Tư duy xe lớn bồi thường xe bé dễ biến pháp luật thành luật rừng

Cái lệ xe lớn phải bồi thường dù không có lỗi tạo nên tư duy “nó phải tránh mình, tông mình thì nó chết” của xe bé; và như thế, luật pháp dễ thành luật rừng.

Dù không có chuyện "bắt đền" trong vụ tai nạn ở Đại lộ Thăng Long (Hà Nội) 2 tuần trước nhưng cái chết của cô gái trẻ khi đi xe máy ngược chiều trên cao tốc rồi va vào ô tô một lần nữa khiến dư luận, nhất là cánh lái ô tô, lại sôi lên chuyện “xe lớn phải bồi thường xe bé”. Người ta dễ bức xúc và liên tưởng vì đây là vấn đề tồn tại nhiều năm, được nói đi nói lại nhiều lần, và nó là nguồn cơn khiến nạn xe máy lấn làn ô tô, đi vào phần đường dành riêng cho ô tô, thậm chí đi ngược chiều trên cao tốc… chưa bao giờ giảm.

Cảnh dễ thấy ở Việt Nam khi có va chạm giữa xe máy và ô tô dẫn đến thiệt hại là anh lái ô tô sẽ bị những người xung quanh quây lại bắt đền, đúng sai không cần biết. Nếu chẳng may người đi xe máy thiệt mạng hay bị thương nặng thì đó là đại hạn với cả chủ ô tô, kể cả khi không có lỗi.

Chiếc ô tô  – trong nhiều trường hợp là “cần câu cơm” - bị tạm giữ để điều tra, còn người sẽ bị quấy quả đủ vành đủ vẻ, cuối cùng phải tốn một số tiền lớn để gia đình người đi “xe bé” rút đơn bãi nại. Dù không sai, họ cũng “thấm nhuần” một điều: Chờ được vạ thì má đã sưng, bỏ ra vài chục triệu đồng để lấy xe về làm ăn còn hơn dây dưa mãi mà rốt cục vẫn tốn kém. Bên “xe bé” cũng biết rõ mình nắm đằng chuôi nên luôn luôn thắng thế.

Tư duy xe lớn bồi thường xe bé dễ biến pháp luật thành luật rừng - 1

Điều luật khiến “xe lớn” luôn bị bắt nạt nằm trong Bộ luật Dân sự 2015: Chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ trường hợp thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại hoặc trong trường hợp bất khả kháng, tình thế cấp thiết…

Dù bộ luật vẫn có điều khoản khác để ngăn chuyện cố tình gây lỗi (“Bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra” – điều 585) nhưng cách hiểu và vận dụng khác nhau của người thực thi pháp luật vẫn khiến “xe lớn” phải chịu thiệt.

Điều gì khiến thực trạng vô lý này vẫn tồn tại bao năm qua? Sự duy tình, cảm tính của người Việt? Thói kỳ thị đối với người giàu (vì người đi xe to được mặc định là giàu hơn, có điều kiện để nộp phạt, bồi thường, hỗ trợ)? Sự hoang dã, mông muội trong tư duy về pháp luật, chỉ xét chuyện xe lớn, xe bé thay vì ai đúng, ai sai? Những điều trên có thể đúng với một bộ phận người dân, và việc thay đổi nhận thức của họ không thể một sớm một chiều. Điều quan trọng, cấp thiết là người thực thi pháp luật không được mơ hồ, các điều luật cũng không được mơ hồ, dẫn đến nguy cơ bị vận dụng khác nhau, mà như đã nói trên, thường đi theo hướng “ăn vạ” xe lớn.

Gặp những trường hợp như vậy, người dân không khỏi băn khoăn tự hỏi, pháp luật bảo vệ người đúng hay bảo vệ xe bé? Rõ ràng tư duy xe lớn phải bồi thường xe bé mặc nhiên đẩy xe lớn vào thế yếu, luôn bị nắm thóp và bắt nạt. Còn xe bé “được chiều hư”, biết mình được ưu tiên bảo vệ nên mặc sức nghênh ngang lấn làn, đi ngược chiều, đi vào đường cấm, yên chí rằng “nó phải tránh mình, nếu đâm phải mình thì nó chết”. Hậu quả là quá nhiều vụ tai nạn thảm khốc xảy ra, người đi sai thiệt mạng, người không sai cũng chịu bao thống khổ.

Luật pháp không thể cảm tính như các bà mẹ hay thiên vị. Nhiều bà mẹ luôn bắt đứa con giỏi giang, khỏe mạnh hơn chịu thiệt để o bế, bênh vực đứa con kém cỏi, yếu đuối hơn, dù nó hư hỏng, với lý lẽ “con sống tốt hơn nên hãy nhường em một tí”. Còn pháp luật phải đảm bảo sự bình đẳng giữa các công dân. Trong câu chuyện giao thông, chuyện xe lớn phải bồi thường xe bé là không công bằng, không đúng với tinh thần thượng tôn pháp luật.

Đó là chưa kể, việc để xe bé chủ quan, ỷ được bảo vệ nên không cần tuân thủ luật pháp, dẫn đến hành vi hại mình, hại người, xét cho cùng là phản nhân văn. Khi tư duy xe lớn bồi thường xe bé ăn sâu vào cách thực thi pháp luật thì rất dễ biến pháp luật thành luật rừng.

Theo VTCNews

Bạn có góc nhìn (hoặc có trải nghiệm) nào về vấn đề trên? Hãy chia sẻ bài viết về Ban Ô tô xe máy theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!

tin nổi bật

Mercedes và Audi đồng loạt triệu hồi xe tại Việt Nam

Có 76 chiếc SUV của Mercedes-Benz thuộc diện phải triệu hồi do bộ trợ lực phanh gặp vấn đề. Trong khi đó, thương hiệu đồng hương Audi cũng phải triệu hồi 33 chiếc A8 do nguy cơ chết máy bởi lưới lọc dầu bị tắc nghẽn.

Tắc đường phải đi vào làn BRT, nơm nớp lo phạt nguội

“Đường tắc, xe cộ ken cứng lòng đường không thể đi nổi nên thỉnh thoảng tôi vẫn ‘đánh liều’ đi vào làn BRT. Thế nhưng cực chẳng đã mới phải đi như vậy chứ trong lòng nơm nớp lo bị phạt nguội hoặc bị chụp ảnh bêu lên mạng”, chị Linh chia sẻ.

Rao bán xe thật thà, người phụ nữ bị dân buôn giở "chiêu trò bẩn"

Đăng bán chiếc Kia Morning đời 2010 với giá 209 triệu đồng, nữ chủ xe bỗng bị "bóc phốt" trên mạng xã hội là xe tai nạn nặng rồi sau đó, nhận được cuộc gọi lạ doạ sẽ không bán được xe nếu không giảm giá.

Hà Nội cho xe buýt thường đi vào làn BRT là thất sách

Nếu cho xe buýt thường đi vào làn xe buýt nhanh-BRT sẽ là thất sách. Những điểm dừng xe BRT ở bên trái, sát dải phân cách, áp sát nhà ga trong khi những điểm dừng đón trả khách xe buýt thường lại ở bên phải, sát vỉa hè đường phố.

Việt Nam chi 1,6 tỷ USD nhập ô tô ngoại

Trong nửa đầu năm nay, ô tô nhập ngoại sụt giảm mạnh với tổng giá trị kim ngạch là 1,6 tỷ USD. Ô tô nội tăng tốc bứt phá với số lượng áp đảo, gấp 3,5 lần so với xe nhập khẩu.

Chuyên gia phản đối đề xuất mới của Hà Nội về làn BRT

Sở GTVT Hà Nội đề xuất biến làn BRT thành làn hỗn hợp, trong đó cho phép xe buýt thường lưu thông. Tuy nhiên, các chuyên gia về giao thông và quy hoạch lại phản đối và lo ngại về ẩn hoạ tai nạn cho các loại ô tô xe máy khác.

“Ong thủ” khi gặp phải những tài xế taxi vô duyên

Với những người thường xuyên đi taxi, không khó gặp những tài xế luôn mồm hỏi chuyện “trên trời dưới biển” hoặc vô tư buôn điện thoại hàng chục phút, thậm chí chửi thề trên xe. Khách hàng dù khó chịu nhưng vẫn ngại lên tiếng.

Cảnh giác trước chiêu "nhầm tiền" của trạm xăng trong thời buổi bão giá

Lợi dụng việc tài xế không xuống xe khi tiếp nhiên liệu, nhân viên trạm xăng có thể cố tình đọc sai số tiền phải trả, khiến người mua chịu thiệt; nếu bị phát hiện thì chỉ giải thích là "nhầm lẫn".

Tranh cãi tình huống xe tải tông vào 'ninja' đang sang đường: Ai đúng ai sai?

Va chạm xảy ra khi chiếc xe tải đi quá nhanh, không kịp giảm tốc độ; còn xe máy do một phụ nữ điều khiển cũng đã có pha sang đường quá ẩu.

Đổ đầy bình xăng có thể khiến ô tô phát nổ trong ngày hè nắng gắt?

"Một tin đồn phổ biến cho rằng một chiếc ô tô hoạt động với một bình xăng đầy vào những ngày đặc biệt nóng có thể phát nổ do áp suất và sức nóng tăng lên".

Điều gì diễn ra khi xe điện lên ngôi?

Dự báo trong khoảng 20 năm nữa xe điện sẽ trở thành phương tiện phổ thông và động cơ đốt trong, vốn tồn tại hàng trăm năm sẽ bị khai tử.

Ô tô cũ chạy lướt giá cao đến khó tin, đắt hơn cả xe mới

Nhu cầu mua ô tô cũ tiếp tục ở mức cao trong tháng 6/2022. Tuy vậy, giới chuyên gia dự báo tình trạng này sẽ sớm hạ nhiệt từ nay đến trước tháng “Ngâu”.

Xăng tăng giá, tôi có nên mua ô tô số sàn để tiết kiệm?

Nhiều lần đi taxi tôi đều nghe các tài xế nói chuyện và họ khẳng định lái ô tô số sàn tiết kiệm xăng hơn. Liệu điều này có đúng không?

"Bóc phốt" lái xe khác trên mạng: Nhanh tay chưa chắc đã hay

Thẳng thắn phản ánh những pha xử lý ẩu, thói xấu hay kiểu lái xe "khôn lỏi" của tài xế khi tham gia giao thông là điều nên làm. Nhưng nếu vội vàng “bóc phốt” chỉ dựa trên cái nhìn đơn chiều thì đôi khi vẫn là thiếu sót.

Tạt đầu xe khác có thể bị phạt nặng như thế nào?

Chuyển làn đột ngột và tạt đầu xe khác là hành động nguy hiểm mà nhiều người vẫn làm một cách cố tình hay vô ý. Hành vi này sẽ dẫn đến khả năng va chạm rất lớn và có thể khiến cả hai bên đều phải chịu thiệt thòi.