Ngày 16/4, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Dục, Đức Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Chứng minh Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hưng Yên đã thu thần viên tịch, trụ thế 100 năm.

Gắn bó đạo và đời, lan tỏa giá trị phụng sự xã hội
Không chỉ giới hạn trong hoạt động tôn giáo, Trưởng lão Hòa thượng còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, gắn bó mật thiết với đời sống nhân dân. Trong vai trò đại biểu Hội đồng nhân dân, Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, ngài luôn đồng hành cùng chính quyền địa phương trong các phong trào thi đua yêu nước, từ vận động bầu cử, phòng chống dịch Covid-19 đến chăm lo đời sống người nghèo, khuyến học, khuyến tài.
Phật tử Nguyễn Thị Hòa (65 tuổi, xã Kiến Xương) nghẹn ngào khi nhắc đến Trưởng lão Hòa thượng: “Đối với chúng tôi, Hòa thượng không chỉ là một vị cao tăng mà như người thân trong gia đình. Những năm trước khi còn khoẻ, mỗi lần gia đình có việc hiếu hỉ hay khó khăn, ngài đều đến thăm hỏi, động viên. Sự ra đi của ngài là mất mát rất lớn, không gì bù đắp được".
Với Phật tử Trần Văn Dũng (58 tuổi, xã Kiến Xương) ấn tượng sâu sắc nhất về Hòa thượng là sự giản dị: "Ở cương vị rất cao, nhưng ngài sống thanh bạch, gần gũi. Ngài luôn dạy chúng tôi làm điều thiện, sống lương thiện và có trách nhiệm với cộng đồng. Những lời dạy ấy, đến giờ tôi vẫn ghi nhớ".
Phật tử trẻ Lê Thị Mai Anh (29 tuổi) bày tỏ: “Dù không có nhiều thời gian gần gũi, nhưng mỗi lần được nghe Hòa thượng giảng pháp, tôi đều cảm nhận được sự ấm áp và trí tuệ. Ngài truyền cho chúng tôi niềm tin vào những điều tốt đẹp, hướng con người sống tử tế hơn.”
Trong dòng người đến tiễn đưa Hoà Thượng Thích Thanh Dục, Phật tử Phạm Đức Minh (45 tuổi) xúc động nói: “Hôm nay đến tiễn biệt Hòa thượng, tôi cảm thấy như mất đi một điểm tựa tinh thần. Nhưng tôi tin rằng những gì ngài để lại sẽ còn mãi, là ánh sáng dẫn đường cho thế hệ sau".
Điều khiến tăng ni, Phật tử và người dân kính trọng sâu sắc ở Trưởng lão Hòa thượng chính là lối sống thanh tịnh, giản dị. Dù giữ nhiều trọng trách cao trong Giáo hội, ngài vẫn duy trì nếp sống đạm bạc, gần gũi như một người dân bình thường.

Không chỉ giản dị, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Dục còn nổi tiếng với đức tính tiết kiệm, luôn sử dụng nguồn lực của nhà chùa đúng mục đích, đặt lợi ích chung lên trên hết. Sự thanh bạch ấy là biểu hiện của một đời tu hành nghiêm cẩn, lấy đạo đức làm nền tảng, trở thành tấm gương cho nhiều thế hệ noi theo.
Trong ký ức của người dân xã Kiến Xương, nơi ngài gắn bó hơn nửa thế kỷ với chùa Đoài Lâm, Trưởng lão Hòa thượng còn như người thân trong gia đình.

Ở tuổi 100, sau một đời cống hiến, Trưởng lão Hòa thượng viên tịch trong sự thanh thản. Những ngày cuối đời, ngài vẫn minh mẫn, tự sắp xếp công việc và căn dặn đệ tử chu toàn hậu sự. Sự ra đi nhẹ nhàng ấy càng khẳng định một cuộc đời tu hành viên mãn.
Ngay sau khi Hòa thượng viên tịch, hàng nghìn tăng ni, Phật tử và người dân đã về chùa Đoài Lâm và chùa Thánh Long để tưởng niệm. Giáo hội Phật giáo Việt Nam quyết định tổ chức tang lễ theo nghi thức cấp cao. Lễ nhập kim quan diễn ra ngày 19/4, lễ truy điệu tổ chức ngày 21/4/2026, sau đó kim quan được cung thỉnh nhập bảo tháp tại chùa Đoài Lâm – nơi ngài gắn bó suốt phần lớn cuộc đời.
“Pháp thân chan hòa mười phương” – lời tiễn biệt từ Giáo hội
Trong những ngày tang lễ, nhiều đoàn đã đến dâng hương, ghi sổ tang với những lời cảm niệm sâu sắc.
Những dòng thơ tưởng niệm khẳng định, dù thân tứ đại đã trở về với đất mẹ, nhưng công đức và đạo hạnh của Hòa thượng vẫn lan tỏa, tiếp tục dẫn dắt hàng hậu học và Phật tử muôn phương.
Thay mặt Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự và các Ban, Viện Trung ương Giáo hội, chư tôn đức đã thành tâm cầu nguyện giác linh Trưởng lão Hòa thượng “cao đăng thượng phẩm, chứng quả vô sanh”.

Trong sổ tang, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Phạm Quang Ngọc viết: “Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Dục là bậc cao tăng thạc đức, nhà tu hành mẫu mực, nhà lãnh đạo Giáo hội tiêu biểu, có nhiều đóng góp to lớn cho Phật giáo và đất nước. Sự viên tịch của ngài là tổn thất to lớn đối với Giáo hội và xã hội.”
Đồng thời, lãnh đạo tỉnh bày tỏ mong muốn Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hưng Yên tiếp tục noi gương ngài, phát huy truyền thống đoàn kết, xây dựng Giáo hội ngày càng vững mạnh, xứng đáng với truyền thống “hộ quốc an dân”.

Cuộc đời và đạo nghiệp
Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Dục, đạo hiệu Quảng Tế, thế danh Trần Xuân Cấp, sinh năm 1927 tại Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên) trong một gia đình giàu truyền thống kính tin Tam Bảo.
Mồ côi cha từ năm 3 tuổi, tuổi thơ của ngài sớm gắn bó với chốn thiền môn. Năm 9 tuổi, ngài xuất gia tại chùa Nê Đông, được sư cụ Mai Thanh Chính thu nhận, ban pháp danh Thanh Dục.
Năm 16 tuổi, ngài thụ giới Sa di; đến năm 1955 thụ Cụ túc giới, chính thức trở thành vị Tỳ kheo. Trước đó, trong kháng chiến chống Pháp, ngài tích cực tham gia hoạt động cứu quốc, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh của dân tộc.
Từ năm 1987, ngài đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng của Giáo hội Phật giáo tỉnh Hưng Yên, từng giữ cương vị Trưởng Ban Trị sự trong nhiều năm, đồng thời là Ủy viên Hội đồng Trị sự Trung ương.

Năm 2002, ngài được tấn phong giáo phẩm Hòa thượng; năm 2012, được cung thỉnh vào Hội đồng Chứng minh; đến nhiệm kỳ 2022–2027, ngài được suy tôn ngôi vị Phó Pháp chủ.
Trong suốt cuộc đời tu hành, ngài là bậc thầy mẫu mực về giới luật, thường xuyên đảm nhiệm vai trò Giới sư tại các Đại giới đàn, trực tiếp truyền trao giới pháp cho nhiều thế hệ tăng ni. Đồng thời, ngài có công lớn trong việc trùng tu, xây dựng nhiều tự viện, đặc biệt tại Tổ đình Đoài Lâm và chùa Thánh Long.
Song song với Phật sự, ngài tích cực tham gia công tác xã hội, từ thiện, từng là đại biểu Hội đồng nhân dân, Ủy viên Mặt trận Tổ quốc, góp phần lan tỏa tinh thần từ bi, trí tuệ của Phật giáo trong đời sống.
Với những đóng góp to lớn, ngài được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Vì sự nghiệp Đại đoàn kết dân tộc, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.