Từ miền đất cội nguồn, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch Nước gửi đi thông điệp sâu sắc: Nhớ về tổ tiên không chỉ để tự hào, mà để sống trách nhiệm hơn; tri ân quá khứ không chỉ bằng nén hương ngày Giỗ Tổ, mà bằng hành động cụ thể để xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
Mỗi dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, hàng triệu người Việt Nam lại hướng về Đền Hùng bằng một tình cảm thiêng liêng và tự nhiên như trở về nhà. Nơi ấy không chỉ là một quần thể di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, mà còn là biểu tượng của cội nguồn dân tộc, nơi khởi phát ý thức cộng đồng, ý thức quốc gia và hai tiếng “đồng bào” thiêng liêng trong tâm thức người Việt.
Bởi vậy, sự kiện Tổng Bí thư, Chủ tịch Nước Tô Lâm dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng và nói chuyện với nhân dân tại Đền Hùng trong ngày mùng 10 tháng Ba âm lịch năm nay có ý nghĩa vượt lên trên một nghi lễ. Đó là cuộc gặp gỡ giữa hôm nay với ngàn xưa, giữa đạo lý tri ân với trách nhiệm phát triển, giữa ký ức dựng nước của cha ông với khát vọng dựng xây đất nước trong kỷ nguyên mới.
Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch Nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng dù ở miền xuôi hay miền ngược, trong nước hay ở xa Tổ quốc, người Việt Nam đều là con cháu Lạc Hồng, “con Rồng cháu Tiên”, đều có chung một nguồn cội, chung một mái nhà Việt Nam. Hai tiếng “đồng bào” vì thế không chỉ là cách gọi thân thương, mà còn là một triết lý đoàn kết dân tộc: cùng một bọc sinh ra, cùng chia sẻ vui buồn trong lịch sử, cùng nương tựa nhau qua khó khăn, cùng chung trách nhiệm trước vận mệnh đất nước.
Thông điệp ấy rất có ý nghĩa trong bối cảnh hôm nay. Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều mục tiêu lớn, yêu cầu cao và thách thức không nhỏ. Muốn đi nhanh, chúng ta cần đổi mới mạnh mẽ; nhưng muốn đi xa, chúng ta phải giữ được sự đồng lòng. Không có nguồn lực nào quý hơn niềm tin của nhân dân; không có sức mạnh nào bền hơn khối đại đoàn kết toàn dân tộc; không có điểm tựa nào vững hơn văn hóa và cội nguồn.
Từ Đền Hùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch Nước Tô Lâm cũng nhắc lại lời căn dặn bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Điều đáng chú ý là trong bối cảnh hiện nay, “giữ nước” được hiểu rộng hơn, sâu hơn, hiện đại hơn. Giữ nước không chỉ là bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ, hòa bình và cuộc sống bình yên của nhân dân; giữ nước còn là giữ văn hóa, giữ đạo lý, giữ niềm tin, giữ lòng tự trọng dân tộc, giữ rừng, giữ nguồn nước, giữ nếp nhà, giữ tiếng nói và phong tục tốt đẹp của mỗi dân tộc, giữ sự trong sạch của đội ngũ cán bộ, giữ niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước và tương lai đất nước.
Đó là một cách nhìn rất quan trọng. Trong thế giới đầy biến động, một quốc gia có thể bị thử thách không chỉ bởi nguy cơ an ninh truyền thống, mà còn bởi ô nhiễm môi trường, suy giảm niềm tin, đứt gãy văn hóa, xuống cấp đạo đức, sự thờ ơ xã hội hay tình trạng xa dân của bộ máy công quyền. Vì thế, giữ nước hôm nay phải là giữ cả phần hữu hình và vô hình của Tổ quốc; giữ đất đai, biển đảo, bầu trời, nhưng cũng phải giữ hồn cốt, kỷ cương, đạo lý và phẩm giá con người Việt Nam.
Một điểm nhấn rất đáng suy ngẫm trong bài phát biểu là lời nhắc lại tinh thần “đã đi thì phải tới đích”. Đó không chỉ là chuyện leo núi, mà là chuyện làm cách mạng, làm người, làm việc cho dân, cho nước. Đã đặt mục tiêu thì phải bền chí. Đã hứa với dân thì phải làm. Đã nhận trách nhiệm thì phải theo đến cùng.
Thông điệp này chạm đúng yêu cầu lớn nhất của đất nước hiện nay: Tổ chức thực hiện. Chúng ta không thiếu những chủ trương đúng, những mục tiêu lớn, những khát vọng đẹp. Nhưng điều nhân dân chờ đợi là kết quả cụ thể trong đời sống: Đường đến trường thuận tiện hơn, trạm y tế phục vụ tốt hơn, người lao động có việc làm ổn định hơn, bản làng, khu phố sạch đẹp hơn, người nghèo, người yếu thế được quan tâm hơn, cán bộ gần dân, trọng dân, hiểu dân, vì dân hơn.
Phát triển, vì thế, không thể chỉ được đo bằng những con số vĩ mô. Phát triển phải được đo bằng chất lượng cuộc sống của từng người dân. Một chính sách tốt là chính sách đi được đến tận bản, tận hộ, tận người; một nguồn lực hiệu quả là nguồn lực được sử dụng đúng chỗ, đúng việc; một bộ máy tốt là bộ máy biết lắng nghe dân, đối thoại với dân, giải quyết những việc dân cần, dân lo, dân mong.
Từ Đền Hùng, bài phát biểu cũng gửi đi một thông điệp rõ ràng về văn hóa: Tự hào phải đi cùng hành động. Yêu nước không chỉ là cảm xúc trong ngày lễ, mà phải thể hiện bằng việc làm mỗi ngày. Nói về đoàn kết thì phải biết giúp nhau lúc khó khăn, đặt lợi ích chung lên trên. Nói về văn hóa thì phải ứng xử có văn hóa trong gia đình, ngoài xã hội, trên đường phố, trong lễ hội. Nói về phát triển thì phải lao động, học tập, đổi mới, giữ kỷ cương và bảo vệ môi trường sống.
Đây là điều rất thiết thực. Một đất nước văn hóa không chỉ là đất nước có nhiều di sản, nhiều lễ hội, nhiều công trình nghệ thuật, mà trước hết là đất nước có những con người biết sống tử tế, có trách nhiệm, có kỷ luật, có lòng nhân ái và có ý thức cộng đồng. Một xã hội văn minh không chỉ được tạo nên bằng những khẩu hiệu đẹp, mà bằng hành vi đúng của từng người, từng ngày.
Với Phú Thọ, Tổng Bí thư, Chủ tịch Nước Tô Lâm bày tỏ sự trân trọng đối với các thế hệ người dân Đất Tổ đã gìn giữ Đền Hùng bằng trách nhiệm thiêng liêng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nhấn mạnh bảo tồn di tích phải đi đôi với bảo vệ cảnh quan, môi trường và không gian văn hóa; phát triển du lịch phải gắn với quyền lợi chính đáng của người dân, với nếp sống văn minh và sự bền vững lâu dài.
Đó cũng là gợi mở quan trọng cho phát triển di sản ở Việt Nam. Di sản không thể bị đóng băng trong quá khứ, nhưng càng không thể bị thương mại hóa bằng mọi giá. Di sản phải sống trong cộng đồng, tạo sinh kế cho cộng đồng, bồi đắp niềm tự hào cho cộng đồng, đồng thời vẫn giữ được sự trang nghiêm, tính thiêng và phẩm giá lịch sử. Phát triển du lịch di sản không chỉ là tăng lượng khách, mà là làm sao để mỗi du khách hiểu hơn về Việt Nam, mỗi người dân được hưởng lợi chính đáng, mỗi giá trị văn hóa được gìn giữ bền vững hơn.
Lời nhắn gửi thế hệ trẻ cũng là một điểm rất đáng chú ý. Về Đền Hùng không chỉ để chụp một bức ảnh đẹp hay tham dự một cuộc vui. Tổ tiên đã trao lại cho chúng ta một đất nước; thế hệ hôm nay phải làm cho đất nước ấy phát triển mạnh hơn, nhân văn hơn, có vị thế cao hơn. Trong thời đại số, khi di sản dễ trở thành điểm check-in, lời nhắc ấy càng có ý nghĩa. Di sản cần được tiếp cận bằng sự trẻ trung, sáng tạo, nhưng không được làm mỏng đi chiều sâu lịch sử. Mỗi chuyến trở về cội nguồn phải trở thành một lần trưởng thành về nhận thức, một lần đánh thức trách nhiệm công dân.
Với báo chí, truyền thông, thông điệp “hiểu đúng, hành động đúng, tự hào đúng” cũng rất cần được suy ngẫm. Trong môi trường số, lòng tự hào dân tộc có thể lan tỏa nhanh, nhưng cũng có thể bị cảm tính hóa hoặc cực đoan hóa. Truyền thông về lễ hội, lịch sử, văn hóa vì thế không chỉ là đưa tin về sự đông vui, hoành tráng, mà còn phải góp phần nâng cao hiểu biết, định hướng ứng xử văn minh, lan tỏa những câu chuyện tử tế và làm sâu sắc thêm tình yêu nước bằng tri thức, đạo lý và trách nhiệm.
Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch Nước Tô Lâm tại Đền Hùng là một thông điệp lớn về sự kết nối giữa cội nguồn và tương lai. Quá khứ không phải để chúng ta ngủ quên trong tự hào; quá khứ là điểm tựa để đi tới. Cội nguồn không phải để níu chân hiện đại; cội nguồn là nền móng để hiện đại hóa không lạc hướng. Tri ân tổ tiên không chỉ bằng nén hương ngày Giỗ Tổ; tri ân sâu sắc nhất là sống có trách nhiệm, làm việc có hiệu quả, giữ gìn đoàn kết, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh, nhân ái.
Từ Đền Hùng hôm nay, có thể nghe rõ lời nhắc của lịch sử: Dân tộc Việt Nam đã đi qua hàng nghìn năm bằng sức mạnh của văn hóa, đoàn kết và ý chí tự lực tự cường. Trong kỷ nguyên mới, sức mạnh ấy cần được khơi dậy mạnh mẽ hơn, tổ chức tốt hơn, chuyển hóa thành hành động cụ thể hơn. Để mỗi người Việt Nam, khi hướng về Đất Tổ, không chỉ thấy mình là con cháu Lạc Hồng, mà còn thấy rõ trách nhiệm của mình trong hành trình đưa đất nước vươn tới tương lai phồn vinh, hạnh phúc.
.svg){kind=icon}
