Hai ngày sau khi được xoay, lắc và kéo giãn cổ tại cơ sở xoa bóp tư nhân, người đàn ông 39 tuổi rơi vào trạng thái đau đầu, nói khó, trí nhớ giảm, tê bì và yếu nửa người phải.
Tác nhân gây đột quỵ
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết, khi gặp lạnh, cơ thể sẽ tự động co các mạch máu ngoài da nhằm hạn chế tình trạng mất nhiệt.
Phản ứng tự nhiên này giúp giữ ấm cho cơ thể nhưng đồng thời làm tăng sức cản ngoại vi mà tim phải vượt qua để bơm máu đi nuôi các cơ quan. Điều này khiến chỉ số huyết áp có thể tăng cao, đặc biệt ghi nhận nguy cơ rõ rệt ở những người vốn kiểm soát huyết áp chưa tốt.
Nếu động mạch vành, hệ thống mạch máu trực tiếp nuôi tim đã bị hẹp do mảng xơ vữa từ trước, việc cơ thể phải gắng sức trong thời tiết giá lạnh có thể khiến nhu cầu oxy của cơ tim vượt quá khả năng cung cấp. Trong trường hợp đó, người bệnh rất dễ xuất hiện cảm giác đau thắt ngực, thậm chí một số trường hợp có thể gặp phải các biến cố tim mạch (đột quỵ) nghiêm trọng.
Ngoài ra, thời tiết lạnh giá cũng tác động trực tiếp đến độ đặc của máu cùng các yếu tố liên quan đến quá trình đông máu. Cơ thể vẫn tự điều hòa thân nhiệt và huyết khối hình thành thông qua một quá trình sinh học phức tạp, chứ không thể giải thích đơn giản rằng trời lạnh làm máu đông lại rồi gây tắc mạch.
"Một nghiên cứu được tiến hành trên 1.694 bệnh nhân tại Đức đã ghi nhận mối liên quan trực tiếp giữa nhiệt độ trung bình giảm 2,9 độ C trong vòng 24 giờ với sự gia tăng khả năng xuất hiện nhồi máu não lên khoảng 11%", bác sĩ Hoàng thông tin.
Theo đó, trong những ngày thời tiết đột ngột lạnh, nhóm đối tượng cần đặc biệt chú ý giữ gìn sức khỏe bao gồm người cao tuổi, người có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh mạch vành, suy tim, bệnh thận mãn tính hoặc những người từng bị đột quỵ.
Ngoài ra, người trẻ tuổi hiện nay cũng có thể bị đột quỵ bất ngờ. Nhiều người trong số đó chưa từng được chẩn đoán bệnh nền chỉ vì chủ quan không đi khám kiểm tra sức khỏe định kỳ. Cảm giác cơ thể khỏe mạnh đôi khi chỉ mang tính chủ quan và hoàn toàn không thể thay thế việc đo kiểm tra huyết áp định kỳ cũng như đánh giá nguy cơ phù hợp từ các cơ sở y tế.
Tắm và thức dậy thế nào cho an toàn
Về thói quen sinh hoạt hằng ngày trong mùa lạnh, bác sĩ Hoàng nhận định không phải cứ tắm muộn là chắc chắn bị đột quỵ. Điều người dân cần thực sự quan tâm hàng đầu là nhiệt độ của nước, không gian phòng tắm, tình trạng sức khỏe thực tế tại thời điểm đó và việc có sử dụng rượu bia trước khi tắm hay không.
"Đối với những người đang có biểu hiện đau ngực, choáng váng hoặc khó thở, cần nhanh chóng được đánh giá y tế kịp thời thay vì cố gắng tắm rửa với mục đích để tỉnh người", bác sĩ Hoàng cảnh báo.
Ngoài ra, chuyên gia cũng lưu ý, việc sử dụng nước quá lạnh có thể gây ra phản ứng co mạch mạnh đột ngột, ngược lại việc tắm nước quá nóng lại làm giãn mạch nhanh chóng, dễ khiến một số người gặp phải triệu chứng chóng mặt hoặc tụt huyết áp, nhất là lúc đứng dậy đột ngột.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo nên tắm bằng nước ấm với nhiệt độ dễ chịu, thực hiện trong phòng đủ kín và tránh gió lùa tuyệt đối. Người dân hãy chủ động kiểm tra nhiệt độ nước trước khi tắm, đồng thời nhanh chóng lau khô người và mặc quần áo ấm ngay sau khi hoàn thành.
Nhập viện ở giờ thứ 15 sau đột quỵ, bệnh nhân vẫn được các bác sĩ chỉ định tiêu sợi huyết bằng thuốc thế hệ mới cho thấy vùng não có nguy cơ tổn thương còn khả năng cứu sống.
PGS.TS Nguyễn Huy Thắng nhấn mạnh người có nguy cơ đột quỵ cần một máy đo huyết áp, một que thử đường huyết, một thước đo vòng bụng.
.svg){kind=icon}
