt đầu một sự khởi đầu mới với mức lương bậc I, thay vì bậc III hay bậc IV ở công ty cũ.

Còn trưởng phòng LĐ-TB-XH một quận ven TP, phân tích thêm: “Việc DN đăng ký thang, bảng lương ‘ảo” sẽ kéo theo hệ lụy thất nghiệp “ảo”. Ví dụ một CN bậc 5 với mức lương 2.601.000 đồng sẽ không bao giờ nghỉ việc để lấy 3 tháng thậm chí là 6 tháng (mỗi tháng 1.560.000 đồng) trợ cấp thấp nghiệp nếu đóng đủ 3 năm để rồi quay về làm CN mới với mức lương 2.140.000 đồng. Nhưng họ sẵn sàng nghỉ nếu làm bao nhiêu năm lương cũng chỉ bằng lương người mới vào làm”

Theo ông Hồ Xuân Lâm, Trưởng phòng Quản lý lao động Hepza, dù DN “lách luật” rất rõ ràng, song lại thiếu cơ chế xử phạt hành vi này. Cụ thể, khoản C, điều 10 của Nghị định 47/2010/NĐ-CP (quy định xử phạt hành chính về hành vi vi phạm pháp luật lao động) nói rõ DN không đăng ký thang, bảng lương với cơ quan quản lý nhà nước về lao động; không công bố công khai thang, bảng lương cho NLĐ biết sẽ bị phạt tiền từ 2 đến 10 triệu đồng.

Tuy nhiên, Luật không quy định hình thức xử phạt đối với hành vi đã đăng ký thang, bảng lương nhưng không áp dụng. Điều này đã gây khó khăn rất lớn cho công tác thanh tra, xử phạt. Để hạn chế tranh chấp, mới đây, Hepza kiến nghị Bộ LĐ-TB-XH xem xét, bổ sung Nghị định 47/2012/NĐ-CP nội dung “Không áp dụng thang, bảng lương đã đăng ký với các cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh”.

Tuy nhiên, đã hai tháng trôi qua, Hepza vẫn chưa nhận được hồi âm từ cơ quan có thẩm quyền.

Trực Ngôn