"Những đêm không ngủ" của GS Phan Đình Diệu ở Canada

Phần hai của Nhật ký GS Phan Đình Diệu là quãng thời gian ông tới làm việc ở Canada, nơi mà ông viết "trong đất trời mùa thu này của một phương trời lạ, mà lòng tôi lại vẫn nặng tình hướng về mùa thu đất nước".

'Những đêm không ngủ' của GS Phan Đình Diệu ở Canada

"Một chuyến đi hiểu thêm nước người, nhưng cũng hiểu thêm nhiều tấm lòng của những bà con xa quê hương đất nước"

(Ảnh: Gia đình cố GS Phan Đình Diệu cung cấp)

Ngày 1/10

Tạm rời nước Mỹ để sang Canada.

Một ngày làm việc nhiều, liên tục từ 9 giờ sáng đến 12 giờ khuya.

9h – 11h. Làm việc với Sofer từ Detroit (Mỹ) sang.

11h – 12h. Dự nghe thuyết trình của P. Erdos, một bác học lớn về toán rời rạc người Mỹ gốc Hung.

12h – 1h. Ăn trưa với Erdos và nhiều nhà toán học Canada (ăn cũng là làm việc, nhiều khi lại còn mệt hơn làm việc bình thường, vì mọi sự trao đổi ý kiến đều dễ thực hiện ở đây!).

1h – 4h. Làm việc với một số nghiên cứu sinh ở khoa Computer Science của Đại học Toronto đến trao đổi ý kiến.

4h – 5h30. Thuyết trình ở xêmina Theoretical computer Science của Đại học Toronto.

5h30 – 7h. Tiếp tục trao đổi về kết quả đã thuyết trình và tìm tài liệu liên quan ở thư viện.

7h – 9h. Ăn cơm chiều (lại là làm việc!) với Chaudler Davis, Lee Lorch, Barron Brainerd và bà Nancy Pocock ở một tiệm ăn Hungari.

9h – 12h. Tiếp xúc và trò chuyện với anh chị em Việt Kiều ở Toronto.

Buổi thuyết trình xêmina hôm nay đối với tôi là một buổi thú vị. Nhiều người đến nghe. Có Borodin, Cook, Mendelsohn, Rackoff, Ch. Davis, Brainerd và nhiều người khác (Cook là người đưa ra khái niệm NP - đầy đủ quan trọng nhất trong lý thuyết độ phức tạp tính toán hiện nay; Rackoff là người được giải Gödel cho những công trình về chứng minh tương tác sử dụng nó trong việc xây dựng các sơ đồ mật mã hiện đại... – PV).

Thuyết trình về bài toán NP đang được giới toán học về tính toán rất quan tâm. Cách làm và kết quả được mọi người chú ý đến. Và quan trọng hơn cả là sau khi trình bày, có rất nhiều ý kiến trao đổi rất bổ ích đối với tôi. Tôi hiểu, làm khoa học ở một nước thiếu thốn mọi thứ như nước ta, đến cả thì giờ cũng rất thiếu, chọn cách làm và chọn vấn đề làm như thế nào là một chuyện rất quan trọng. Muốn có tiến bộ, không có cách nào khác là phải nhảy vào dòng cuộc sống đang cuộn chảy rồi cố gắng hết sức mà trỗi dậy. Cũng có kẻ thích tìm một góc đá rêu mốc phủ kín làm chỗ nương thân và tự mãn xem rằng ở cái nơi cô quạnh đó không ai hơn mình cả, thì dẫu có làm vương ở một góc đá phỏng có nghĩa gì với dòng đời luôn sục sôi cuồn cuộn?

Đêm lại cũng trằn trọc không sao ngủ được. Đất nước thân yêu luôn luôn là hình ảnh ngự trị trong mọi suy nghĩ của tôi... Trong thế giới ngày nay, “độc lập” phải chăng chỉ là một trạng thái cân bằng giữa những mối phụ thuộc? Hãy chấp nhân sự phụ thuộc, sự phụ thuộc về mọi phía (chứ không phải một phía) để rồi tìm cho ra một trạng thái cân bằng và đồng thời cũng là trong sự độc lập tương đối đối với mọi sự phụ thuộc đó.

Tôi nói: sự phụ thuộc về mọi phía, chứ không phải sự phụ thuộc về một phía.

 

Ôi, nhưng làm thế nào được khi sự trì trệ vẫn còn được xem là dấu hiệu của vững bền!

'Những đêm không ngủ' của GS Phan Đình Diệu ở Canada
Bút tích của cố GS Phan Đình Diệu về những ngày thăm và làm việc ở Canada ((Ảnh tư liệu: Gia đình cố GS Phan Đình Diệu cung cấp)

... Ngày 3/10

...Gặp gỡ anh em trí thức Việt Kiều tại Québec.

Một đêm kỳ lạ. Mấy anh em Việt Nam, người xa nước đã từ lâu, kẻ mới ở nhà sang, nơi đất khách quê người ở tận cùng phương bắc của lục địa châu Mỹ xa xôi này, một đêm cuối tuần, ngồi cùng nhau quyến luyến chẳng nỡ rời.

Mấy anh chàng khoa học, kẻ ngành nọ, người nghề kia, nhưng đêm nay tự nhiên gặp nhau ở một Tình thơ lai láng.

Một đêm đọc thơ, ngâm thơ, bình thơ thật đáng ghi nhớ. Thơ, thơ, thơ của dân tộc, của muôn đời. Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, cho đến Thế Lữ, Xuân Diệu, Hoàng Cầm, ... Thơ Bạch Cư Dị, thơ Tagore... Ai nhớ gì đọc nấy, ai thích gì ngâm nấy. Tự Québec xa xôi, tâm hồn rung động dõi về điệu dân ca của “bên kia sông Đuống”... Ôi! Một “quê hương có con sông xanh biếc” làm da diết biết bao nhiêu tấm lòng của những kẻ tha phương!

Tình quê, vâng, tình quê, phải chăng đó là sợi dây thần mãi mãi gắn bó mọi tâm hồn dân Việt, dù họ đến tự nơi nào, và họ sẽ đi đâu, về đâu...

Ngày 4/10

Một buổi sáng Québec. Một ngày thu thật là thu. Có lẽ đã tự lâu rồi, hôm nay tôi mới có được một buổi sáng rảnh rỗi để cho tâm hồn được thấm đượm hương thu. Có giọt mưa thu, có cả rừng thu “lá vàng rơi xào xạc”, cả một trời thu... Đi với bạn cùng tâm sự, trong đất trời mùa thu này của một phương trời lạ, mà lòng tôi lại vẫn nặng tình hướng về mùa thu đất nước.

Đất nước ra đời tự một mùa thu, đã từng có những ngày xuân rực rỡ, rồi những ngày nắng hạ tưng bừng... Và rồi đất trời sẽ vần chuyển sao đây để lại qua đi những thu đông ảm đạm mây mù, và vươn tới một mùa xuân mới cho cuộc đời hiện tại và mai sau?

Rời Québec, đi ôtô buýt trở lại Montréal. Đi xe buýt đường dài ở đây, tự nhiên nhớ đến cái cảnh đi xe buýt ở Hà Nội. Dĩ nhiên làm sao mà cứ so sánh mãi được?

Montréal. Một tối gặp gỡ với anh chị em và bà con Việt Kiều. Đông quá, ngoài dự kiến của mình. Tình đồng bào, nghĩa non nước thật làm tôi xúc động. Một đêm Québec sâu lắng, tâm tình; một tối Montréal rộn ràng, nhộn nhịp; và trước đó đã có những đêm gặp gỡ ở Los-Angeles, San Francisco, Chicago, Toronto; và sau đây rồi còn có những đêm gặp gỡ nào nữa... Một chuyến đi hiểu thêm nước người, nhưng cũng hiểu thêm nhiều tấm lòng của những bà con xa quê hương đất nước.

Còn tiếp...

GS Phan Đình Diệu

GS Phan Đình Diệu: Tâm và tầm của một trí thức Việt

GS Phan Đình Diệu: Tâm và tầm của một trí thức Việt

Hồi đầu Xuân 2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc bỗng đi thăm một số trí thức lão thành, trong đó có GS. Phan Đình Diệu.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Nhật ký một chuyến đi xa của cố GS Phan Đình Diệu
Nhật ký một chuyến đi xa của cố GS Phan Đình Diệu
Khoa họcicon  07/02/2019 

Cố GS Phan Đình Diệu đã có ghi chép cẩn thận về một chuyến đi đáng nhớ trên đất Mỹ, trong giai đoạn đất nước bị cấm vận và dường như bị cô lập với thế giới bên ngoài...

 
Từ thành công bóng đá, ngẫm chuyện giáo dục STEM
Từ thành công bóng đá, ngẫm chuyện giáo dục STEM
Khoa họcicon  03/02/2019 

Trong hơn một năm vừa qua, HLV Park Hang-seo và các học trò của ông đã làm cho nền bóng đá Việt Nam như bừng tỉnh với liên tiếp những thành tích đầy bất ngờ tầm cỡ châu lục. Với giáo dục STEM, chúng ta có thể làm được vậy?

 
Nhóm nhà khoa học Israel tuyên bố sẽ chữa được ung thư trong 1 năm nữa
Nhóm nhà khoa học Israel tuyên bố sẽ chữa được ung thư trong 1 năm nữa
Khoa họcicon  30/01/2019 

Một nhóm các nhà khoa học Israel tuyên bố họ sẽ tìm ra phương pháp điều trị căn bệnh ung thư trong năm tới, tờ The Jerusalem Post đưa tin hôm 29/1.

 
‘Đừng quên chúng ta vẫn là nước có thu nhập trung bình thấp’
‘Đừng quên chúng ta vẫn là nước có thu nhập trung bình thấp’
Khoa họcicon  21/01/2019 

-Đó là lời nhắc nhở của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam trong hội nghị tổng kết ngành khoa học công nghệ diễn ra sáng 21/1.

 
Thông tin mới nhất về vụ việc nhà khoa học chỉnh sửa gien người
Thông tin mới nhất về vụ việc nhà khoa học chỉnh sửa gien người
Khoa họcicon  22/01/2019 

Ông He đã thụ thai cho 2 cặp đôi, hiện một bà mẹ vẫn đang mang bầu.

 
Start-up gây tranh cãi với thủ thuật thay máu người giàu bằng máu người trẻ
Start-up gây tranh cãi với thủ thuật thay máu người giàu bằng máu người trẻ
Khoa họcicon  19/01/2019 

Start-up cung cấp dịch vụ lấy máu người trẻ truyền cho người già để chống lại quá trình lão hóa

Việt Nam chỉ có 3% bài báo quốc tế về Biển Đông
Việt Nam chỉ có 3% bài báo quốc tế về Biển Đông
Khoa họcicon  18/01/2019 

Cần quy hoạch tổng thể về các phân ngành chuyên biệt trong nghiên cứu Biển Đông để chuyên ngành này có thể phát triển trong vòng 30 – 50 năm tới, tránh tình trạng luôn luôn phải ứng phó với những tình huống không lường trước.

Sự ấm ức của giáo viên Âm nhạc, Mỹ thuật
Sự ấm ức của giáo viên Âm nhạc, Mỹ thuật
Khoa họcicon  15/01/2019 

 Điều mà giáo viên Âm nhạc, Mỹ thuật mong chờ ở Chương trình Giáo dục phổ thông mới là các hướng dẫn đánh giá, xếp loại học trò sẽ như thế nào?

Tâm sự của nhà khoa học Trung Quốc làm "náo loạn" giới y khoa
Tâm sự của nhà khoa học Trung Quốc làm "náo loạn" giới y khoa
Khoa họcicon  13/01/2019 

Ông He lập luận rằng, chỉnh sửa gien chỉ là một bước tiến của thụ tinh trong ống nghiệm, và trước kia khi đứa trẻ thụ tinh trong ống nghiệm đầu tiên ra đời cũng từng gây ra nhiều phẫn nộ trong xã hội.

Tác giả sách chữa ung thư bằng chế độ ăn uống thua kiện 105 triệu USD
Tác giả sách chữa ung thư bằng chế độ ăn uống thua kiện 105 triệu USD
Khoa họcicon  12/01/2019 

Cuốn sách của ông Young cho rằng tính axit trong cơ thể là nguyên nhân gây bệnh và cách điều trị chính là chế độ ăn giàu tính kiềm.

Một nhà khoa học người Việt Nam được tạp chí MIT vinh danh
Một nhà khoa học người Việt Nam được tạp chí MIT vinh danh
Khoa họcicon  11/01/2019 

Đó là anh Nguyễn Đức Thành, Giáo sư tập sự tại Bộ môn Kĩ thuật Cơ khí và Kĩ thuật y sinh, Trường Đại học Connecticut (Uconn, Mỹ).

GS Vũ Hà Văn: “Chúng tôi không làm phong trào mà hướng đến đội ngũ nghiên cứu tinh hoa”
GS Vũ Hà Văn: “Chúng tôi không làm phong trào mà hướng đến đội ngũ nghiên cứu tinh hoa”
Khoa họcicon  10/01/2019 

Sau 4 tháng đồng ý đảm nhận công việc mới tại Việt Nam trên cương vị Giám đốc khoa học của Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn (Big Data) của Tập đoàn Vingroup, GS Vũ Hà Văn đã có cuộc chia sẻ với VietNamNet.

Chương trình mới giảm tải so với chương trình hiện hành như thế nào?
Chương trình mới giảm tải so với chương trình hiện hành như thế nào?
Khoa họcicon  27/12/2018 

Theo Bộ GD-ĐT, Chương trình giáo dục phổ thông mới sẽ khắc phục được tình trạng quá tải ở các cấp học.

Giới khoa học Ấn Độ biểu tình vì phát ngôn bừa của các học giả nước nhà
Giới khoa học Ấn Độ biểu tình vì phát ngôn bừa của các học giả nước nhà
Khoa họcicon  10/01/2019 

Giới khoa học Ấn Độ đang biểu tình phản đối một số nhà khoa học đã phủ nhận những phát kiến của các nhà khoa học vĩ đại nhất thế giới tại một hội thảo khoa học quốc gia được tổ chức vào cuối tuần qua.

Nhà khoa học chỉnh sửa gien người có thể đối mặt án tử hình
Nhà khoa học chỉnh sửa gien người có thể đối mặt án tử hình
Khoa họcicon  09/01/2019 

Hồi tháng 11, một nhà khoa học của Trung Quốc đã làm dậy sóng báo giới toàn cầu khi khẳng định đã tạo ra những đứa trẻ biến đổi gien đầu tiên trên thế giới.

Công bố 27 chương trình môn học phổ thông mới
Công bố 27 chương trình môn học phổ thông mới
Khoa họcicon  27/12/2018 

Chương trình tổng thể và 27 chương trình môn học, hoạt động giáo dục trong chương trình giáo dục phổ thông mới đã được công bố tối 27/12.

12 phút lịch sử của ngành hàng không vũ trụ Trung Quốc
12 phút lịch sử của ngành hàng không vũ trụ Trung Quốc
Khoa họcicon  04/01/2019 

Lần đầu tiên trong lịch sử, Trung Quốc đã hạ cánh thành công tàu vũ trụ xuống phần khuất của Mặt Trăng. Đây là một dấu mốc lớn với quốc gia này.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ giữ chức Chủ tịch HĐCD giáo sư Nhà nước nhiệm kỳ mới
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ giữ chức Chủ tịch HĐCD giáo sư Nhà nước nhiệm kỳ mới
Khoa họcicon  27/12/2018 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa ký quyết định bổ nhiệm Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ giữ chức Chủ tịch Hội đồng Giáo sư Nhà nước nhiệm kỳ 2018-2023.

Nữ tiến sĩ là hiệu trưởng đầu tiên của Trường ĐH Khoa học
Nữ tiến sĩ là hiệu trưởng đầu tiên của Trường ĐH Khoa học
Người thầyicon  04/01/2019 

Người hiệu trưởng đầu tiên của Trường ĐH Khoa học của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa là nữ tiến sĩ khoa học Hoàng Thị Nga.

10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật năm 2018
10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật năm 2018
Khoa họcicon  27/12/2018 

Chiều ngày 25/12, Câu lạc bộ nhà báo khoa học – công nghệ thuộc Hội Nhà báo Việt Nam đã tô chức lễ công bố 10 sự kiện khoa học và công nghệ nổi bật năm 2018.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN