Đại gia nước mắm Phan Thiết mua cả con phố xây lãnh địa riêng

Hồng Hương là hãng nước mắm có quy mô sản xuất lớn nhất tỉnh Bình Thuận giai đoạn 1933 - 1975. Ngoài ra, bà còn được người dân Phan Thiết biết đến với vai trò là chủ nhiều công trình kiến trúc cổ vẫn còn tồn tại đến ngày nay.

Sinh ra từ nước mắm                         

Mùa gió bấc năm Mậu Tuất 1898, trong một mái lều tranh vách lá che tạm ven bờ sông Cà Ty thuộc làng Đức Thắng, đứa con thứ chín của một gia đình ngư dân nghèo cất tiếng khóc chào đời.

Trời trở bấc hơn 3 tháng, người cha không đi biển được, nhà không còn một hạt gạo, tám đứa con nheo nhóc bữa đói bữa no cũng chừng ấy thời gian. Người mẹ nghèo sinh đến đứa con thứ 9 nên sức cùng lực kiệt, bà ngất đi hơn 1 ngày.

Khi tỉnh lại, người chồng phải sang nhà người bạn ghe mượn tạm một ít gạo về nấu cháo cho vợ. Để có chất tẩm bổ cho vợ có sữa cho con bú, thứ thực phẩm duy nhất mà ông có được là vò nước mắm chôn dưới đất.

Cháo loãng và nước mắm là thứ dinh dưỡng giúp người mẹ nghèo có được những dòng sữa ngọt nuôi con trong cảnh khốn cùng. Nghèo, chữ nghĩa cũng chẳng có, không biết đặt tên con là gì, thôi thì đặt tên xấu để dễ nuôi. Cái tên Trương Thị Tuất của người con gái thứ chín ra đời như thế.

Đại gia nước mắm Phan Thiết mua cả con phố xây lãnh địa riêng
Bà Trương Thị Tuất (bà Hồng Hương).

Làm giàu từ nước mắm

Cũng như các anh chị mình, từ nhỏ cô gái Trương Thị Tuất phải theo phụ mẹ gánh cá mướn cho người ta. Nhờ trời phú cho sức khỏe cô làm việc quần quật suốt ngày mà không biết mệt. Dậy sớm từ tinh mơ để đón ghe cá vào, rồi gánh cá đổ vào thùng lều cho chủ, sau đó theo anh chị đi cào muối thuê, chiều về dọn dẹp vệ sinh lều mắm,...

Bất kể việc gì cô cũng không nề hà. Do nhà nghèo và tối ngày chỉ lo làm việc nên mãi đến ngoài 20 cô mới lập gia đình với ông Nguyễn Văn Cang một "trai lều" (Những người đàn ông làm việc trong các lều nước mắm - PV). Cũng vì việc lập gia đình muộn này mà mọi người thời đó gọi cô bằng cái tên Chín Lâu.

Đại gia nước mắm Phan Thiết mua cả con phố xây lãnh địa riêng
Ông Nguyễn Văn Cang (chồng bà Hồng Hương). 

Vợ chồng ra riêng không có một mảnh đất cắm dùi, ông bà xin người chủ che tạm một mái nhà bên cạnh lều mắm vừa để ở, vừa canh lều cho người ta. Nhưng rồi chỉ ở được một thời gian ngắn thì phải dọn đi vì con chủ lều không cho, phải đi xin nhờ tá túc hết nơi này đến nơi khác.

May mắn thì ở được lâu, không thì chỉ được vài tháng. Cuộc sống nay đây mai đó, trăm bề cực khổ đã làm bà Chín Lâu quyết tâm tằn tiện, dành dụm. Năm 1923 ông bà mua được một mảnh đất nhỏ để dựng nhà với số bạc 10 đồng ở một nơi hẻo lánh của làng Đức Thắng thời ấy.

Ngoài thời gian đi làm thuê cho các chủ lều nước mắm, ông bà Chín Lâu muối một vài vại nước mắm tại nhà để bán lẻ kiếm thêm thu nhập. Từ bé đã gắn bó với con cá, hạt muối, thùng lều,... cùng khả năng thiên phú, nước mắm của bà Chín Lâu làm ra ai cũng khen ngon và mua ủng hộ đôi vợ chồng nghèo.

Từ vài vại mắm nhỏ, bà sắm lên thùng lều, che thêm mái nhà để làm mắm. Dần dần nước mắm Chín Lâu được người dân xóm chợ ưa thích và tìm mua. Năm 1927, thương hiệu nước mắm Hồng Hương của ông bà Chín Lâu chính thức ra đời.

Đại gia nước mắm Phan Thiết mua cả con phố xây lãnh địa riêng

Nhãn hiệu nước mắm Hồng Hương. 

Với bản tính ham làm, chịu khó và quý trọng chữ tín, chỉ vài năm sau nước mắm thương hiệu Hồng Hương với “lô gô” hình con tôm của vợ chồng bà Hồng Hương (sau đây gọi bà Chín Lâu là bà Hồng Hương) đã có mặt tại Sài Gòn.

Thời ấy các hãng nước mắm khác phải thuê ghe hoặc chỉ sắm 1- 2 chiếc ghe bầu để vận chuyển nước mắm đi bán, riêng hãng Hồng Hương có một đội ghe hơn 10 chiếc, chở nước mắm ngược ra miền Trung, miền Bắc, xuôi vào Sài Gòn và Nam kỳ lục tỉnh.

Từ năm 1933, tại Phan Thiết, nước mắm Hồng Hương luôn là thương hiệu nổi tiếng nhất về chất lượng và sản lượng sản xuất ra. So với sản phẩm cùng loại thì nước mắm Hồng Hương luôn cao giá hơn nhưng được người tiêu dùng chấp nhận. Điều đặc biệt nước mắm Hồng Hương vào Sài Gòn được người Hoa ở Chợ Lớn mua sỉ và phân phối. Hàng sản xuất ra không kịp bán. Hồng Hương phải mở nhiều cơ sở phát hành tại Sài Gòn và các tỉnh Nam kỳ.

Tại Phan Thiết, từ 1 sở lều ban đầu, chỉ trong vòng 15 năm hãng nước mắm Hồng Hương đã phát triển ra hơn 20 sở lều, mỗi lều rộng hàng hecta. Cả con đường Duy Tân (đường Nguyễn Văn Trỗi ngày nay) hầu hết là sở lều của nước mắm Hồng Hương.

Đại gia nước mắm Phan Thiết mua cả con phố xây lãnh địa riêng
Biệt thự 55 Nguyễn Văn Trỗi, Phan Thiết - ngày nay là nơi con cháu bà Hồng Hương sinh sống và thờ tự bà.

Trong quá trình tìm hiểu về những hàm hộ xưa tại Phan Thiết, chúng tôi có nêu thắc mắc tại sao cũng cá, cũng muối và đều được làm tại Phan Thiết nhưng nước mắm Hồng Hương lại nổi tiếng thơm ngon như vậy. Họ có bí quyết gì chăng?

 

Nhiều bậc cao niên trong nghề nước mắm kể lại trước đây hầu như dân hàm hộ ai cũng nghe nói câu chuyện bí quyết nghề của nước mắm Hồng Hương. Nước mắm thành phẩm trước khi xuất bán được bà Hồng Hương chứa trong thùng lớn 12.000 lít sau đó bà cho vào 3 - 4 xe bò nước hến lấy từ giếng dọc (nước giếng đào trên động cát có màu trắng đục ) ở khu vực xóm lò tỉn (nay là đường Trần Quý Cáp thuộc phường Đức Long, Phan Thiết ) rồi trộn đều.

Sau khi pha với lượng nước hến này thì nước mắm trở dịu, có vị ngọt đặc trưng riêng biệt của nước mắm Hồng Hương và đặc biệt để lâu không hư. Hầu như các hàm hộ khác đều biết chuyện này nhưng không ai bắt chước thành công.

Kinh doanh bất động sản và tạo lập cơ sở kinh doanh cho người thân

Cũng như ông Bát Xì, bà Lục Thị Đậu, tiền làm ra từ sản xuất nước mắm bà Hồng Hương đầu tư hết vào nhà cửa, đất đai để bán hoặc cho thuê. Hai bên đường Trần Hưng Đạo đoạn từ trường Nam Phan Thiết (nay là trường tiểu học Đức Thắng) đến cầu Trần Hưng Đạo hơn 90% là nhà cửa, đất đai của bà Hồng Hương.

Vị trí ngân hàng ngày nay trước đây là phòng ngủ (khách sạn) của Hồng Hương, năm 1973 khi Hiệp định Pari được ký kết bà Hồng Hương cho thuê toàn bộ khách sạn này làm trụ sở của Ủy ban 4 bên.

Tòa nhà góc đường Ngô Sĩ Liên - Trần Hưng Đạo cách đó mấy căn cũng thuộc sở hữu của Hồng Hương.

Trong lịch sử hình thành trường trung học Phan Bội Châu, những người sáng lập trường ban đầu cũng thuê lại tòa nhà trên đường Trần Hưng Đạo của bà Hồng Hương để làm trường, về sau trả để làm trường tiểu học Tiến Đức, hiện nay vị trí này là trụ sở UBND thành phố Phan Thiết.

Đặc biệt 2 tòa nhà kiến trúc Pháp có mái vòm hiện vẫn còn khá đẹp nằm ở hai bên trụ sở UBND thành phố Phan Thiết, ngày xưa cũng thuộc sở hữu của bà Hồng Hương....

Ngoài ra bà Hồng Hương còn bỏ tiền đầu tư xây dựng hàng trăm căn nhà phố liền kề ở các đường Chu Văn An, Triệu Quang Phục, Ngô Sĩ Liên, Đồng Khánh (nay là Trần Phú) để bán hoặc cho thuê.

Đại gia nước mắm Phan Thiết mua cả con phố xây lãnh địa riêng
Dãy phố trên đường Trần Hưng Đạo do bà Hồng Hương là người chủ đầu tiên.

Các người con đều được ông bà Hồng Hương truyền nghề và giúp đỡ tạo dựng ra các hãng nước mắm riêng và khá thành công như hãng nước mắm Hồng Sanh của người con gái thứ bảy, hãng Hoa Hương của người con gái thứ ba, cơ sở của người con thứ tám.

Người con rể là ông Dương Quang Thiết (nước mắm Hồng Sanh ) trước 1975 là chủ tịch nghiệp đoàn hàm hộ Phan Thiết. Đặc biệt người em gái ruột thứ mười của bà Hồng Hương là bà Trương Thị Mao cũng được bà giúp đỡ mở hãng nước mắm Hồng Xuyên nổi tiếng không kém.

Đại gia nước mắm Phan Thiết mua cả con phố xây lãnh địa riêng
Dãy nhà phố trong cụm tứ giác Trần Hưng Đạo - Chu Văn An - Triệu Quang Phục - Ngô Sĩ Liên, Phan Thiết thuộc sở hữu của bà Hồng Hương từ năm 1937.

Năm 1957, ông Nguyễn Văn Cang mất, bà Hồng Hương vẫn tiếp tục điều hành hãng nước mắm Hồng Hương thêm một thời gian rồi giao lại cho vợ chồng người con trai thứ hai là ông Nguyễn Văn Ngọ và bà Lương Nguyệt Quyên.

Sau năm 1975, vợ chồng người con gái lớn của bà Quyên là bà Nguyễn Thị Ngọc Ngân và ông Phan Gia Tự tiếp tục thừa kế thương hiệu Hồng Hương. Tuy nhiên, điều đáng tiếc là thương hiệu nước mắm Hồng Hương nổi tiếng gần 100 năm giờ đã không còn thuộc sở hữu của gia đình bà Hồng Hương do một bạn hàng ngày xưa đã nhanh tay đăng ký và đã được Cục Sở hữu công nghiệp cấp chứng nhận độc quyền thương mại năm 1994.

Sau năm 1995, gia đình bà Nguyễn Thị Ngọc Ngân có tiếp tục làm nước mắm nhưng phải lấy thương hiệu mới là Ngân Hương. Sau đó, chấm dứt nghề nước mắm cách đây vài năm do lớn tuổi và con cái không còn ai theo nghề nữa.

Đại gia nước mắm Phan Thiết mua cả con phố xây lãnh địa riêng

Phần mộ của ông bà Hồng Hương tại Hàm Thuận Nam.

Câu chuyện về bà Hồng Hương giờ vẫn được nhiều người nhắc đến như một tấm gương về một người phụ nữ nghèo khó vươn lên từ nghề nước mắm và là người đã góp phần to lớn tạo ra nhiều thương hiệu nước mắm Phan Thiết nổi tiếng khắp cả nước. Bà cũng chính là người đã góp phần kiến tạo một phần của đô thị Phan Thiết xưa.

Chuyện 'cậu ấm, cô chiêu' nhà giàu qua lời kể vệ sĩ

Chuyện 'cậu ấm, cô chiêu' nhà giàu qua lời kể vệ sĩ

Không muốn bị kèm cặp bởi nam vệ sĩ, cô 'tiểu thư' đã sử dụng chiêu trò để bố mẹ mình hiểu lầm, cho anh ta nghỉ việc.

Cuộc sống bi kịch của nữ giảng viên qua lời kể của vệ sĩ riêng

Cuộc sống bi kịch của nữ giảng viên qua lời kể của vệ sĩ riêng

Đến khi không thể chịu đựng thêm, nữ giảng viên quyết định sống ly thân. Thế nhưng, anh chồng vẫn thường xuyên tìm cách hành hạ vợ. Để đảm bảo an toàn cho mình, chị Trang đành thuê vệ sĩ.

Chạy theo quý bà giàu có, nam vệ sĩ gặp nạn

Chạy theo quý bà giàu có, nam vệ sĩ gặp nạn

Được bà chủ giàu có bao bọc, Hải có điều kiện chơi bời. Để khỏi mang tiếng ăn bám, anh nhận chạy việc vặt và thi thoảng đi nhận tiền, ký giấy vay nợ hộ người tình.

Lê Huân

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Ma trận 'thòng lọng', cái chết chực chờ trên phố Sài thành
Ma trận 'thòng lọng', cái chết chực chờ trên phố Sài thành
Sống lạicon  17/10/2018 

Dọc theo nhiều tuyến phố tại TP.HCM, những "mạng nhện” bằng dây điện chi chít, lơ lửng rình rập quàng vào cổ người dân.

 
Chồng giả chết lấy bảo hiểm, vợ đau lòng ôm 2 con tự tử
Chồng giả chết lấy bảo hiểm, vợ đau lòng ôm 2 con tự tử
Sống lạicon  16/10/2018 

Người chồng giả chết để nhận tiền bảo hiểm. Trong khi đó người vợ không biết về kế hoạch này, quá đau lòng, chị ôm 2 con nhảy sông tự tử.

 
Chồng phát hiện vợ ngoại tình khi tìm đường trên Google Maps
Chồng phát hiện vợ ngoại tình khi tìm đường trên Google Maps
Sống lạicon  15/10/2018 

Vào ngày 10/10, trong một chuyến đi du lịch và buộc phải dùng Google Maps, một người đàn ông ở Peru đã phát hiện vợ mình ngoại tình 5 năm trước nhờ công cụ định vị này. 

 
Thảm cảnh người đẹp một thời ra đường vẫy khách giá 20 nghìn đồng
Thảm cảnh người đẹp một thời ra đường vẫy khách giá 20 nghìn đồng
Sống lạicon  12/10/2018 

Nhiều người đàn ông muốn giải quyết nhu cầu sinh lý nhưng trong túi chỉ có 20 nghìn đồng, Liễu cũng đồng ý…

 
Video: Người đàn ông đánh phụ nữ ngủ gục trên tàu điện gây bức xúc
Video: Người đàn ông đánh phụ nữ ngủ gục trên tàu điện gây bức xúc
Sống lạicon  11/10/2018 

Sự việc diễn ra tại một ga tàu Nhật Bản. Người đàn ông đã đánh lén người phụ nữ bằng điện thoại khi cô gái đang ngủ gật và vô tình chạm nhẹ vào người này.

 
Thiếu gia Bình Thuận cưới nữ tài tử: Mở rạp phim chiều người đẹp
Thiếu gia Bình Thuận cưới nữ tài tử: Mở rạp phim chiều người đẹp
Sống lạicon  15/10/2018 

Vốn là người tri thức, hào hoa, ông Phạm Ngọc Thìn đã chiếm được trái tim và lập gia thất với bà Huỳnh Thị Khá, một tài tử nổi tiếng với nghệ danh Quỳnh Khanh.

Cặp đôi thản nhiên làm 'chuyện ấy' trên sân vận động
Cặp đôi thản nhiên làm 'chuyện ấy' trên sân vận động
Sống lạicon  10/10/2018 

Một cặp nam, nữ vừa bị ghi lại cảnh quan hệ ngay trên khán đài của một sân vận động (SVĐ) nổi tiếng ở Brazil.

Sự thật ê chề trong những quán tẩm quất trá hình ở Hà Nội
Sự thật ê chề trong những quán tẩm quất trá hình ở Hà Nội
Sống lạicon  10/10/2018 

Minh từng là nhân viên tại một cơ sở tẩm quất ở Hoàng Mai, Hà Nội. Cơ sở tẩm quất chị làm việc cũng đầy đủ tất cả các dịch vụ từ "A đến Z".

Người đàn ông trong nhà nghỉ và cú lừa của đại gia Bình Định
Người đàn ông trong nhà nghỉ và cú lừa của đại gia Bình Định
Sống lạicon  09/10/2018 

Theo lời Minh, khách tìm đến các cô gái bán hoa đều vì giao dịch “tình - tiền” nhưng có những giao dịch không hề sòng phẳng.

Vợ sốc nặng chứng kiến chồng thỏa mãn với búp bê
Vợ sốc nặng chứng kiến chồng thỏa mãn với búp bê
Sống lạicon  09/10/2018 

"Mà nói thẳng và nói thật luôn, bạn muốn hàng Nhật thì sang Nhật mà mua. Ở đây, chỉ có nhập được từ Trung Quốc về thôi”, nhân viên bán hàng đồ chơi tình dục nói.

9x xinh đẹp lái xe tải giúp bố giảm bớt gánh nặng công việc
9x xinh đẹp lái xe tải giúp bố giảm bớt gánh nặng công việc
Sống lạicon  14/10/2018 

Ở Trung Quốc có một cô gái được kế thừa "sự nghiệp lái xe tải" của gia đình. Cô nàng 9x này theo cha lái xe tải khắp Bắc Nam kiếm sống.

Giúp người khác cầu hôn, chàng trai tá hỏa khi phát hiện cô gái chính là vợ mình
Giúp người khác cầu hôn, chàng trai tá hỏa khi phát hiện cô gái chính là vợ mình
Sống lạicon  08/10/2018 

Người nhạc công tiến đến gây gổ và đánh lộn với tình địch đang định cầu hôn vợ mình.

Những điều độc lạ chỉ thấy ở Trung Quốc
Những điều độc lạ chỉ thấy ở Trung Quốc
Sống lạicon  10/10/2018 

“Chúng tôi sẽ không làm những điều này”, đó là suy nghĩ chung của nhiều khách phương Tây khi lần đầu tiên đặt chân tới Trung Quốc. Tại đất nước đông dân nhất thế giới này có nhiều điều đặc biệt khiến khách nước ngoài ngạc nhiên.

Dịch vụ thuê trai đẹp đi mua sắm cùng cho bớt cô đơn thu hút khách nữ
Dịch vụ thuê trai đẹp đi mua sắm cùng cho bớt cô đơn thu hút khách nữ
Sống lạicon  10/10/2018 

Một trung tâm thương mại ở Trung Quốc đã “tung chiêu” hút khách bằng cách “cho thuê” những chàng trai cùng đi mua sắm, xách hộ đồ, nói chuyện tán gẫu với mức giá rất mềm.

Người dân đỗ xe ‘chùa’, bệnh viện cảnh báo doạ tiêm người vi phạm
Người dân đỗ xe ‘chùa’, bệnh viện cảnh báo doạ tiêm người vi phạm
Sống lạicon  07/10/2018 

Lời cảnh báo “mất tiền hay bị tiêm” của một bệnh viện Nhật Bản dành cho những người hay đỗ xe “chùa” thu hút nhiều sự chú ý những ngày qua.

Bé gái sở hữu tên dài 63 chữ cái gây sốt mạng xã hội
Bé gái sở hữu tên dài 63 chữ cái gây sốt mạng xã hội
Sống lạicon  14/10/2018 

Sở hữu cái tên dài 63 chữ cái, bé gái Malaysia trở thành hiện tượng thu hút nhiều sự chú ý từ truyền thông xã hội những ngày qua.

Kỳ lạ miền Tây: Người đàn ông có thể hút dao, bàn inox nặng vài chục ký
Kỳ lạ miền Tây: Người đàn ông có thể hút dao, bàn inox nặng vài chục ký
Sống lạicon  08/10/2018 

Một người đàn ông 60 tuổi ở miền Tây gây kinh ngạc cho nhiều người khi thể hiện khả năng hút chặt những đồ vật bằng inox, thậm chí là chiếc bàn to hơn 20kg lên cơ thể.

Chuyện chưa kể sau cánh cửa phòng karaoke ‘tay vịn’
Chuyện chưa kể sau cánh cửa phòng karaoke ‘tay vịn’
Sống lạicon  08/10/2018 

Cánh cửa nhà nghỉ mở ra, Hiền thấy 3, 4 người đàn ông đang đợi mình. Hoảng hốt, chị tìm mọi cách để thoát ra ngoài.

Ước mơ trở thành phiên dịch tiếng Anh của cô bán đồng nát
Ước mơ trở thành phiên dịch tiếng Anh của cô bán đồng nát
Sống lạicon  03/10/2018 

Cô bán đồng nát nổi tiếng cộng đồng mạng Trung Quốc: bỏ nhà ra đi vì tiếng Anh, hiện có thể phiên dịch được tiểu thuyết tiếng Anh.

Thầy giáo bị nhà trường sa thải vì công khai giới tính thực
Thầy giáo bị nhà trường sa thải vì công khai giới tính thực
Sống lạicon  02/10/2018 

Thầy giáo Minh Jue (31 tuổi, ở tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc) chưa bao giờ nghĩ rằng một ngày nào đó anh sẽ bị mất việc vì công khai giới tính thực của mình.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN