Vai trò của kinh tế xanh trong bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên

Phát triển kinh tế xã hội phải dựa trên cơ sở kế thừa những giá trị văn hóa vốn có của dân tộc, phát triển kinh tế phải gắn với sử dụng tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường sinh thái và văn hóa lịch sử truyền thống vì mục tiêu phát triển bền vững.

Ngày 10/10, Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam và Tạp chí Ngày Nay tổ chức Hội nghị quốc tế “Vai trò của Nền kinh tế Xanh trong bảo tồn Di sản Văn hóa và Thiên nhiên” tại Hà Nội, với sự tham gia của hơn 300 đại biểu, khách mời.

Trong giai đoạn sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008, đặc biệt khi thế giới bước vào thời kỳ tăng cường ứng phó với thách thức lớn nhất của nhân loại trong thế kỷ 21 là biến đổi khí hậu, kinh tế xanh đã và đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của tất cả các quốc gia như một động lực thúc đẩy và phục hồi kinh tế toàn cầu và công cụ để phát triển bền vững. 

Mô hình “Kinh tế xanh” đã gõ cửa Việt Nam từ lâu nhưng vẫn còn là khái niệm mới mẻ.  Định hướng về mục tiêu xanh hóa nền kinh tế được thể hiện thông qua “Chiến lược quốc gia tăng trưởng xanh thời kỳ 2011-2020 và tầm nhìn đến năm 2050”. Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt Chương trình Hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững từ 2021-2030. Nền kinh tế xanh đặt ra thách thức lớn cần giải quyết là làm sao để hài hòa giữa việc phát triển lợi ích kinh tế và việc bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên.  

Ông Nguyễn Xuân Thắng - Chủ tịch Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam đưa quan điểm, sự nghiệp bảo tồn các di sản lịch sử - văn hóa và các hoạt động khai thác tiềm năng văn hóa phục vụ cho các mục tiêu kinh tế là những hoạt động ngược nhau về động cơ, mục tiêu và hành vi. Trong bối cảnh đó không chỉ người dân mà đôi khi cả các cấp chính quyền tại các vùng lõi di sản phải tự đấu tranh để lựa chọn giữa các giá trị thiêng liêng, lâu dài với các mục đích vụ lợi trước mắt. 

Hiện tượng này không chỉ diễn ra ở Việt Nam mà kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy đây cũng là vấn đề nan giải khi người dân, chính quyền phải đứng trước lựa chọn giữa lợi ích tinh thần lâu dài của dân tộc và lợi ích phát triển trước mắt. Bài học Cố đô Authaya ở Thái Lan, Thung lũng Dresden ở Cộng hòa Liên bang Đức và xa hơn là bài học ở Bali ở Indonesia… là những ví dụ, những bài học điển hình của cuộc đấu tranh để lựa chọn giữa văn hóa và phát triển kinh tế.

“Phát triển kinh tế - xã hội phải dựa trên cơ sở kế thừa những giá trị văn hóa vốn có của dân tộc, phát triển kinh tế phải gắn với sử dụng tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường sinh thái và văn hóa lịch sử truyền thống vì mục tiêu phát triển bền vững”, ông Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh.

Đại diện Ban Quản lý vịnh Hạ Long khẳng định, Vịnh Hạ Long xác định lấy kinh tế xanh là công cụ, phương tiện, “chìa khóa” quan trọng, lâu dài để đạt được mục tiêu phát triển bền vững theo Chính sách UNESCO về “Di sản thế giới và Phát triển bền vững”, đó là các mục tiêu và hoạt động phát triển không được làm mai một hay suy giảm các giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di sản. Trong định hướng, mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hạ Long, Di sản vịnh Hạ Long giữ vai trò rất quan trọng trong chiến lược tăng trưởng xanh, là động lực trong phát triển du lịch - ngành kinh tế mũi nhọn gắn với sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên và bảo tồn, phát huy giá trị di sản. 

Tham luận tại hội nghị, ThS. Phạm Hồng Thái - Giám đốc Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha, Kẻ Bàng cho biết, du lịch ở vườn quốc gia không chỉ đóng góp phát triển kinh tế cho khu vực mà còn là giải pháp hữu hiệu để bảo tồn di sản, giảm áp lực lên tài nguyên thông qua tạo việc làm cho người dân, phát triển các dịch vụ du lịch mới như các homestay, farmstay... Điều này tạo ra xu hướng chuyển lao động trước đây từ khai thác tài nguyên thiên nhiên sang phát triển du lịch, dịch vụ, làm giảm đáng kể áp lực lên tài nguyên vườn quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi để làm tốt công tác bảo vệ rừng, bảo tồn di sản, đảm bảo hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. 

Nhiều đại biểu đến từ Ban quản lý các khu di tích nổi tiếng như Hoàng thành Thăng Long; Quần thể danh thắng Tràng An; Công viên địa chất toàn cầu  UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn… cũng thống nhất quan điểm, mô hình kinh tế xanh được kỳ vọng có thể đem đến cho Việt Nam một cơ hội định vị lại mình trong một thị trường thế giới đầy tiềm năng về cơ hội phát triển bền vững, hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống, đáp ứng được nhu cầu xã hội mà vẫn đảm bảo việc bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa và các giá trị truyền thống vì sự phát triển bền vững.

Hội nghị quốc tế “Vai trò của Nền kinh tế Xanh trong bảo tồn Di sản Văn hóa và thiên nhiên” là hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện kỷ niệm 20 năm ngày Tạp chí Ngày Nay ra số đầu tiên (2002 - 2022), đồng thời nằm trong khuôn khổ Diễn đàn “Đạo đức toàn cầu vì sự phát triển bền vững”, coi đây là một đóng góp với UNESCO, với cộng đồng, đồng thời là tránh nhiệm đối với đất nước và quốc tế.

tin nổi bật

Giáo sư Hàn Quốc mê nét văn hóa độc đáo của Mo Mường

Đối với GS.TS. Kim Hyong Keun, Mo Mường của Việt Nam bộc lộ nhiều nét độc đáo.

Trình UNESCO hồ sơ công nhận Mo Mường trở thành văn hóa phi vật thể

Sở VH-TT-DL tỉnh Hòa Bình và Viện Âm nhạc (Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam) hôm nay tổ chức họp báo về công tác xây dựng hồ sơ Di sản quốc gia văn hóa Mo Mường đệ trình UNESCO.

Nhìn lại tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ sau 6 năm được UNESCO ghi danh

Do những yếu tố chủ quan và khách quan tác động, trên tiến trình bảo tồn và phát triển, thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu của Việt Nam có xu hướng biến đổi một cách sâu rộng.

UNESCO vinh danh 'bà chúa thơ Nôm' Hồ Xuân Hương

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cùng các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước tối 3/12 dự lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm ngày sinh, 200 năm ngày mất của nữ sĩ Hồ Xuân Hương, tại quảng trường Hồ Chí Minh (Nghệ An).

Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh

Tại phiên họp Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 17 của UNESCO diễn ra hôm nay tại Rabat, Morocco, di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Phát lộ nhiều kiến trúc quan trọng tại Hoàng Thành Thăng Long

Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học vừa tổ chức hội thảo khoa học “Báo cáo sơ bộ kết quả khai quật thăm dò khu vực Chính điện Kính Thiên năm 2022”.

Tôn vinh giá trị các di sản Việt Nam

Triển lãm "Tuần Văn hóa Du lịch Di sản xanh - Nơi gặp gỡ con người và thiên nhiên” năm 2022 vừa khai mạc tối 21/11 tại Trung tâm Triển lãm VHNT Việt Nam để chào mừng ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11.

Tinh hoa Bắc Bộ được tôn vinh tại Festival Ninh Bình

Tối 17/11, tại Quảng trường Đinh Tiên Hoàng Đế, thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình diễn ra lễ khai mạc “Festival Ninh Bình 2022 - Tràng An kết nối di sản”.

Tôn vinh, phát huy giá trị di sản 54 dân tộc Việt Nam

Tuần "Đại đoàn kết các dân tộc - Di sản Văn hóa Việt Nam" 2022 sẽ có sự tham gia của khoảng 200 đồng bào, trong đó hơn 100 đồng bào các dân tộc là đại diện các gia đình, người có uy tín, các chức sắc tôn giáo, trí thức.

Nỗ lực thúc đẩy Hà Nội là thành phố sáng tạo của UNESCO

Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội năm 2022 là hoạt động thường niên thực hiện sáng kiến, cam kết với UNESCO khi Hà Nội gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo.

Gần 50 sự kiện hưởng ứng lễ hội Thiết kế sáng tạo năm 2022

Theo cam kết với UNESCO khi gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo ở lĩnh vực thiết kế, Hà Nội sẽ tổ chức lễ hội Thiết kế sáng tạo để thúc đẩy các hoạt động thiết kế sáng tạo, khơi dậy cảm hứng sáng tạo trong cộng đồng.

Khai mạc liên hoan Sáng tạo và Thiết kế Việt Nam 2022

Với chủ đề "Thay đổi: Thách thức sáng tạo", Liên hoan Sáng tạo và Thiết kế Việt Nam 2022 diễn ra tập trung tại hai địa điểm Hà Nội và TP.HCM.

Tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh - điểm nhấn quan trọng của Ngoại giao văn hóa

Trong 35 năm qua, các hoạt động tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong những điểm nhấn quan trọng của công tác ngoại giao văn hóa.

Lập hồ sơ trình UNESCO ghi danh Mo Mường là di sản cần bảo vệ khẩn cấp

Ngày 3/10, tại Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức hội nghị triển khai công tác xây dựng hồ sơ di sản văn hoá phi vật thể Mo Mường trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Xúc động chương trình nghệ thuật vinh danh Xoè Thái

Trời đổ mưa nhưng hơn 3.000 diễn viên, nghệ nhân...đã nỗ lực cháy hết mình trong đêm nghệ thuật 'Xoè Thái - Tinh hoa miền di sản'.