GS Mỹ thiếu chuẩn hiệu trưởng Việt Nam: Cần sửa ngay Luật Giáo dục Đại học

Bà Nguyễn Thị Kim Phụng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD- ĐT) khẳng định cần sửa ngay Luật Giáo dục Đại học sau trường hợp giáo sư Trương Nguyện Thành về Mỹ do không đủ chuẩn làm hiệu trưởng ở Việt Nam.

 
Thưa bà, câu chuyện giáo sư Trương Nguyện Thành không đủ tiêu chuẩn làm hiệu trưởng ĐH Hoa Sen nên trở lại Mỹ làm việc. Dư luận cho rằng chưa được xử lý một cách linh hoạt dẫn đến sự ra đi của một trí thức tài năng. Quan điểm của Bộ GD-ĐT như thế nào?
 
Bà Nguyễn Thị Kim Phụng: Trước hết, chúng ta cũng phải thống nhất về quan điểm: hiệu trưởng và giáo sư (GS) là 2 chức danh rất khác nhau, vì vậy, tiêu chuẩn cũng khác nhau.

Tôi không muốn nói đến 1 trường hợp cụ thể, nhưng nếu có 1 GS giỏi nào đó mà không đủ tiêu chuẩn làm hiệu trưởng cũng không phải vấn đề gây ngạc nhiên hoặc tranh cãi, bởi vì tiêu chuẩn khác nhau.

GS Mỹ thiếu chuẩn hiệu trưởng Việt Nam: Cần sửa ngay Luật Giáo dục Đại học

Trên thực tế, có nhiều GS tích lũy kinh nghiệm quản lý và trở thành hiệu trưởng, nhưng rất nhiều GS không bao giờ trở thành hiệu trưởng.

 
Cũng không vì trường hợp đặc biệt của GS Thành để nói rằng chính sách thu hút nhân tài của nhà nước là không thành công, bởi vì hiện nay nhà nước và các cơ sở đang mở rộng cửa để chào đón đội ngũ tri thức này và quá trình hợp tác vẫn vẫn rất hiệu quả.
 
Những điểm ngẽn, rào cản, nút thắt vẫn được các cơ quan có thẩm quyền khai thông trên cơ sở tôn trọng pháp luật và cùng xây dựng cơ chế hợp tác hiệu quả. Vì vậy chúng ta cũng nên nhìn trên bình diện rộng hơn là đội ngũ trí thức Việt kiều vẫn ngày càng đóng góp to lớn cho đất nước.
 
Trường hợp của GS Thành, chúng ta cũng đã biết lý do, quy định của Luật hiện hành là như vậy và khi Luật hiện hành đang có hiệu lực thì các tổ chức, cá nhân đều phải tuân thủ.
 
Tuy nhiên, chúng ta cũng biết, luật pháp cũng có tính lịch sử, có quy định phù hợp với giai đoạn này nhưng lại không phù hợp với giai đoạn khác, vì vậy sau một giai đoạn các quy định của luật cũng thường được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp; tiêu chuẩn hiệu trưởng cũng đang là một quy định như vậy.
 
Bản thân tôi cũng đồng ý với ý kiến các bên chưa xử lý vấn đề này một cách linh hoạt. Nếu Trường ĐH Hoa Sen và ứng viên hiệu trưởng thực sự quyết tâm cao thì vẫn có thể có cách giải quyết là vẫn đạt được sự hợp tác, vẫn đúng luật và không nhất thiết phải bổ nhiệm chức danh hiệu trưởng, ngay thời điểm điều đó còn đang trái với luật, hoặc đến mức phải chấm dứt hợp tác.

Ví dụ, có thể bổ nhiệm với chức danh là Phó Hiệu trưởng phụ trách để chờ tới lúc Luật thay đổi phù hợp thì có thể bổ nhiệm hiệu trưởng. Với lộ trình sửa Luật Giáo dục Đại học hiện nay, nếu được Quốc hội thông qua vào tháng 11 năm nay, thì GS Thành có thể chỉ phải đợi 1 năm, tới 2019 là Luật Giáo dục Đại học sửa đổi bổ sung đã có hiệu lực. 

Ngoài quy định chung, liệu có nên xem xét riêng cho những trường hợp đặc biệt để tránh bỏ sót người tài, được tín nhiệm và cũng có kinh nghiệm quản lý nhưng vẫn còn những điểm chưa đủ "khớp" hết với quy định chung?


Ở thời điểm năm 2012, Luật Giáo dục Đại học quy định về điều kiện tham gia quản lý cấp khoa, phòng của cơ sở giáo dục đại học ít nhất 5 năm là quy định mang tính định lượng rõ ràng về điều kiện này nhưng chính nó bó hẹp nguồn ứng viên hiệu trưởng.

Những quy định như vậy là một trong các lý do cần phải sửa đổi bổ sung ngay Luật Giáo dục Đại học. Hiện nay, thẩm quyền công nhận hiệu trưởng của các trường đại học tư thục thuộc chủ tịchUBND cấp tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, khi Luật đang có hiệu lực thì từ Bộ GD-ĐT đến các cá nhân, tổ chức đều phải tuân thủ, thực thi.

 

Hiện nay,Ban soạn thảo đang khẩn trương thực hiện các quy trình để trình Dự thảo Luật ra trước Quốc hội theo đúng tiến độ, nhằm tháo gỡ ngay những "điểm nghẽn, nút thắt" nhất của Luật hiện hành như đã xảy ra trên thực tế.

Có ý kiến cho rằng quy định 5 năm quản lý cấp khoa/phòng chỉ nên áp dụng với trường công. Nếu áp với trường tư sẽ đi ngược lại xu thế tư chủ đại học, nhất là ở các trường tư thục hoàn toàn hoạt động bằng vốn của cổ đông như ĐH Hoa Sen?
 
Tôi đồng ý quy định về tiêu chuẩn hiệu trưởng cần chỉnh sửa cho phù hợp hơn trong giai đoạn sắp tới. Nhưng cũng không hẳn đồng ý về việc phân biệt công tư đối với chất lượng nói chung và chuẩn hiệu trưởng nói riêng.
 

Tại sao hiệu trưởng cần có kinh nghiệm quản lý?

Từ thực tế hiện nay, nên tiếp cận tiêu chuẩn này theo hướng có kinh nghiệm quản lý giáo dục đại học nói chung chứ không nhất thiết phải là “kinh nghiệm quản lý trong các cơ sở giáo dục đại học ở Việt Nam” như một số thông tin đã đưa. Bởi vì, khác với quản trị, quản lý nói chung, đặc thù công việc quản lý của hiệu trưởng trường đại học là quản lý và tạo môi trường làm việc mang tính học thuật cho các nhàkhoa học là các giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ và các sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh trong đào tạo, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng. Vì vậy, kinh nghiệm quản lý giáo dục đại học là một trong các điều kiện cần, nhưng không phải là điều kiện duy nhất hay điều kiện đủ.  Trước khi làm hiệu trưởng, hầu hết các nước, các trường đều có quy định có kinh nghiệm về quản lý giáo dục đại học.

 Chúng tôi cho rằng, trong điều kiện tự chủ đại học, các tiêu chuẩn chất lượng tối thiểu cần áp dụng thống nhất để tạo mặt bằng chất lượng chung trong toàn hệ thống. Khác với quản trị, quản lý nói chung, quản lý của một trường đại học công cũng như tư, có nghĩa là quản lý tạo ra môi trường học thuật, học tập nghiên cứu để các GS, các trí thức, học viên nghiên cứu sinh, học viên làm việc hiệu quả nhất.

 
Vì vậy không cần thiết phải phân biệt trường công, trường tư. Tất cả hiệu trưởng đều phải đảm bảo tính chuyên nghiệp trong quản lý giáo dục đại học và vì vậy tiêu chuẩn này cũng là cần thiết để áp dụng chung cho cả hệ thống.Thực tế hiện nay không phân biệt các chuẩn chất lượng giữa ĐH công và tư thục, có khác nhau chỉ là khác về quy trình, thẩm định.
 
 Thời gian 5 năm để tích lũy kinh nghiệm quản lý mới được làm hiệu trưởng, theo bà có hợp lý và hiệu quả không?

Thực sự, chọn 1 con số cũng chỉ mang tính ước lệ. Rất khó để giải thích rằng 5 năm là phù hợp mà 4 năm lại không phù hợp. Tuy nhiên Luật hiện hành chọn 5 năm vì đó là 1 nhiệm kỳ quản lý.
 
Thời gian không phải điều kiện duy nhất, cũng không phải là thước đo duy nhất với kinh nghiệm. Có người tích lũy kinh nghiệm nhanh, có người lâu hơn. Vì vậy, yếu tố thời gian phải kết hợp với các yếu tố khác nữa.
 
 Qua chuyện GS Thành, dường như quy định hiệu trưởng không còn phù hợp với thực tế? Bộ đang sửa đổi bổ sung Luật Giáo dục Đại học, quy định này được rà soát, sửa đổi, bổ sung thế nào, thưa bà?

Quy định chuẩn hiệu trưởng trước hết để tạo ra mặt bằng chất lượng chung đối với chức danh quan trọng này và chuẩn đó là căn cứ để lựa chọn, đào tạo bồi dưỡng đạt chuẩn hiệu trưởng trước khi bổ nhiệm và đó cũng là căn cứ để lựa chọn hiệu trưởng tốt nhất trong các ứng viên đạt chuẩn.
 
Xét đến cùng thì chúng tôi cho rằng, đó là điều kiện để tạo ra tính chuyên nghiệp hóa trong công tác quản lý, quản trị đại học, để đạt được chất lượng, hiệu quả cao nhất.
 
Những chuẩn này đến giai đoạn mới cần phải sửa đổi cho phù hợp hơn. Hiện nay Luật Giáo dục Đại học đang được sửa đổi theo hướng là mở rộng diện ứng viên hiệu trưởng để lựa chọn và kết hợp chuẩn có tính định lượng và chuẩn có tính định tính để đảm bảo mặt bằng chung, nhưng cũng đảm bảo quyền tự chủ cho các trường, thông qua trao quyền này cho Hội đồng trường hay Hội đồng quản trị để quyết định nhân sự hiệu trưởng.
 
Dự thảo hiện nay cũng đã bỏ thủ tục là hiệu trưởng trường ĐH tư thục thì phải được Chủ tịch UBND cấp tỉnh công nhận, mà trực tiếp là Hiệu trưởng các cơ sở giáo dục ĐH tư thục do Hội đồng quản trị trực tiếp quyết định.
 
Tốt hơn ở chỗ mở rộng diện lựa chọn thì sẽ chọn được người tốt hơn và giảm thủ tục hành chính thì quyền tự chủ của nhà trường sẽ ở mức cao hơn.
 
Trong khối tư thục, gọi là đi thuê, hợp đồng hiệu trưởng, còn trong khối công lập cũng có thể là hợp đồng ở các trường tự chủ, hoặc Hội đồng trường quyết định và cơ quan có thẩm quyền công nhận. Khác nhau ở chỗ đó, nhưng chuẩn chất lượng không khác nhau.
 
Hội đồng trường/hội đồng quản trị mới là người phải giải trình một cách thuyết phục với nhà trường, với cổ đông và các bên liên quan về sự lựa chọn hiệu trưởng của họ, vì sự phát triển của nhà trường.

Có ý kiến nói rằng Luật làm sao phải thu hút được hiền tài mới là Luật?
 
Hiền tài là nguyên khí quốc gia, đánh giá về hiền tài như thế nào cần đặt trên mặt bằng chung của cả hệ thống. Nếu không quy định mặt bằng chung thì lại phụ thuộc vào đánh giá chủ quan của người có thẩm quyền.
 
Chúng ta đã nói, luật hiện hành đang cần sửa đổi và đang được rà soát để sửa đổi bổ sung. Kỳ họp Quốc hội tới đây, Chính phủ đã trình dự luật ra Quốc hội.
 
Quy định nào cũng có mặt trái và quan trọng là cơ quan quản lý phải có phương án phòng ngừa rủi ro các mặt trái của quy định này.

Ví dụ, với quy định thiên về định lượng, như ta nói là 5 năm cương vị quản lý cấp phòng chẳng hạn, định lượng này dễ hình dung, dễ áp dụng, tạo ra mặt bằng chung, nhưng cũng dễ bị coi là cứng nhắc, không linh hoạt trong những trường hợp cụ thể. Và thông thường quy định định lượng tuổi thọ không cao, cần sửa đổi bổ sung nhanh hơn.
 
Các quy định có tính chất định tính, cụ thể là trong Luật Giáo dục Đại học 2012 chỉ quy định năng lực quản lý, quản trị,… sẽ khiến các quy định đó dễ áp dụng trên thực tế, nhưng cũng dễ xảy ra khả năng bị vận dụng tùy tiện do phụ thuộc vào đánh giá chủ quan của người có thẩm quyền, không tạo ra mặt bằng chất lượng chung cho cả hệ thống.
 
Vì vậy, khi sửa luật, chúng tôi phải kết hợp cả tiêu chuẩn có tính định tính và có tính định lượng, để đảm bảo mặt bằng chung nhưng cũng tạo ra sự tự chủ cho người có thẩm quyền, để linh hoạt trong từng trường hợp nhất định.

Cơ quan có thẩm quyền sẽ chỉ phê duyệt nhân sự do Hội đồng trường đề xuất. Nhân sự hiệu trưởng của trường công thì do Hội đồng trường quyết định và trình cơ quan có thẩm quyền công nhận. Nhân sự hiệu trưởng của trường tư thì do Hội đồng quản trị quyết định. Nội dung này trong dự thảo, theo bà có tác động như thế nào đến việc nâng cao năng lực quản trị đại học nói riêng, đẩy mạnh tự chủ đại học nói chung?

Bà Nguyễn Thị Kim Phụng: Quy định này chúng tôi cho rằng sẽ nâng cao năng lực quản trị giáo dục đại học thông qua quy định về thành phần, quy định về trách nhiệm của Hội đồng trường và Hội đồng quản trị. Những thiết chế này được tự chủ quyết định về định hướng phát triển của nhà trường, qua đó trao quyền tự chủ cho nhà trường, tiến tới cơ chế giảm dần và xóa bỏ cơ chế bộ chủ quản để thực hiện chủ trương tự chủ đại học ngày càng sâu rộng hơn. Hội đồng trường sẽ thực sự là cơ quan quyền lực hướng tới mục đích nâng cao chất lượng đào tạo và phục vụ cộng đồng tốt hơn. Khi phân định quyền hạn như vậy sẽ giúp cho cơ quan quản lý nhà nước làm việc 1 cách chuyên nghiệp hơn. Tức là tập trung vào chức năng chính là xây dựng chính sách, tổ chức thực hiện, đề ra các chiến lược phát triển hệ thống, quy định các chuẩn chất lượng, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Như vậy các vai sẽ đúng hơn.

Tuệ Minh (Ghi)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Quảng Ngãi điều tra vụ Giám đốc Sở Nội vụ ‘gửi gắm’ người thân thi viên chức
Quảng Ngãi điều tra vụ Giám đốc Sở Nội vụ ‘gửi gắm’ người thân thi viên chức
Người thầyicon  11/03/2019 

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu lập tổ công tác liên ngành, làm rõ thông tin Giám đốc  Sở Nội vụ ‘gửi gắm’ người thân thi viên chức.

 
Nghề giáo viên ở Mỹ: Lương “chết đói”, bán máu để sống
Nghề giáo viên ở Mỹ: Lương “chết đói”, bán máu để sống
Người thầyicon  12/03/2019 

Cô giáo lịch sử Mỹ Hope Brown ở tuổi 52 chấp nhận phải làm 3 công việc khác, bao gồm cả bán máu để có thể trang trải cuộc sống. 

 
Bộ Giáo dục: "Không bố trí giáo viên vi phạm đạo đức tiếp tục đứng lớp”
Bộ Giáo dục: "Không bố trí giáo viên vi phạm đạo đức tiếp tục đứng lớp”
Người thầyicon  11/03/2019 

 -Cần thường xuyên rà soát, phát hiện và xử lý kịp thời, không bố trí đứng lớp các giáo viên vi phạm đạo đức nhà giáo, kiên quyết đưa ra khỏi ngành giáo dục những trường hợp vi phạm nghiêm trọng. 

 
Lớp trưởng chấn động tâm lý vì bị vạ trong vụ cô giáo ở Bình Thuận
Lớp trưởng chấn động tâm lý vì bị vạ trong vụ cô giáo ở Bình Thuận
Người thầyicon  11/03/2019 

Sau khi bị đưa hình ảnh của mình lên mạng xã hội với nội dung vu khống, Mẫn đã sốc nặng và chấn động tâm lý.

 
Sở GD-ĐT Nghệ An có giám đốc mới
Sở GD-ĐT Nghệ An có giám đốc mới
Người thầyicon  11/03/2019 

Sáng 11/3, UBND tỉnh Nghệ An đã tổ chức lễ công bố trao quyết định bổ nhiệm chức vụ Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An cho Thái Văn Thành.

 
Thi tuyển hiệu trưởng mới tạo được đột phá cho ngành giáo dục
Thi tuyển hiệu trưởng mới tạo được đột phá cho ngành giáo dục
Người thầyicon  11/03/2019 

Từ lâu, dư luận đã đề cập và mong muốn các địa phương và ngành giáo dục sẽ tổ chức thi tuyển chức danh hiệu trưởng nhà trường hoặc ít ra phải được tập thể sư phạm nhà trường giới thiệu.

Giáo viên muốn nâng lương phải nộp tiền "bồi dưỡng"
Giáo viên muốn nâng lương phải nộp tiền "bồi dưỡng"
Người thầyicon  09/03/2019 

Muốn có quyết định nâng lương và các khoản phụ cấp, hàng ngàn giáo viên ở Quảng Ngãi phải nộp một khoản làm ngoài giờ cho cán bộ phòng GD-ĐT.

Thầy giáo hoang mang trước tin đồn làm học sinh lớp 8 có bầu
Thầy giáo hoang mang trước tin đồn làm học sinh lớp 8 có bầu
Người thầyicon  09/03/2019 

Công an tỉnh Hà Tĩnh đang phối hợp với nhà trường làm rõ tin đồn thầy giáo cấp 3 ở Hà Tĩnh làm học sinh lớp 8 có bầu.

Học sinh lớp 2 bị cô giáo vụt tím lưng vì làm bài sai
Học sinh lớp 2 bị cô giáo vụt tím lưng vì làm bài sai
Người thầyicon  08/03/2019 


Vì học sinh làm bài tập chưa đúng, cô giáo đã dùng thước đánh vào bả vai, lưng gây bầm tím cơ thể trẻ.

Sờ soạng không phải là dâm ô: Lỗ hổng pháp luật gây nguy hiểm
Sờ soạng không phải là dâm ô: Lỗ hổng pháp luật gây nguy hiểm
Người thầyicon  09/03/2019 

-Những hành vi như sờ ngực, sờ đùi, sờ mông...vẫn được xã hội coi là hành vi dâm ô nhưng lại thường bị bỏ qua.

Chuyện kỳ lạ về hoa hậu "vứt bỏ" vương miện để làm giáo sư
Chuyện kỳ lạ về hoa hậu "vứt bỏ" vương miện để làm giáo sư
Người thầyicon  09/03/2019 

Keum Nana là Hoa hậu Hàn Quốc 2002. Nhưng cô gần như biến mất khỏi ánh đèn sân khấu sau khi trở thành tiến sĩ, giáo sư hàng đầu.

Hà Nội tuyển dụng gần 11.000 giáo viên
Hà Nội tuyển dụng gần 11.000 giáo viên
Người thầyicon  08/03/2019 

UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt chỉ tiêu và kế hoạch tuyển dụng giáo viên mầm non, phổ thông công lập năm 2019 với tổng chỉ tiêu là 10.949.

Bộ Giáo dục: "Tránh quy chụp cô giáo ở Bình Thuận"
Bộ Giáo dục: "Tránh quy chụp cô giáo ở Bình Thuận"
Người thầyicon  07/03/2019 

Về vụ việc cô giáo và nam sinh ở Bình Thuận, Cục trưởng Hoàng Đức Minh nói cần xử lý nghiêm sau khi có xác minh chính xác.

Những cô giáo bị bắt vì quan hệ tình dục với nam sinh dưới 16 tuổi
Những cô giáo bị bắt vì quan hệ tình dục với nam sinh dưới 16 tuổi
Người thầyicon  07/03/2019 

Chồng nữ nhà giáo Brittany Zamora liên tục bênh vực vợ khi cô này hầu tòa trong khi một nhà giáo ở Hàn Quốc khẳng định “đó là tình yêu chân thành”.

Cô giáo bị tố quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10
Cô giáo bị tố quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10
Người thầyicon  07/03/2019 

Sở GD-ĐT Bình Thuận đã chỉ đạo tạm đình chỉ công tác một cô giáo công tác tại một trường THPT trên địa bàn thị xã LaGi do có tố cáo quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10.

Giảng viên tự sát vì rủ nữ sinh đến nhà sàm sỡ
Giảng viên tự sát vì rủ nữ sinh đến nhà sàm sỡ
Người thầyicon  07/03/2019 

Các hành vi quấy rối, xâm hại tình dục hay đơn giản là những lời nhắn gạ tình sẽ là vết nhơ với mọi người thầy ở Hàn Quốc. Sau những bê bối, họ không có con đường lùi.

Trưởng phòng giáo dục nói gì về không giúp người thân của giám đốc Sở Nội vụ đỗ viên chức?
Trưởng phòng giáo dục nói gì về không giúp người thân của giám đốc Sở Nội vụ đỗ viên chức?
Người thầyicon  07/03/2019 

Ông Trần Minh Điệp, Trưởng phòng GD-ĐT huyện Trà Bồng, Quảng Ngãi (hiện đã bị cách chức) cho hay ông Đoàn Dụng, Giám đốc Sở Nội vụ, nhắn tin nhờ giúp một người. Là cấp dưới nhận tin nhắn nhờ vả của cấp trên ông cảm thấy rất áp lực.

Cô hiệu trưởng đọc truyện cho học sinh toàn trường trước khi đi ngủ
Cô hiệu trưởng đọc truyện cho học sinh toàn trường trước khi đi ngủ
Người thầyicon  07/03/2019 

Mỗi buổi tối thứ 3 hàng tuần, TS Belinda George - hiệu trưởng Trường tiểu học Home Drive, Texas (Mỹ) lại dành thời gian đọc truyện cho học sinh toàn trường nghe thông qua livestream trên Facebook.

Không giúp người thân của giám đốc Sở Nội vụ, trưởng phòng giáo dục bị đề nghị cách chức
Không giúp người thân của giám đốc Sở Nội vụ, trưởng phòng giáo dục bị đề nghị cách chức
Người thầyicon  06/03/2019 

Giám đốc Sở Nội tỉnh Quảng Ngãi gửi công văn yêu cầu UBND huyện Trà Bồng cách chức Trưởng phòng GD-ĐT huyện này vì không giúp người thân của ông đỗ trong kỳ thi tuyển giáo viên 2017.

Bị tố quấy rối học sinh lớp 5: "Thầy giáo không dâm ô"
Bị tố quấy rối học sinh lớp 5: "Thầy giáo không dâm ô"
Người thầyicon  06/03/2019 

- Liên quan đến vụ việc thầy giáo Trường Tiểu học Tiên Sơn (Bắc Giang) bị tố sàm sỡ học sinh, công an xác định không có căn cứ kết luận thầy giáo có hành vi dâm ô.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN