Chuyện ít biết về 'Quê em miền trung du' của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn

- Tác phẩm "Quê em miền trung du" của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn sẽ được trình diễn trong chương trình Điều còn mãi 2018 trực tiếp VTV1 lúc 14h ngày 2/9.

Nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn sinh ngày 10/3/1929 tại Hà Nội. Quê cha ở thôn Văn Ổ, xã Chi Lăng, Quế Võ. Năm 1944, ông học vẽ tại trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Và lúc đầu đối với ông, hội họa là niềm say mê chính. Sau này ông vừa sáng tác nhạc vừa vẽ tranh. Ông tham gia nhiều cuộc triển lãm Mỹ thuật toàn quốc, và có 5 triển lãm riêng.

Năm 2000, ông được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật cho các tác phẩm: Quê em miền trung du, Biết ơn chị Võ Thị Sáu, Đào công sự, Nguyễn Viết Xuân cả nước yêu thương, Tình em biển cả, Chiều trên bến cảng...

Từ đời sống mới hồn nhiên

Sau ngày cách mạng tháng tám năm 45, những bài hát ủy mỵ thất tình biến mất. Mọi người học và hát những bài ca chiến đấu, cách mạng. Cả Hà Nội đâu đâu cũng nghe tiếng hát tiếng trống ếch của các em nhi đồng, một không khí sôi nổi cuốn hút.

Chàng học sinh trường Mỹ thuật Đông Dương Nguyễn Đức Toàn bỏ cây cọ cầm đàn hát trên đường phố. Và bài hát đầu tiên ông viết trong không khí hào hùng mới mẻ đó là bài Ca ngợi đời sống mới.

Chuyện ít biết về 'Quê em miền trung du' của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn. 


“Đây trời Việt Nam ngàn năm tươi sáng luôn.

xung phong đấu tranh vì non nước.

Đây người Việt Nam ngàn xưa anh dũng luôn

thanh niên kiên cường trí trai vững vàng

….

Đời sống mới (mới, mới, mới, mới)

Người Việt Nam mới (mới, mới, mới, mới)

Thanh niên đi lên đắp xây dựng đất nước

 

Đời sống mới (mới, mới, mới, mới)

Trời Việt Nam mới (mới, mới, mới, mới)

Xây núi sông bằng sức người Việt Nam.

Bài hát dễ hát hào hùng lại vui, khi một người hát Đời sống mới là cả đám đông hát đế theo: Mới, mới, mới, mới nghe thật tưng bừng. Thậm chí chưa hiểu ''mới'' là gì chỉ biết là khác hẳn những ngày ủ ê, ngái ngủ trước đây.

Năm 2004 nhạc sĩ hát bài này cho tôi nghe và cười nói: “Hồi đó có kiến thức âm nhạc nào đâu, cứ thấy trong lòng phơi phới và bài hát ùa từ trong lòng ra, nay nhìn lại bố cục, khúc thức tôi thấy buồn cười lắm, chỉ được cái hồn nhiên''.

Đến “Quê em” dìu dặt đằm thắm và quật khởi

Cuộc kháng chiến chống Pháp càng khốc liệt, âm nhạc cũng đi vào chiều sâu nhằm giáo dục lòng yêu quê hương đất nước, căm thù giặc tàn phá quê hương.

Một luồng gió mới về làng quê yêu dấu: Làng tôi của Văn Cao, Du kích Sông Thao của Đỗ Nhuận, Quê hương anh bộ đội của Xuân Oanh, Làng tôi của Hồ Bắc, Quê em của Nguyễn Đức Toàn….

Dạo ấy đoàn ca kịch Sao Vàng do Đỗ Nhuận là đoàn trưởng, Nguyễn Đức Toàn đoàn phó hoạt động ở vùng Ấm Thượng, Hạ Hòa, Phú Thọ. Con sông Lô chảy xuống dòng êm đềm là đề tài hết sức gợi cảm. Những bài hát viết ở nhịp ba như Hồ Bắc viết Làng tôi vẽ nên một miền quê Kinh Bắc. Và nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn nghĩ đến một miền trung du quê hương ông.

Chuyện ít biết về 'Quê em miền trung du' của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn (áo trắng, ở giữa) và nhạc sĩ Trương Ngọc Ninh (áo xanh bên cạnh).


''Miền quê Quế Võ Bắc Ninh vành đai ranh giới trung du. Quê hương tôi đẹp như bức tranh người dân hiền hòa thế mà chúng chém giết đốt phá, khiến cho người dân hiền lành sát cánh cùng dân quân bộ đội vùng lên anh dũng vô cùng.

Năm 1949 sau cuộc hành quân đoàn Sao Vàng đến đóng quân ở nhà sàn đình cả Thái Nguyên, ở đây tôi nghĩ rất nhiều về quê tôi và những ngày Ấm Thượng Hải Hòa Phú Thọ một vùng lúa đồi cọ, dòng sông êm đềm trôi cảnh vật như tranh vẽ. Tôi phác thảo câu hát “Quê tôi miền trung du đồng suôi lúa xanh rờn….”.

Sau đó tôi đổi cụm từ "Quê tôi" thành "Quê em" cho mềm mại hợp với không khí của toàn bài. Ca khúc được đón nhận nồng nhiệt, những lần hành quân qua làng bản thấy “Quê em miền trung du, đồng suôi lúa xanh rờn…” được ngân nga khiến tôi rất xúc động.

Chẳng ngờ sau đấy ít lâu một nhạc sĩ cho rằng đây là nhạc ẻo lả như nhạc vàng, hơn nữa hồi đó Đài Pháp Á trong vùng Pháp tạm chiếm vẫn phát sóng bài hát này qua bản song ca của Thái Thanh - Thái Hằng, thành thử ngày hòa bình lập lại không có Quê em trong chương trình ca nhạc kháng chiến trên Đài tiếng nói Việt Nam.

Sau này cùng những bài hát bị gán ghép như thế này đã được cởi trói, Quê em miền trung du luôn là tiết mục được nhiều ca sĩ ban nhạc biểu diễn vì sự trong lành đến tinh khôi của bài hát này.

Quê em miền trung du, bài hát đã ra đời 69 năm nhưng khi nghe lại ai cũng như muốn nhẩm hát theo và lòng nhớ về một miền quê thanh bình trong lòng mỗi chúng ta..

Nguyễn Phú Cương

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Nghệ sĩ miền Nam hào hứng tập luyện trong lần đầu tham gia 'Điều còn mãi'
Nghệ sĩ miền Nam hào hứng tập luyện trong lần đầu tham gia 'Điều còn mãi'
Nhạcicon  31/08/2018 

Phạm Khánh Ngọc, Đào Mác cùng các nghệ sĩ đang tăng tốc tập luyện để đem đến một chương trình thăng hoa, tuyệt vời nhất cho khán giả. 

 
Mỹ Linh, Tân Nhàn tích cực tập luyện cho 'Điều còn mãi 2018'
Mỹ Linh, Tân Nhàn tích cực tập luyện cho 'Điều còn mãi 2018'
Nhạcicon  31/08/2018 

Chỉ còn vài ngày nữa, hòa nhạc quốc gia Điều Còn Mãi 2018 sẽ chính thức diễn ra tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Các nghệ sĩ tham gia biểu diễn đang tập luyện chăm chỉ để có thể đem lại một chương trình thăng hoa nhất.

 
Các nghệ sĩ hân hoan với Điều còn mãi 2018
Các nghệ sĩ hân hoan với Điều còn mãi 2018
Mediaicon  29/08/2018 

Sự tham tham gia của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, nhạc trưởng Lê Phi Phi cùng các ca sĩ: Mỹ Linh, Đăng Dương, Khánh Ngọc, Tân Nhàn, Khánh Linh... hứa hẹn sẽ mang nhiều bất ngờ trong Hòa nhạc quốc gia Điều còn mãi 2018.

 
Điều còn mãi 2018 rõ nét hơn với chủ đề 'Trên đôi cánh tình yêu'
Điều còn mãi 2018 rõ nét hơn với chủ đề 'Trên đôi cánh tình yêu'

"Năm nay chủ đề rõ nét hơn và được công bố rõ ràng, các tác phẩm cũng xoay quanh chủ đề này, đó là Trên đôi cánh tình yêu", TBT Báo VietNamNet Phạm Anh Tuấn cho hay.

 
Mỹ Linh: Tôi sử dụng thời gian không thông minh
Mỹ Linh: Tôi sử dụng thời gian không thông minh

Khép lại tour diễn ‘Thời gian’ trải dài ba miền đất nước, diva Mỹ Linh tiếp tục hát bằng tất cả đam mê, song chị không muốn tổ chức thêm show cá nhân mới, dành thời gian chăm sóc và gần gũi các con.

 
Tân Nhàn: Sự nghiệp dừng lại ngoài cánh cửa
Tân Nhàn: Sự nghiệp dừng lại ngoài cánh cửa

Nữ ca sĩ nổi tiếng chia sẻ bí quyết gìn giữ hạnh phúc gia đình. Chị cũng tiết lộ nhiều kỷ niệm đáng nhớ trong nghề nghiệp.

Tổng đạo diễn Nguyễn Trí Dũng tự tin ở 'Điều còn mãi 2018'
Tổng đạo diễn Nguyễn Trí Dũng tự tin ở 'Điều còn mãi 2018'
Nhạcicon  24/08/2018 

Ông Nguyễn Trí Dũng - Giám đốc Dàn nhạc giao hưởng Việt Nam, đồng thời cũng là tổng đạo diễn của "Điều còn mãi" suốt nhiều năm qua hy vọng chương trình năm nay sẽ đem đến cho khán giả một cảm xúc hoàn toàn đặc biệt. 

Nhạc trưởng Lê Phi Phi: Bố mất để lại khoảng trống trong tôi
Nhạc trưởng Lê Phi Phi: Bố mất để lại khoảng trống trong tôi
Mediaicon  20/08/2018 

Nhạc trưởng Lê Phi Phi dịp 2/9 nhiều năm qua luôn về Việt Nam thăm bố mẹ và chuẩn bị Hòa nhạc quốc gia "Điều còn mãi". Năm nay, sự ra đi đột ngột của người cha - nhạc sĩ Hoàng Vân để lại cho anh khoảng trống rất lớn...

Đức Tuấn: ‘Tôi không có bạn trong nghề và bị nói chảnh’
Đức Tuấn: ‘Tôi không có bạn trong nghề và bị nói chảnh’

Giải nhất Tiếng hát truyền hình TP.HCM năm 2000 chia sẻ mình hầu như không có một người bạn nào trong nghề vì là người cực đoan trong âm nhạc.

Bất ngờ về hôn nhân của 'chú Cuội' duy nhất trên màn ảnh Việt
Bất ngờ về hôn nhân của 'chú Cuội' duy nhất trên màn ảnh Việt
Mediaicon  16/08/2018 

Không chỉ nổi tiếng trong giới nhạc, Phó GS.TS Đỗ Hồng Quân trong chuyện tình cảm còn là người kiên trì và lãng mạn. Nấu ăn sáng tạo cũng là lý do giúp anh ghi điểm và chiếm trọn tình cảm của NSƯT Chiều Xuân gần 30 năm qua.

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân tiết lộ điểm mới lạ ở Điều Còn Mãi 2018
Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân tiết lộ điểm mới lạ ở Điều Còn Mãi 2018
Mediaicon  15/08/2018 

PGS T.S Đỗ Hồng Quân nổi tiếng với âm nhạc trong các phim từng đoạt giải cao như: Mùi cỏ cháy, Bến không chồng, Cuốc xe đêm, Những người thợ xẻ...

Nhạc sĩ Tuấn Phương: Tôi rất khắt khe với Tân Nhàn
Nhạc sĩ Tuấn Phương: Tôi rất khắt khe với Tân Nhàn

"Tôi từng góp ý, thậm chí mắng Tân Nhàn nhiều lần để cô ấy hoàn thiện mình hơn" - nhạc sĩ Tuấn Phương chia sẻ.

Ca sĩ Đào Mác: Đừng bài xích hay chê bai ca sĩ trẻ!
Ca sĩ Đào Mác: Đừng bài xích hay chê bai ca sĩ trẻ!

Giọng ca nam của dòng nhạc thính phòng Đào Mác bày tỏ sự ngưỡng mộ dành cho Sơn Tùng M-TP và cho rằng những thành quả mà ca sĩ trẻ đạt được hiện nay sẽ không bao giờ được lặp lại bởi các nghệ sĩ khác.

Khánh Linh và chồng rút kinh nghiệm, cất đi cái tôi sau đổ vỡ
Khánh Linh và chồng rút kinh nghiệm, cất đi cái tôi sau đổ vỡ

Không còn đề cao cái tôi cá nhân, ở tuổi 35 “họa mi” Khánh Linh thay vì bon chen showbiz đã chọn cuộc sống trầm lắng, an nhiên bên chồng và các con.

Khánh Ngọc từng bế tắc vì phải ngưng hát
Khánh Ngọc từng bế tắc vì phải ngưng hát

Nữ nghệ sĩ Opera Khánh Ngọc từng có những khoảng lặng sống trong lo lắng khi rơi vào bế tắc phải ngưng hát.

Phúc Tiệp muốn kéo fan của Sơn Tùng M-TP đi nghe nhạc thính phòng
Phúc Tiệp muốn kéo fan của Sơn Tùng M-TP đi nghe nhạc thính phòng

Những người yêu mến nhạc thính phòng không thể nào bỏ tiền ra xem show của Sơn Tùng M-TP và ngược lại, đó hoàn toàn là 2 thái cực trái ngược. Đó chính là điều khiến những người tâm huyết với thính phòng như Phúc Tiệp trăn trở.

Tân Nhàn, Đức Tuấn trở lại trong Điều Còn Mãi 2018
Tân Nhàn, Đức Tuấn trở lại trong Điều Còn Mãi 2018
Nhạcicon  01/08/2018 

Hòa nhạc quốc gia Điều Còn Mãi 2018 hứa hẹn là buổi hòa nhạc đỉnh cao đầy mới mẻ với những tác phẩm nổi tiếng của các nhạc sĩ: Hoàng Vân, Hoàng Việt, Đỗ Nhuận, Đoàn Chuẩn, Nguyễn Đức Toàn, Nguyễn Văn Thương, Vũ Thanh...

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN