Trung Quốc tụt giảm khó lường, top 3 thế giới, Việt Nam vẫn lao đao

Xuất khẩu gạo sang Trung Quốc và Phillipines gặp nhiều hạn chế, đặc biệt nhu cầu gạo từ thị trường Trung Quốc vẫn chưa có dấu hiệu tăng trưởng trở lại khiến thế mạnh Việt đứng top 3 thế giới lao đao.

Gặp khó ở các thị trường lớn

Khoảng một thập kỷ gần đây, xuất khẩu gạo thường đem về cho Việt Nam từ 2-3 tỷ USD mỗi năm, giúp thế mạnh này của nước ta đứng top 3 thế giới về xuất khẩu gạo. Thế nhưng, từ đầu năm đến nay, ngành hàng này lại đang gặp khó trong vấn đề xuất khẩu ở một loạt thị trường lớn.

Báo cáo mới nhất của Cục Chế biến và phát triển thị trường nông sản (Bộ NN-PTNT) cho thấy gạo Việt xuất khẩu tiếp tục lao dốc khi giá trị xuất khẩu 8 tháng năm 2019 giảm tới gần 15% so với cùng kỳ năm 2018, chỉ đạt 2 tỷ USD.

Đáng chú ý, giá gạo xuất của Việt Nam đang thấp khá nhiều so với các nước khác. Ví như, gạo 5% tấm của Thái Lan tăng từ 395-405 USD/tấn lên 405-425 USD/tấn (FOB Băng Cốc) thì gạo 5% tấm của Việt Nam giảm từ 340-350 USD/tấn còn 335-345 USD/tấn (FOB cảng Sài Gòn). Gạo 5% tấm Ấn Độ dù giảm từ 381-384 USD/tấn xuống còn 373-374 USD/tấn nhưng vẫn cao hơn giá gạo Việt Nam.

{keywords}
Từ đầu năm đến nay, kim ngạch xuất khẩu gạo của VN có chiều hướng sụt giảm mạnh

Tính giá gạo xuất khẩu bình quân 7 tháng đầu năm 2019 đạt 433 USD/tấn, giảm 14,7% so với cùng kỳ năm 2018. 

Theo Cục Chế biến và phát triển thị trường nông sản, thị trường lúa gạo trong ngắn hạn dự báo vẫn sẽ gặp khó khăn do việc xuất khẩu sang 2 thị trường gạo lớn nhất của Việt Nam là Trung Quốc và Phillipines gặp nhiều vướng mắc. Đặc biệt, sau thời gian dài giảm, nhu cầu gạo từ thị trường Trung Quốc vẫn chưa có dấu hiệu tăng trưởng trở lại. 

Trong khi đó, sau gần nửa năm thay đổi chế độ hạn ngạch sang thuế quan giúp thúc đẩy hoạt động nhập khẩu gạo, lượng tồn kho của Phillipins đang ở mức tương đối cao. Cùng với đó, nông dân trồng lúa nước này đang yêu cầu Chính phủ hỗ trợ tiêu thụ lúa gạo do thiệt hại gây ra từ mở cửa nhập khẩu nên trong thời gian tới, hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam sang Philippines sẽ xuất hiện nhiều trở ngại và dự báo không còn tăng mạnh. 

Số liệu từ Hải quan Việt Nam cũng cho thấy, lượng gạo xuất sang Trung Quốc trong 7 tháng đầu năm 2019 đã giảm tới 66% so với cùng kỳ năm 2018, xuống còn 318.100 tấn.

Theo giới thương nhân, nhu cầu về gạo của người Trung Quốc vẫn khá cao nhưng các nhà nhập khẩu của nước này khó có thể mua hàng từ Việt Nam vì những rào cản kỹ thuật mới mà chính phủ nước này vừa áp đặt.

Đứng top 3 thế giới nhưng nông dân vẫn nghèo

Dù gặp khó khăn ở các thị trường chủ lực, song Cục Chế biến và phát triển thị trường nhận định, xuất khẩu gạo sang EU dự báo sẽ tăng do tác động của Hiệp định EVFTA được ký kết vào ngày 30/6/2019. 

Theo Cục này, trước đây Việt Nam chỉ xuất khẩu được khoảng hơn 20 nghìn tấn gạo/năm sang EU với mức thuế dao động khoảng 65-211 EUR/tấn (ước tính khoảng 50% giá trị xuất khẩu), nhưng với mức hạn ngạch thuế suất 0% cho 80 nghìn tấn, cao gần 4 lần so với thực tế xuất khẩu hiện tại, dự kiến hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam sang EU sẽ tăng trưởng mạnh trong tương lai. 

{keywords}
Các chuyên gia cho rằng cần giảm bớt diện tích lúa bởi cây trồng này cho thu nhập thấp

Tuy vậy, EU là một thị trường khó tính, để tận dụng cơ hội mới này một cách thành công, doanh nghiệp gạo xuất khẩu cần nâng cao chất lượng, kiểm soát các quy định về truy xuất nguồn gốc, đẩy mạnh xây dựng thương hiệu, cũng như làm quen với các thủ tục giấy tờ liên quan... 

Đề cập đến vấn đề này, GS.TS Võ Tòng Xuân cho rằng, dù Hiệp định EVFTA đã được ký kết nhưng để Việt Nam xuất khẩu được gạo vào thị trường EU là rất khó do việc đáp ứng được hàng rào kỹ thuật của EU không phải dễ dàng.

Ông Xuân cũng nhận định, xuất khẩu gạo của Việt Nam sẽ ngành càng khó vì một số nước trong khu vực trước đây nhập khẩu gạo nhiều nay đẩy mạnh tự cung tự cấp, thậm chí còn sản xuất dư thừa để xuất khẩu. Do đó, thị trường của gạo Việt càng ngày càng thu hẹp dần.

Theo ông Xuân, trước tình hình biến đổi khí hậu, nước ngọt giảm, khô hạn khốc liệt hơn thì cần chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp, không nên trồng lúa khắp nơi. Bởi, trồng lúa tốn nước ngọt, tốn phân bón, phải dùng nhiều thuốc bảo vệ thực vật,... trong khi giá trị cây lúa lại không cao.

“Không nhất thiết phải trở thành nước đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu gạo mà người nông dân trồng lúa vẫn nghèo”. Ông Xuân cho rằng, các tỉnh nên chuyển sang cách làm mới hơn, thay lúa bằng các cây trồng khác có giá trị cao hơn.

Theo đó, các vùng có nước ngọt quanh năm, thích nghi với cây lúa thì trồng lúa. Nhưng, phải chuyển đổi theo hướng liên kết trồng gạo sạch, gạo hữu cơ. Bỏ bớt vụ ba để chuyển sang các loại cây con khác, như nuôi cá mè, cá rô phi,... giá trị cao gấp mấy lần lúa. Vùng ven biển làm 1 vụ lúa còn lại nuôi tôm, giá trị cao gấp 4 lần lúa. Hoặc có thể chuyển sang trồng cây bo bo làm điện sinh khối vì chúng ta đang thiếu điện,...

Trước đó, GS.TS Bùi Chí Bửu - nguyên Viện trưởng Viện Khoa học nông nghiệp miền Nam, nhận định, ngành gạo thế giới là một thị trường rất mỏng, chỉ có hơn 10 tỷ USD nên rủi ro là rất lớn. Tái cơ cấu nông nghiệp cần nghiên cứu chuyển đổi sản xuất theo xu hướng thị trường, sản phẩm có dung lượng lớn hơn. Còn lúa gạo phải hướng đến sản phẩm chất lượng cao, gạo dược liệu.

Bảo Phương

tin nổi bật

Giá dầu thế giới thấp nhất 8 tháng, giá xăng có thể giảm sâu

Giá dầu thế giới lao dốc không phanh, mất mốc 80 USD/thùng, về mức thấp nhất kể từ tháng 1. Giá xăng nhập cũng giảm mạnh. Vì thế, giá bán lẻ xăng dầu trong nước tại kỳ điều hành sắp tới có thể sẽ giảm sâu.

Loài cá 'tiến vua' đắt đỏ được săn lùng

Số lượng ngoài tự nhiên ngày càng khan hiếm khiến loại cá này được các tiểu thương tìm mua với giá thành rất cao để cung cấp cho thị trường.

Nghề nhặt ve chai ở Mỹ kiếm cả nghìn USD mỗi ngày

Nhờ việc nhặt ve chai mà nhiều người ở New York (Mỹ) có đủ tiền thanh toán hóa đơn, hỗ trợ gia đình, cho con đi học. Có người thậm chí kiếm cả 1.000 USD mỗi ngày.

Bộ Công Thương đề xuất: Giá điện tăng khi chi phí đầu vào tăng 1% trở lên

Khi các thông số đầu vào biến động làm giá bán lẻ điện bình quân tăng từ 1% trở lên so với giá bán lẻ điện bình quân hiện hành, EVN được điều chỉnh tăng giá điện.

'Hết thời', cây xăng rao bán khắp nơi

Không ít chủ doanh nghiệp xăng dầu ở nhiều địa phương trên cả nước muốn bán hoặc cho thuê cây xăng để cắt lỗ nhưng hầu như không có giao dịch.

EVN đề nghị được điều chỉnh giá điện kịp thời

Tập đoàn Điện lực Việt Nam đang đối mặt với những khó khăn, thách thức rất lớn do giá nhiên liệu tăng đột biến. Đại diện EVN đề nghị cho phép điều chỉnh giá điện một cách kịp thời.

Bát phở ở Hà Nội không dưới 40.000 đồng vì… đắt từ mớ hành, quả ớt

Giá hàng hóa tiêu dùng đã không giảm nhanh như giá xăng dầu đang khiến quá trình lưu thông đình trệ, ảnh hưởng lớn đến hoat động sản xuất - tiêu dùng của toàn xã hội.

Sấu chín cuối vụ đắt gấp 3 lần vẫn được nhiều người săn lùng

Vào cuối mùa dù giá sấu chín đắt gấp 3 lần so với chính vụ nhưng nhiều người vẫn sẵn sàng rút ví để thưởng thức.

Quả lạ có vỏ hệt da rắn, giá cao chót vót vẫn ‘cháy hàng’

Được xách tay từ Indonesia về Việt Nam, trái salak vỏ như da rắn nhưng phần thịt bên trong trắng nõn, ăn giòn ngọt với hương vị vô cũng lạ. Loại quả này đang “cháy hàng” dù giá cao chót vót.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan: 'Rau VietGAP dỏm vào siêu thị, tôi cũng không vô can'

Trước thông thông tin rau VietGAP dỏm vào siêu thị, nhiều người nhắn với Bộ trưởng Lê Minh Hoan cảm thấy đau lòng. Ông nói: “không ai vô can trong việc này, tôi cũng không vô can”.

Fibo Capital Việt Nam hợp tác đầu tư, nâng tầm bút ngọc trai BluSaigon

Quỹ Đầu tư Fibo Capital Việt Nam (FBC) vừa ký kết đầu tư cùng Công ty TNHH BluSaigon, hướng tới đưa sản phẩm bút ngọc trai trở thành quà tặng quốc gia, vươn ra thế giới.

Tăng tốc cụm dự án giải toả công suất Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1

Các dự án nhằm giải toả công suất cho Nhà máy Nhiệt điện BOT Vân Phong 1 đang được đẩy nhanh tiến độ, nỗ lực đảm bảo hoàn thành đúng thời hạn.

Mỹ chi 19 tỷ USD mua tôm cá, Việt Nam thành nhà cung cấp lớn thứ 2

Chỉ trong 7 tháng, Mỹ đã chi 19 tỷ USD để mua hơn 2 triệu tấn tôm cá các loại. Việt Nam vươn lên thành nhà cung cấp thuỷ sản lớn thứ hai về sản lượng cho Mỹ, song về giá trị thì vẫn đứng thứ 5.

Trưởng Ban an toàn thực phẩm: 'Rau VietGAP rởm vào siêu thị là việc đang rất nhạy cảm'

Lãnh đạo Ban Quản lý an toàn thực phẩm TP.HCM cho biết, sự việc một số chuỗi siêu thị, cửa hàng bị phanh phui thực phẩm giả danh VietGAP vừa qua đang hết sức nhạy cảm. Việc sai là rõ song cần chờ kết quả xét nghiệm của cơ quan chức năng.

Giật mình với chất lượng rau xanh ở chợ và siêu thị

Chưa hết choáng khi hay tin 48% số mẫu rau xanh và trái cây ở chợ đầu mối phát hiện dư lượng thuốc BVTV, nay người tiêu dùng lại bàng hoàng hơn vì rau sạch dỏm “biến hình” vào hàng loạt hệ thống siêu thị lớn.