GS Vũ Hà Văn: “Chúng tôi không làm phong trào mà hướng đến đội ngũ nghiên cứu tinh hoa”

Sau 4 tháng đồng ý đảm nhận công việc mới tại Việt Nam trên cương vị Giám đốc khoa học của Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn (Big Data) của Tập đoàn Vingroup, GS Vũ Hà Văn đã có cuộc chia sẻ với VietNamNet.

-Trên cương vị mới, việc bắt nhịp của ông với công việc ở Việt Nam như thế nào?

GS Vũ Hà Văn: Dự định của tôi khi bắt đầu công việc với Viện Big Data là sẽ triển khai những nghiên cứu có khả năng mang lại ứng dụng cao cho xã hội.

Chúng tôi không hẳn đặt trọng tâm vào nghiên cứu lý thuyết hay khoa học cơ bản. Tôi đã gặp gỡ, trao đổi với nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước để tìm hướng đi, bước này tốn nhiều khá thời gian và công sức.

Sau 4 tháng làm việc, chúng tôi đã chốt được 2 chương trình nghiên cứu dài hạn là giải mã hệ gen người Việt (1000 mẫu), và ứng dụng AI trong xử lý ảnh y tế (chẳng hạn như đọc ảnh dự đoán ung thư).

Viện đã tuyển được hơn 10 nghiên cứu viên cố định làm việc trong 2 lĩnh vực này.

Ngoài ra, chúng tôi có nhiều cộng tác viên từ Mỹ, trong đó có những nhà khoa học trẻ đang cân nhắc về nước làm việc lâu dài.

Trong tháng 12/2018, chúng tôi đã 2 tổ chức hai hội thảo quốc tế về các đề tài này. Trong năm 2019, Viện sẽ tiếp tục mở rộng ra các lĩnh vực khác như xử lý tiếng nói và khoa học dữ liệu.

Song song với các dự án của Viện, tôi cũng đảm nhận vai trò Giám đốc khoa học cho Quỹ Phát triển khoa học công nghệ.

GS Vũ Hà Văn: “Chúng tôi không làm phong trào mà hướng đến đội ngũ nghiên cứu tinh hoa”
GS Vũ Hà Văn: "Tôi rất may mắn nhận được sự hỗ trợ từ nhiều nhà khoa học trẻ, đầy nhiệt huyết và sáng kiến". Ảnh: Thanh Hùng

Quỹ được tập đoàn Vingroup thành lập với mục đích hỗ trợ nghiên cứu khoa học ở Viêt Nam. Về mục đích, nó tương tự Quỹ phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (Nafosted), nhưng cơ chế hoạt động sẽ có nhiều điểm khác biệt. Để vận hành một quỹ như vậy thường cần thời gian chuẩn bị vài năm và một bộ khung nhân sự rất đáng kể.

Với mong muốn sự hỗ trợ đến với người làm khoa học càng sớm càng tốt, chúng tôi cố gắng đưa quỹ vào vận hành ngay trong năm 2019.

Trong tháng 12, chúng tôi đã gửi thư mời đến 54 trường ĐH trong cả nước, và sẽ tiến hành nhận đề tài và xét duyệt trong 6 tháng đầu năm 2019.

Tôi rất may mắn nhận được sự hỗ trợ từ nhiều nhà khoa học trẻ, đầy nhiệt huyết và sáng kiến. Nhiều người trong số họ đang làm việc tại Viện như các TS Đào Đức Minh, Lê Đức Hậu, Chử Đức Hoàng... Không có họ, chắc chắn tôi không thể làm nổi 1/3 số công việc đã hoàn thành trong mấy tháng vừa rồi.

Ước vọng xây dựng đội ngũ nghiên cứu tinh hoa

- Quỹ sẽ hướng đến các đề tài và cơ cấu hỗ trợ ra sao, thưa ông?

GS Vũ Hà Văn: Chúng tôi hướng đến các đề tài về công nghệ cao liên quan đến Dữ liệu lớn.

Tất nhiên đề tài phải có một ứng dụng cụ thể chứ không phải chỉ có nghiên cứu cơ bản. Tính mới trong công bố sẽ được ưu tiên, hướng tới viêc công bố ở những tạp chí uy tín.

Thay vì rải tiền cho nhiều đề tài, mỗi đề tài một ít, chúng tôi sẽ tập trung hỗ trợ cho một số đề tài tốt nhất, mục đích xây dựng được một đội ngũ nghiên cứu tinh hoa, không chạy theo số lượng.

Mức chi hàng năm không cố định, và phụ thuộc vào số lượng các để tài có chất lượng cao của năm đó.

Thực tế đến giờ tôi cũng chưa biết trong năm đầu tiên này quỹ sẽ chi bao nhiêu tiền. Sẽ không có quy định về mức trần hỗ trợ đối với các đề tài được xét duyệt, mà sẽ tùy theo chất lượng, và mức hỗ trợ tối thiểu cho một dự án là 2 tỷ đồng. Một khi dự án được xét duyệt về mặt khoa học, thì chúng tôi sẽ cố hỗ trợ ở mức cao nhất có thể, với các yêu yêucầu tài chính hợp lý từ phía nhà nghiên cứu, không nhất thiết phải theo cơ chế nhà nước.

- Khi nhận lời điều hành quỹ này, ông có chia sẻ mong muốn tạo ra môi trường nghiên cứu tốt cho các trường đại học. Điều này có mâu thuẫn?

GS Vũ Hà Văn: Chúng tôi hy vọng với sự đầu tư này, quỹ sẽ tạo được môi trường làm việc tốt cho một số nhóm nghiên cứu xuất sắc.

Hình dung họ là những đốm lửa, sẽ cháy sáng bừng khi có cơ hội, tạo ra sự lan tỏa trong môi trường khoa học chung. Mỗi khoa của một trường lớn chỉ cần có vài cá nhân hay nhóm nghiên cứu giỏi, họ có tiềm năng thay đổi bộ mặt cả khoa. Một công trình có thể chỉ ảnh hưởng đến vài ba người, nhưng tác phong nghiên cứu ảnh hưởng cả thể hệ.

- Các “đốm nhỏ” có thể tạo nên được cộng đồng?

GS Vũ Hà Văn: Tôi nghĩ “cháy” từ các trường lớn thì sẽ tỏa ra các trường nhỏ.

Có thể các trường lớn có những người giỏi thì sẽ đào tạo ra các sinh viên giỏi và trong tương lai các sinh viên đó sẽ đến các trường nhỏ làm việc.

- Quỹ có 1000 – 2000 tỷ đồng với thời gianhoạt động trong 3-4 năm thì có kịp “truyền lửa” từ trường đại học lớn tới các trường nhỏ không, thưa ông?

GS Vũ Hà Văn: Nếu thành công thì chúng tôi có thể xin kéo dài thêm thời gian và thêm tiền hỗ trợ tiếp tục.

3 năm đầu như phép thử, nếu không thành công thì chúng tôi sẽ triển khai các phương án khác.

Nếu đặt ra những tiêu chí bình thường thì sẽ chẳng thể tạo ra được sự thay đổi.

Chúng tôi không gây phong trào mà hướng tới những người có năng lực thật sư, mong muốn nâng họ lên thành nhưng nhà nghiên cứu xuất sắc.

 

Mong muốn của chúng tôi, gồm cả những người làm khoa học và lãnh đạo tập đoàn, là tạo được sự thay đổi về chất lượng và yếu tố không kém phần quan trọng nữa là tác phong nghiên cứu khoa học. Nếu một nhà nghiên cứu năm trước công bố 2 bài báo, năm nay được 3 bài, nhưng vẫn ở trình độ trung bình như cũ, thì cũng không mang lại thay đổi gì nhiều.

Chúng tôi hy vọng những đề tài quỹ hỗ trợ sẽ mang tới những công trình giá trị hơn, tạo được những thành tựu có tính đột phá hoặc những ứng dụng có ý nghĩa với cộng đồng. Việc này khó nhưng nếu thành công sẽ tạo nên một mô hình cộng tác giữa doanh nhân và nhà khoa học. Cùng đó, tạo nên một tác phong làm việc khác trong giới khoa học. Nhà khoa học được hỗ trợ, nhưng cũng cần làm việc hết mình và công trình cũng phải tương đương, hướng tới một chuẩn cao hơn.

- Được biết đầu tháng 12/2018, ông đã có một buổi làm việc với nhiều giáo sư của các trường đại học trong nước về những nội dung liên quan đến Quỹ. Ông nhận thấy quan tâm lớn nhất của các nhà khoa học với quỹ là vấn đề gì?

GS Vũ Hà Văn: Cuộc họp mới đây diễn ra với nhiều nhà khoa học từ các trường đại học trong nước như Trường ĐH Bách khoa, Trường ĐH Công nghệ (ĐHQG Hà Nội), Trường ĐH Thủy lợi, Trường ĐH Duy Tân, Học viện Kỹ thuật quân sự, và một vài quan sát viên từ nước ngoài.

Điều họ quan tâm nhất là việc giải ngân của quỹ như thế nào.

Các nhà nghiên cứu mong muốn việc giải ngân tránh được các thủ tục giấy tờ phiền phức, hạn chế các hiện tượng tiêu cực.

Đề nghị được nhắc đến nhiều là khoán chi, tức là tài chính sẽ được khoán thẳng xuống cho người làm nghiên cứu.

Đó là những điều tôi đề đạt với bộ phận tài chính của tập đoàn xem xét, còn việc chính của tôi là lo tổ chức về mặt khoa học. Nhưng tôi rất ủng hộ việc giảm bớt thủ tục tài chính đối với người làm khoa học.

Cơ hội được làm khoa học đúng nghĩa

- Hội đồng khoa học của Quỹ đến nay đã được thành lập chưa và sẽ theo nguyên tắc nào, thưa ông?

GS Vũ Hà Văn: Hiện nay đã bắt đầu thành lập nhưng thành phần nhân sự thì không thể tiết lộ.

Nhân sự hội đồng gần như chắc chắn phải thay đổi theo từng năm, bởi cũng có thể những người tham gia hội đồng cũng muốn nộp các đề tài.

Và muốn như vậy thì người đó sẽ không được tham gia hội đồng xét chọn năm đó. Thành phần các hội đồng xét duyêt sẽ gồm các giáo sư trong và ngoài nước, và chúng tôi sẽ có hai vòng xét duyệt.

- Ông có tham gia trực tiếp vào vòng xét chọn nào không?

GS Vũ Hà Văn: Phần lớn thời gian tôi sẽ tham gia với tư cách quan sát viên hoặc điều hành.

- Quỹ có những nguyên tắc nào với các thành viên hội đồng để đảm bảo tiền sẽ được chi đúng cho những dự án xứng đáng?

GS Vũ Hà Văn: Chúng tôi đặt ra một số quy ước cụ thể để những người có quyền lợi liên quan đến dự án sẽ không được xét duyệt dự án đó, đảm bảo tính khách quan cao nhất có thể.

Cao hơn, chúng tôi đặt niềm tin vào tính trung thực và lòng tự trọng của các nhà khoa học. Đây có thể là cơ hội đáng kể để các nhà khoa học Việt Nam phát huy hết khả năng.

Có rất ít tổ chức tư nhân có thể thành lập các quỹ hỗ trợ ở quy mô này, mà qua đó chúng tôi hy vọng tạo dựng được một môi trường học thuật lành mạnh nghiêm túc, ít nhất trong những nhóm mà chúng tôi có thể hỗ trợ.

Nếu các nhà khoa học tự mình làm hỏng môi trường học thuật đó thì chương trình chắc sẽ khó duy trì, vì nó sẽ mất đi ý nghĩa lớn nhất.

- Đến nay, đã có nhiều người quan tâm đến việc xin hỗ trợ từ quỹ chưa, thưa ông?

GS Vũ Hà Văn: Quỹ bắt đầu tiếp nhận các hồ sơ từ ngày 1/1/2019. Thời gian nhận và xét duyệt hồ sơ theo đợt và đều diễn ra trong vòng 3 tháng.

Ví dụ đợt đầu tiên từ 1/1 đến 31/3/2019 nhận hồ sơ. Từ 1/4 đến 30/6 sẽ tiến hành xét duyệt. Sau đó đến tháng 7-8 là phải phản hồi kết quả. Đã có môt số nhà khoa học bày tỏ ý muốn hợp tác từ trong năm 2018.

- Có vẻ những tiêu chí sẽ rất gắt gao, ông có lo ngại sẽ không có một đề tài nào được duyệt trong đợt đầu tiên?

GS Vũ Hà Văn: Chắc cũng không đến nỗi như vậy.

Mục đích của chúng tôi là tạo ra một lớp tri thức giỏi cho Việt Nam từ những người đã có sẵn ở Việt Nam, tạo điều kiện để họ phát huy được hết khả năng. Nếu không khả quan, quỹ có nhưng phương án khác để gây dựng nguồn nhân lực cấp cao cho Việt Nam như gửi sinh viên ra nước ngoài đào tạo sau đại học.

Tuy nhiên, tôi không nghĩ sẽ không có dự án nào được chọn bởi tôi biết ở Việt Nam có những nhóm việc làm rất tốt, tiệm cận được chuẩn quốc tế. Do đó chuyện không có dự án nào có vẻ quá bi quan. Nhưng chúng tôi cũng sẽ không hạ tiêu chí chất lượng để chạy theo số lượng.

- Xin cảm ơn ông!

Thanh Hùng (Thực hiện)

GS Vũ Hà Văn: Quá khứ êm đềm làm nên con người 'dữ dội' trong tôi

GS Vũ Hà Văn: Quá khứ êm đềm làm nên con người 'dữ dội' trong tôi

Là nhà toán học hàng đầu thế giới, GS Vũ Hà Văn hiện đang làm giáo sư toán học ở ĐH Yale của Mỹ. Cha của GS Vũ Hà Văn là nhà thơ nổi tiếng Vũ Quần Phương, còn mẹ là dược sĩ Đào Thị Hường.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Giới khoa học Ấn Độ biểu tình vì phát ngôn bừa của các học giả nước nhà
Giới khoa học Ấn Độ biểu tình vì phát ngôn bừa của các học giả nước nhà
Khoa họcicon  10/01/2019 

Giới khoa học Ấn Độ đang biểu tình phản đối một số nhà khoa học đã phủ nhận những phát kiến của các nhà khoa học vĩ đại nhất thế giới tại một hội thảo khoa học quốc gia được tổ chức vào cuối tuần qua.

 
Nhà khoa học chỉnh sửa gien người có thể đối mặt án tử hình
Nhà khoa học chỉnh sửa gien người có thể đối mặt án tử hình
Khoa họcicon  09/01/2019 

Hồi tháng 11, một nhà khoa học của Trung Quốc đã làm dậy sóng báo giới toàn cầu khi khẳng định đã tạo ra những đứa trẻ biến đổi gien đầu tiên trên thế giới.

 
12 phút lịch sử của ngành hàng không vũ trụ Trung Quốc
12 phút lịch sử của ngành hàng không vũ trụ Trung Quốc
Khoa họcicon  04/01/2019 

Lần đầu tiên trong lịch sử, Trung Quốc đã hạ cánh thành công tàu vũ trụ xuống phần khuất của Mặt Trăng. Đây là một dấu mốc lớn với quốc gia này.

 
Nữ tiến sĩ là hiệu trưởng đầu tiên của Trường ĐH Khoa học
Nữ tiến sĩ là hiệu trưởng đầu tiên của Trường ĐH Khoa học
Người thầyicon  04/01/2019 

Người hiệu trưởng đầu tiên của Trường ĐH Khoa học của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa là nữ tiến sĩ khoa học Hoàng Thị Nga.

 
Công bố quốc tế ngành Khoa học xã hội của VN tăng nhưng trích dẫn giảm
Công bố quốc tế ngành Khoa học xã hội của VN tăng nhưng trích dẫn giảm
Khoa họcicon  04/01/2019 

Công bố ngành Khoa học xã hội của Việt Nam trên các tạp chí ISI đứng thứ 4 trong khối các nước ASEAN. Nhìn chung công bố ngành khoa học xã hội trong các năm qua đều tăng nhưng số trích dẫn giảm dần.

 
“Những người xuất sắc nhất theo đuổi ngành toán còn tăng”
“Những người xuất sắc nhất theo đuổi ngành toán còn tăng”
Khoa họcicon  03/01/2019 

-VietNamNet đã có cuộc trao đổi với GS Phùng Hồ Hải, Viện trưởng Viện Toán học sau khi ngành toán đón tin vui đầu năm.

Nữ tiến sĩ đòi lại công bằng cho phụ nữ trên Wikipedia
Nữ tiến sĩ đòi lại công bằng cho phụ nữ trên Wikipedia
Khoa họcicon  02/01/2019 

Một nhà vật lý đã đòi lại công bằng cho phụ nữ bằng cách tạo thông tin về những người phụ nữ trên trang Wikipedia vào mỗi ngày trong năm 2018.

Việt Nam dẫn đầu ASEAN về số công bố khoa học ngành Toán trên tạp chí uy tín
Việt Nam dẫn đầu ASEAN về số công bố khoa học ngành Toán trên tạp chí uy tín
Khoa họcicon  01/01/2019 

- Toán học Việt Nam nhiều năm liền dẫn đầu các nước ASEAN về số lượng công bố khoa học trên tạp chí quốc tế uy tín.

Chương trình mới giảm tải so với chương trình hiện hành như thế nào?
Chương trình mới giảm tải so với chương trình hiện hành như thế nào?
Khoa họcicon  27/12/2018 

Theo Bộ GD-ĐT, Chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ khắc phục được tình trạng quá tải ở các cấp học.

Công bố 27 chương trình môn học phổ thông mới
Công bố 27 chương trình môn học phổ thông mới
Khoa họcicon  27/12/2018 

Chương trình tổng thể và 27 chương trình môn học, hoạt động giáo dục trong chương trình giáo dục phổ thông mới đã được công bố tối 27/12.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ giữ chức Chủ tịch HĐCD giáo sư Nhà nước nhiệm kỳ mới
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ giữ chức Chủ tịch HĐCD giáo sư Nhà nước nhiệm kỳ mới
Khoa họcicon  27/12/2018 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa ký quyết định bổ nhiệm Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ giữ chức Chủ tịch Hội đồng Giáo sư Nhà nước nhiệm kỳ 2018-2023.

10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật năm 2018
10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật năm 2018
Khoa họcicon  27/12/2018 

Chiều ngày 25/12, Câu lạc bộ nhà báo khoa học – công nghệ thuộc Hội Nhà báo Việt Nam đã tô chức lễ công bố 10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật năm 2018.

Khoa học chứng minh người sinh tháng 12 sống lâu và dễ tính
Khoa học chứng minh người sinh tháng 12 sống lâu và dễ tính
Khoa họcicon  15/12/2018 

Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng những người sinh vào tháng 12 sẽ nhận được một số lợi ích bẩm sinh.

Nhà khoa học công bố đã phá huỷ được tế bào nhiễm HIV
Nhà khoa học công bố đã phá huỷ được tế bào nhiễm HIV
Khoa họcicon  22/12/2018 

Các nhà khoa học vừa công bố một phát hiện đột phá đầy tiềm năng trong cuộc chiến chống lại virus HIV.

GS Ngô Bảo Châu nhận giải thưởng Toán học Maurice Audin
GS Ngô Bảo Châu nhận giải thưởng Toán học Maurice Audin
Khoa họcicon  14/12/2018 

GS. Ngô Bảo Châu vừa nhận giải thưởng Toán học mang tên Maurice Audin.

Thiệt thòi của nhà thiên văn học nữ vĩ đại nhất trong lịch sử
Thiệt thòi của nhà thiên văn học nữ vĩ đại nhất trong lịch sử
Khoa họcicon  14/12/2018 

Được mệnh danh là nhà thiên văn học nữ vĩ đại nhất trong lịch sử, song vì sự phân biệt giới tính, danh tính và những đóng góp của bà ít được ghi nhận

Xét thưởng những bài báo trên tạp chí khoa học quốc tế
Xét thưởng những bài báo trên tạp chí khoa học quốc tế
Khoa họcicon  12/12/2018 

Bộ GD&ĐT tiếp tục xét thưởng cho các bài báo của giảng viên, nghiên cứu viên tại các cơ sở trực thuộc đăng trên các tạp chí khoa học quốc tế uy tín trong danh mục ISI, SCI, SCIE năm 2018.

Nhật chế tạo robot giúp bệnh nhân nằm liệt giường làm bồi bàn
Nhật chế tạo robot giúp bệnh nhân nằm liệt giường làm bồi bàn
Khoa họcicon  13/12/2018 

Những robot này không chỉ đơn giản làm công việc bồi bàn, mà nhân văn hơn, chúng được điều khiển bởi những bệnh nhân đang nằm liệt giường.

Sắp có mưa sao băng lớn nhất 2018 vào tối thứ Sáu
Sắp có mưa sao băng lớn nhất 2018 vào tối thứ Sáu
Khoa họcicon  13/12/2018 

Mưa sao băng Geminid sẽ đạt đỉnh vào ngày đêm 14/12 – rạng sáng ngày 15/12 theo giờ Việt Nam. Đây là trận mưa sao băng lớn nhất và cũng là cuối cùng của năm 2018, NASA cho biết.

Đóng băng não thiên tài Nga ở âm 196°C chờ ngày hồi sinh
Đóng băng não thiên tài Nga ở âm 196°C chờ ngày hồi sinh
Khoa họcicon  12/12/2018 

Tiến sĩ khoa học Nga Yuri Pichugin chính là người đã nghĩ ra cách bảo quản thi thể nhờ đóng băng giúp người chết có thể hồi sinh.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN