Hà Nội xưa:

Đám tang rúng động miền Bắc, hàng chục ngàn người đưa tiễn học giả lớn

-Học giả Nguyễn Văn Vĩnh hoạt động trong rất nhiều lĩnh vực, nhưng người ta nhắc đến ông nhiều nhất có lẽ là trong vai trò của một người làm báo. Thật vậy, kể cả đến khi chết, tay ông chưa bao giờ ngừng viết...

Cái chết đầy bí ẩn

Ông Nguyễn Lân Bình - cháu nội học giả Nguyễn Văn Vĩnh kể, năm 1906, sau khi trở về từ hội chợ thuộc địa Mac-xây (Marseilles, Pháp), Nguyễn Văn Vĩnh bỏ nghiệp quan chức và sáng lập tờ báo chữ quốc ngữ đầu tiên của miền Bắc là Đăng Cổ tùng báo (1907), liên tiếp sau này là Đông Dương tạp chí (1913), Nước Nam mới...

Đám tang rúng động miền Bắc, hàng chục ngàn người đưa tiễn học giả lớn

Ảnh chụp năm 1919, Ban biên tập báo Trung Bắc tân văn, tờ nhật báo đầu tiên của lịch sử báo chí Việt Nam. Nguyễn Văn Vĩnh đứng thứ 3 từ phải sang, đội mũ. Ảnh: Gia đình cung cấp

Những bài báo của ông lên án triều đình phong kiến nhà Nguyễn và phê phán chính sách cai trị hà khắc của chính phủ thuộc địa. Điều này khiến chính quyền đương thời sợ hãi, tìm nhiều cách để cản trở sự nghiệp xuất bản, trong đó cấm cả việc Nguyễn Văn Vĩnh không được viết báo bằng chữ quốc ngữ.

Năm 1930, sau nhiều lần vận động Nguyễn Văn Vĩnh chấm dứt việc viết bài đả phá chế độ cai trị không thành công, thực dân Pháp tìm cách chấm dứt hoạt động báo chí của ông bằng cách đưa ra 3 con đường cho ông lựa chọn.

Đám tang rúng động miền Bắc, hàng chục ngàn người đưa tiễn học giả lớn

Chúng yêu cầu ông làm Thượng thư cho triều đình nhà Nguyễn (sẽ được xóa nợ) hoặc là đi tù và lựa chọn thứ ba là phải sang Lào đào vàng trả nợ. 

Trong khi nói chuyện với gia đình, Nguyễn Văn Vĩnh chia sẻ: "Nhục nhã nhất là đi tù và nếu phải chết thầy cũng không bao giờ làm quan cho triều Nguyễn. Bởi vậy, thầy sẽ đi đào vàng. Sang đó thầy vẫn tiếp tục viết. Chúng có thể o ép về kinh tế nhưng không thể o ép ý chí của thầy...".

Đám tang rúng động miền Bắc, hàng chục ngàn người đưa tiễn học giả lớn
Ông Nguyễn Lân Bình - cháu nội học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Ảnh: Diệu Bình

Ông Bình lý giải: "Trước đó, năm 1926, để phục vụ cho việc thành lập trung tâm Âu Tây tư tưởng, truyền bá văn hóa, ông tôi đã mang toàn bộ gia sản thế chấp vào nhà băng Đông Dương với thời hạn trả nợ là 20 năm.

Nhưng mới vay được mấy năm thì chính quyền cai trị đòi nợ, nói đúng hơn là dùng hình thức o ép về tài chính để buộc Nguyễn Văn Vĩnh phải dừng ngay các hoạt động viết báo".

Ông Nguyễn Lân Bình (sinh năm 1951 - cháu nội học giả Nguyễn Văn Vĩnh) từng sang Bungari học nghề cơ khí. Ông trải qua nhiều vị trí trong sự nghiệp của mình như làm đội trưởng đội phiên dịch ở Bungari, công tác tại Đại sứ quán Bungari ở Hà Nội. Năm 1990, ông là người phụ trách toàn bộ hoạt động của Hãng Hàng không BALKAN Bungari ở Việt Nam. 

Là cháu nội, ông luôn trăn trở về khát vọng muốn để mọi người hiểu rõ hơn về thân thế, cuộc đời của học giả Nguyễn Văn Vĩnh.

Năm 2006, ông Lân Bình nảy ý định làm phim về cụ Vĩnh. Sau khi bộ phim “Mạn đàm về Người Man di hiện đại” gây được tiếng vang, năm 2012, ông lập trang thông tin điện tử Tannamtu.com để giới thiệu sâu và rộng hơn nữa về cuộc đời học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Trải lòng với báo chí, ông nói: "Tôi đã bị hút vào "cuộc đời lộng lẫy và nhiêu khê" của ông nội".

Nguyễn Văn Vĩnh từ biệt vợ con, lựa chọn sang Lào đào vàng cùng một người Pháp. Nhưng không ngờ, đây lại là chuyến đi cuối cùng chẳng hẹn ngày trở lại của ông.

Từ phương trời xa lắc, những bài báo sắc sảo, thể hiện quan điểm lập trường mạnh mẽ của Nguyễn Văn Vĩnh vẫn tiếp tục đăng trên báo Nước Nam mới.

Nhưng chỉ một tháng sau, vào 1/5/1936, ông chết trên một con thuyền độc mộc, toàn thân tím đen. Một tay ông cầm bút và một tay vẫn cầm quyển sổ đang viết dở giữa dòng sông Sê Pôn.

Ông Bình nói: "Người trong nhà chia sẻ lại, cả buổi chiều ngày hôm đó, trời Sê Pôn (Lào) mưa to tầm tã, nước sống chảy xiết, chiếc thuyền độc mộc trôi đến chân cầu sông Sê Păng Hiên (một nhánh sông Sê Pôn) thì được người dân phát hiện. Họ đưa ông đi cấp cứu nhưng quá trễ... Người ta báo tin về gia đình rằng ông đã chết vì sốt rét và kiết lỵ".

Ông Bình tiếp tục: "Các bác tôi vẫn thường nói rằng, cái chết của ông Vĩnh còn nhiều bí ẩn. Thời gian ông tôi  đi đào vàng, nói đúng hơn là đi đày không hiểu sao vẫn có những bức ảnh chụp ông tôi, không hiểu những bức ảnh đó chụp làm gì. Thêm vào đó, nếu ông chết vì kiết lị hay sốt rét, thi thể sẽ khó bị tím đen như vậy...".

Đây cũng chính là lý do mà sau này, ông Nguyễn Lân Bình đã dành nhiều thời gian để tìm hiểu về thân thế, cuộc đời ông nội mình. 

 

Ông Bình từng mượn câu của F. Ăng-ghen để nói về công việc của mình: "Thà đi tìm sự thật suốt một đêm còn hơn nghi ngờ nó một đời". Trong buổi tọa đàm về thân thế và sự nghiệp của Nguyễn Văn Vĩnh (17/2/2012), câu trích dẫn trên của ông Nguyễn Lân Bình cũng từng gây chú ý đặc biệt với người nghe.

Thời điểm Nguyễn Văn Vĩnh mất, nhà cầm quyền hoàn thành việc tịch biên và phát mại tài sản của ông một cách chóng vánh, kéo theo đó là một cuộc chia ly đầy đau đớn trong gia đình.

Đám tang rúng động miền Bắc

Nhận được tin Nguyễn Văn Vĩnh mất, trong bối cảnh gia sản bị tịch biên, chủ mua gia sản o bế, người vợ cả Đinh Thị Tính không còn cách nào khác đã cử người sang Sê Pôn (Lào) để nhận thi thể, làm đám tang cho ông và dự định chôn cất ông ở bên đó, để khi đủ thời gian, sẽ bốc hài cốt về sau. 

Tuy nhiên, tin Nguyễn Văn Vĩnh mất lan nhanh đến chóng mặt, những người Pháp tiến bộ và những trí thức đương thời đã đứng ra giúp đỡ gia đình đưa thi hài ông về Việt Nam. 

Ngày sang nhận thi thể, có 2 người con trai của ông là Nguyễn Giang và Nguyễn Hiến cùng người vợ ba - bà Suzanne. Thi hài ông được đặt trong chiếc quan tài bằng kẽm kiên cố, di chuyển theo đường bộ từ Sê Pôn về đến ga Đông Hà, Quảng Trị và chuyển lên tàu lửa về ga Hà Nội. 

Đám tang rúng động miền Bắc, hàng chục ngàn người đưa tiễn học giả lớn
Linh cữu học giả Nguyễn Văn Vĩnh tại số nhà 107, Trần Hưng Đạo. Ảnh: Gia đình cung cấp

Ngày đưa tang ông, bạn bè, người yêu mến, các đoàn thể tề tựu đông đủ ở gần nhà ga đường sắt Hà Nội.

Đám tang rúng động miền Bắc, hàng chục ngàn người đưa tiễn học giả lớn
Hình ảnh đám tang Nguyễn Văn Vĩnh. Ảnh: Gia đình cung cấp

Ông Nguyễn Lân Bình kể: "Đám tang rất lớn và vô cùng long trọng, kéo dài từ chiều ngày 6/5 đến trưa ngày 8/5/1936 tại ngôi nhà số 107, phố Trần Hưng Đạo, Hà Nội".

Theo đó, có khoảng hàng chục ngàn người đến tiễn đưa con người được mệnh danh là “Người công dân vĩ đại” (điếu văn của Hội Nhân quyền Hà Nội). 

Xe tang chở thi hài người quá cố đến trước cổng bệnh viện Bạch Mai mà đoàn người đưa tiễn vẫn còn ở ga Hàng Cỏ. 

Đám tang rúng động miền Bắc, hàng chục ngàn người đưa tiễn học giả lớn
Dòng người đến tiễn đưa người học giả tài hoa, bạc mệnh Nguyễn Văn Vĩnh.
Ảnh: Gia đinh cung cấp

Trong đám tang, có đến 20 bài điếu văn từ các trí sĩ đương thời như điếu văn của cụ Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng, Mai Đăng Đệ...

Đám tang Nguyễn Văn Vĩnh được coi là một sự kiện đặc biệt hy hữu ngày 8/5/1936 tại số nhà 107, phố Trần Hưng Đạo, Hà Nội.

Nguyễn Văn Vĩnh, người có công rất lớn trong việc phát triển tiếng Việt hiện đại. Năm 1909, ông dịch toàn bộ Tam Quốc Diễn Nghĩa từ chữ Hán văn ra Quốc ngữ (cùng Phan Kế Bính). 

Năm 1913, ông dịch Truyện Kiều từ chữ Nôm ra Quốc ngữ. Năm 1917, ông là Chủ bút báo Trung Bắc tân văn - tờ nhật báo đầu tiên của Báo chí Việt Nam. Từ 1900 - 1920, ông dịch các tác phẩm văn học Pháp của La Fontaine, V.Hugo, Balzac, A. Dumas... ra chữ Quốc ngữ. 

Năm 1920, ông là người Việt Nam đầu tiên dựng sân khấu kịch nói tại Nhà hát Lớn để trình diễn các vở hài kịch của Molière. Năm 1924, ông cùng người Pháp dựng bộ phim truyện đầu tiên của Điện ảnh Việt Nam Kim Vân Kiều (phim câm)...

Sinh thời, học giả Nguyễn Văn Vĩnh từng khẳng định: “Nước Nam ta sau này, hay dở cũng ở chữ Quốc ngữ”.

(Còn nữa)

Diệu Bình - Ngọc Trang

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Cặp đôi thản nhiên làm 'chuyện ấy' trên sân vận động
Cặp đôi thản nhiên làm 'chuyện ấy' trên sân vận động
Sống lạicon  10/10/2018 

Một cặp nam, nữ vừa bị ghi lại cảnh quan hệ ngay trên khán đài của một sân vận động (SVĐ) nổi tiếng ở Brazil.

 
Người đàn ông trong nhà nghỉ và cú lừa của đại gia Bình Định
Người đàn ông trong nhà nghỉ và cú lừa của đại gia Bình Định
Sống lạicon  09/10/2018 

Theo lời Minh, khách tìm đến các cô gái bán hoa đều vì giao dịch “tình - tiền” nhưng có những giao dịch không hề sòng phẳng.

 
Vợ sốc nặng chứng kiến chồng thỏa mãn với búp bê
Vợ sốc nặng chứng kiến chồng thỏa mãn với búp bê
Sống lạicon  09/10/2018 

"Mà nói thẳng và nói thật luôn, bạn muốn hàng Nhật thì sang Nhật mà mua. Ở đây, chỉ có nhập được từ Trung Quốc về thôi”, nhân viên bán hàng đồ chơi tình dục nói.

 
Giúp người khác cầu hôn, chàng trai tá hỏa khi phát hiện cô gái chính là vợ mình
Giúp người khác cầu hôn, chàng trai tá hỏa khi phát hiện cô gái chính là vợ mình
Sống lạicon  08/10/2018 

Người nhạc công tiến đến gây gổ và đánh lộn với tình địch đang định cầu hôn vợ mình.

 
Những điều độc lạ chỉ thấy ở Trung Quốc
Những điều độc lạ chỉ thấy ở Trung Quốc
Sống lạicon  10/10/2018 

“Chúng tôi sẽ không làm những điều này”, đó là suy nghĩ chung của nhiều khách phương Tây khi lần đầu tiên đặt chân tới Trung Quốc. Tại đất nước đông dân nhất thế giới này có nhiều điều đặc biệt khiến khách nước ngoài ngạc nhiên.

 
Dịch vụ thuê trai đẹp đi mua sắm cùng cho bớt cô đơn thu hút khách nữ
Dịch vụ thuê trai đẹp đi mua sắm cùng cho bớt cô đơn thu hút khách nữ
Sống lạicon  10/10/2018 

Một trung tâm thương mại ở Trung Quốc đã “tung chiêu” hút khách bằng cách “cho thuê” những chàng trai cùng đi mua sắm, xách hộ đồ, nói chuyện tán gẫu với mức giá rất mềm.

Người dân đỗ xe ‘chùa’, bệnh viện cảnh báo doạ tiêm người vi phạm
Người dân đỗ xe ‘chùa’, bệnh viện cảnh báo doạ tiêm người vi phạm
Sống lạicon  07/10/2018 

Lời cảnh báo “mất tiền hay bị tiêm” của một bệnh viện Nhật Bản dành cho những người hay đỗ xe “chùa” thu hút nhiều sự chú ý những ngày qua.

Kỳ lạ miền Tây: Người đàn ông có thể hút dao, bàn inox nặng vài chục ký
Kỳ lạ miền Tây: Người đàn ông có thể hút dao, bàn inox nặng vài chục ký
Sống lạicon  08/10/2018 

Một người đàn ông 60 tuổi ở miền Tây gây kinh ngạc cho nhiều người khi thể hiện khả năng hút chặt những đồ vật bằng inox, thậm chí là chiếc bàn to hơn 20kg lên cơ thể.

Chuyện chưa kể sau cánh cửa phòng karaoke ‘tay vịn’
Chuyện chưa kể sau cánh cửa phòng karaoke ‘tay vịn’
Sống lạicon  08/10/2018 

Cánh cửa nhà nghỉ mở ra, Hiền thấy 3, 4 người đàn ông đang đợi mình. Hoảng hốt, chị tìm mọi cách để thoát ra ngoài.

Ước mơ trở thành phiên dịch tiếng Anh của cô bán đồng nát
Ước mơ trở thành phiên dịch tiếng Anh của cô bán đồng nát
Sống lạicon  03/10/2018 

Cô bán đồng nát nổi tiếng cộng đồng mạng Trung Quốc: bỏ nhà ra đi vì tiếng Anh, hiện có thể phiên dịch được tiểu thuyết tiếng Anh.

Thầy giáo bị nhà trường sa thải vì công khai giới tính thực
Thầy giáo bị nhà trường sa thải vì công khai giới tính thực
Sống lạicon  02/10/2018 

Thầy giáo Minh Jue (31 tuổi, ở tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc) chưa bao giờ nghĩ rằng một ngày nào đó anh sẽ bị mất việc vì công khai giới tính thực của mình.

Cuộc chạy trốn bất thành của hot girl Hà thành ở nhà nghỉ
Cuộc chạy trốn bất thành của hot girl Hà thành ở nhà nghỉ
Sống lạicon  02/10/2018 

Sau 11 năm trong nghề, qua tay 2, 3 người chủ chứa ở Hà Nội, điều mong ước lớn nhất của Sen là chị có được tự do. Ngày đó, chị sẽ đón con về để chăm sóc, mẹ con nương tựa vào nhau...

Người Việt sang Úc hành nghề mát-xa đấm bóp, kiếm 300 đô mỗi ngày
Người Việt sang Úc hành nghề mát-xa đấm bóp, kiếm 300 đô mỗi ngày
Sống lạicon  01/10/2018 

Sang Australia, anh Cương cố gắng học thêm nghề bấm huyệt. Lấy được bằng nghề, hàng tuần anh mở cửa hàng ở chợ phiên để có thêm thu nhập và để quảng bá cho nhiều người biết.

Vụ cô gái đi đường chết vì thanh sắt rơi trúng người, ai chịu trách nhiệm?
Vụ cô gái đi đường chết vì thanh sắt rơi trúng người, ai chịu trách nhiệm?
Sống lạicon  28/09/2018 

Theo luật sư Bùi Đình Ứng (Đoàn luật sư TP.Hà Nội), vụ việc cô gái tử vong do bị thanh sắt từ công trình cao tầng rơi xuống trúng người đủ yếu tố để cơ quan điều tra khởi tố hình sự.

Rùng mình những cái chết 'từ trên trời rơi xuống'
Rùng mình những cái chết 'từ trên trời rơi xuống'
Sống lạicon  28/09/2018 

Vụ việc thanh sắt từ trên cao rơi trúng làm một người đi đường tử vong ngày 27/9 khiến dư luận không khỏi lo ngại. Trước đó, nhiều vụ tai nạn thương tâm tương tự cũng từng xảy ra.

Kỹ sư người Việt bán xôi, nước mía mưu sinh ở Úc
Kỹ sư người Việt bán xôi, nước mía mưu sinh ở Úc
Sống lạicon  29/09/2018 

Anh là Huỳnh Vũ Hải, 35 tuổi (quê Kiên Lương, Kiên Giang). Từ bỏ công việc của một kỹ sư, anh bán đồ ăn ở Australia như một cơ duyên.

Khu chợ tiền tỉ hoang tàn chỉ 10 tiểu thương dám đến kiếm sống
Khu chợ tiền tỉ hoang tàn chỉ 10 tiểu thương dám đến kiếm sống
Sống lạicon  27/09/2018 

Được đầu tư với kinh phí 1,2 tỷ đồng, chợ Phú Hữu (quận 9, TP.HCM) bị bỏ không, hư hỏng trong suốt thời gian qua. Hiện chợ chỉ có hơn 10 tiểu thương buôn bán phía trước chợ.

Yêu sách kỳ quặc của cô dâu bị khách mời mỉa mai
Yêu sách kỳ quặc của cô dâu bị khách mời mỉa mai
Sống lạicon  24/09/2018 

Những “yêu sách” trong đám cưới của một cặp đôi người Mỹ đã khiến các khách mời tỏ ra khó chịu.

Cuốn nhật ký tiết lộ bí mật của bác sĩ Hà thành
Cuốn nhật ký tiết lộ bí mật của bác sĩ Hà thành
Sống lạicon  21/09/2018 

Với Nam, cuộc gặp gỡ này không phải để anh lộ diện giới tính. Nam chỉ muốn được thoải mái nói về những khát khao cháy bỏng của mình…

Nhân viên giao hàng xâm hại tình dục khách nữ khiến người dân phẫn nộ
Nhân viên giao hàng xâm hại tình dục khách nữ khiến người dân phẫn nộ
Sống lạicon  01/10/2018 

Vào ngày 18 tháng 9 tại thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), một nhân viên giao hàng thuộc công ty Trung Thông đã cố tình xâm hại tình dục nữ khách hàng. 

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN