“Thế hệ cúi đầu” và nỗi lo sách giáo khoa thống trị

 - Các đại biểu tham dự hội thảo “Sách cho trẻ em nông thôn, miền núi” không khỏi lo lắng về khả năng tự học và phát triển trí tuệ của trẻ em trước thực trạng: sách giáo khoa đang thống trị thị trường xuất bản sách, còn các thiết bị điện tử ảnh hưởng không mấy tích cực tới văn hóa đọc.

Lo lắng văn hóa đọc của “thế hệ cúi đầu”

Tại hội thảo do “Tủ sách Lam Sơn” tổ chức ngày 29/7, ông Phạm Thế Khang, Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam cho biết, trong tổng số đầu sách xuất bản hằng năm ở Việt Nam thì sách giáo khoa chiếm số lượng chủ yếu.

“Năm 2016, Việt Nam đã xuất bản 32.126 tên sách với gần 331 triệu bản sách. Trong đó, sách giáo khoa chiếm hơn 80%, ước tính lên tới gần 265 triệu bản, phục vụ cho khoảng 22 triệu học sinh, sinh viên. Số còn lại phục vụ cho 90 triệu người dân. Như vậy bình quân mỗi người dân được khoảng 0,75 bản - đây là một tỷ lệ hưởng thụ sách quá thấp”

“Thế hệ cúi đầu” và nỗi lo sách giáo khoa thống trị
Ông Phạm Thế Khang: "Hiện tượng "thế hệ cúi đầu" rất đáng lo ngại"

Ông Khang cũng cảnh báo thực tỷ lệ người dân Việt Nam sử dụng thư viện công cộng quá thấp (chỉ có 0,057% dân số).

Khác với hình ảnh thường thấy của người dân các nước phương Tây trên tàu điện ngầm, ở nhà ga chờ tàu là luôn tranh thủ đọc sách thì người châu Á nói chung, Việt Nam nói riêng chỉ cúi đầu vào điện thoại.

“Thế giới đã xuất hiện một khái niệm mới để nói về những người trẻ châu Á- “một thế hệ cúi đầu” rất đáng lo ngại” - ông Khang cảnh báo.

Đồng quan điểm, bà Lê Phương Liên (nguyên Trưởng ban Văn học thiếu nhi, Hội Nhà văn Việt Nam) cho rằng tỷ lệ xuất bản khi phẩn lớn chỉ là sách giáo khoa là “mối nguy hiểm” đối với sự phát triển trí tuệ của trẻ và hạn chế khả năng tự học.

“Tôi vốn là một giáo viên dạy Toán và Lý nhưng tự học thêm nhiều điều qua các sách văn hóa khác”, bà Liên chia sẻ từ thực tế bản thân.

Nhận thấy “tỷ lệ người biết chữ ở Việt Nam rất cao nhưng tỷ lệ đọc sách rất thấp”, dịch giả Nguyễn Quốc Vương (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) nêu câu hỏi: “Tại sao người Việt biết chữ nhưng không đọc sách?”.

“Thế hệ cúi đầu” và nỗi lo sách giáo khoa thống trị
Dịch giả Nguyễn Quốc Vương: "Giáo viên và học sinh không đọc gì ngoài sách giáo khoa hậu quả sẽ khôn lường"

Theo anh, “chúng ta hay nói người Việt ham học, nhưng thường là học để thi còn ham học để khám phá ra những cái mới thì chưa chắc đã là thế mạnh".

Anh cũng cho rằng hiện tượng “giáo viên và học sinh không đọc sách gì ngoài sách giáo khoa, sách luyện thi sẽ gây ra hậu quả khôn lường. Đơn giản vì tri thức và nhận thức sẽ không tăng lên, lối tư duy đơn giản tìm kiếm đúng sai sẽ phá hủy tư suy sáng tao và phê phán của bộ não".

Chung tay đưa sách đến trẻ em

 

Từ những trải nghiệm thực tế và những thành công bước đầu, các diễn giả tham dự hội thảo đã đề xuất nhiều giải pháp thiết thực để thúc đẩy phát triển việc đọc sách cho trẻ em, đặc biệt là trẻ em khu vực nông thôn, miền núi.

Theo anh Nguyễn Quốc Vương, để phát triển văn hóa đọc, nhà nước và người dân đều phải làm tốt nghĩa vụ của mình và hợp tác cùng nhau. Nhà nước cần có luật để có hành lang pháp lý và ràng buộc các cơ quan chính quyền trung ương, địa phương như phải có một khoản ngân sách dành cho việc khuyến đọc và các thư viện. Công dân, phải tích cực chủ động tham gia vào việc phát triển văn hóa đọc bằng những hoạt động cụ thể và hợp tác với nhau, bắt đầu từ thói quen đọc sách của từng gia đình. Và cuối cùng điều rất cần thiết là sự hợp tác giữa nhà nước và công dân.

Từng đi hướng dẫn cách phát triển sách ở nhiều trường phổ thông, PGS. TS Nguyễn Thị Ngọc Minh (giảng viên Khoa Ngữ văn, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội)cho hay: “Việc đọc không phải mang tính bản năng và không phải ai sinh ra cũng có thói quen đọc sách”.

TS Minh gợi ý những bước làm cụ thể: Tạo không gian vui vẻ hứng khởi; tạo khoảng thời gian tự do nhất định trong ngày; kỹ thuật bài trí sách bắt mắt và một kinh nghiệm quý nữa là phải có thách thức nhất định. “Tức là phải có hơn trình độ ngôn ngữ và tư duy của người đọc một bậc thì ngoài sự thích thú còn đạt việc hiệu quả tốt cho tư duy”.

Theo bà Vũ Dương Thúy Ngà, Vụ trưởng Vụ Thư viện (Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch), “để phát triển văn hóa đọc, chính phủ xác định quan trọng là do sự chung tay, góp sức của nhiều người, của toàn xã hội. Sự hỗ trợ của nhà nước chỉ mang tính chất định hướng, chủ trương là chính”.

Các mô hình tủ sách không chỉ phát triển văn học đọc mà cũng cho các em cơ hội để tìm được các kiến thức ngoài nhà trường, hình thành thói quen tự học từ nhỏ.

“Để hoạt động có hiệu quả, bền vững thì bên cạnh việc trao sách cho các trường, cũng cần chú ý đến việc nâng cao kiến thức, kỹ năng cho những người phụ trách những tủ sách đó. Bởi có sách là quý nhưng để nhen lên trong học sinh lòng yêu đọc sách mới là điều quan trọng”.

“Thế hệ cúi đầu” và nỗi lo sách giáo khoa thống trị
Chia sẻ thông tin về phát triển thư viện cộng đồng với các thầy cô giáo, tổ chức khuyến học ở nông thôn và miền núi tại hội thảo do Tủ sách Lam Sơn, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, Thư viện tỉnh Thanh Hóa phối hợp tổ chức.

Những năm gần đây, phong trào xây dựng tủ sách lớp học, tủ sách phụ huynh, thư viện dòng họ… đang phát triển mạnh. Nhiều người đã dần biết đến các chương trình “khai dân trí” thông qua đọc sách cho trẻ em nông thôn như sáng kiến “sách hóa nông thôn” của anh Nguyễn Quang Thạch – vừa được giải thưởng UNESCO năm 2016; “góp 1 cuốn để đọc 1.000 cuốn” của thư viện tư nhân Hà Duyên Đạt,v.v...

Được khởi xướng vào tháng 10/2016, dự án Tủ sách Lam Sơn là sự kết nối hiệu quả từ các cựu học sinh với tinh thần “đáp đền tiếp nối”. Chưa đầy một năm, dự án đã tiếp nhận sự hỗ trợ, đóng góp và cam kết của các nhà xuất bản, công ty sách, doanh nhân, các cựu học sinh… với tổng số hiện kim và hiện vật là hơn 2 tỷ đồng. Trong đó, đã tặng gần 400 tủ sách cho các trường ở huyện Tĩnh Gia, Hoằng Hóa, Đông Sơn của tỉnh Thanh Hóa. Điểm dừng chân tới đây sẽ là các huyện Mường Lát, Bá Thước, Thọ Xuân, Ngọc Lặc, Quảng Xương, Yên Định, Hậu Lộc, Vĩnh Lộc....

“Thế hệ cúi đầu” và nỗi lo sách giáo khoa thống trị

Dự kiến trong năm 2017, Tủ sách Lam Sơn sẽ tiếp tục sẽ trao tặng khoảng 2.000 tủ sách cho các lớp học miền núi và nông thôn Thanh Hoá.

Một thành viên trong dự án chia sẻ: “Thà thắp lên dù chỉ là một ngọn nến nhỏ, còn hơn là chỉ ngồi đó mà nguyền rủa bóng đêm”. Câu châm ngôn này ngày xưa ai cũng từng phân tích khi ngồi ghế nhà trường, và bây giờ chúng tôi lại lấy làm châm ngôn để nhắc nhở nhau làm việc”.

Dẫu biết phía trước còn bộn bề khó khăn bởi những nỗi lo thường trực như: ngọn lửa đã khơi nhưng ai là người chăm chút lâu dài, các cô giáo cấp 1-2 đã bận bịu vất vả như con mọn rồi, liệu có thêm việc thêm gánh nặng lên vai…. nhưng nhìn thành quả bước đầu, những cựu học sinh của ngôi trường nổi tiếng của xứ Thanh tiếp tục dấn bước cho hành trình thắp lửa theo tinh thần của Voltaire, nhà triết học khai sáng Pháp: “Những gì sách dạy chúng ta cũng giống như lửa. Chúng ta lấy nó từ nhà hàng xóm, thắp nó trong nhà ta, đem nó truyền cho người khác, và nó trở thành tài sản của tất cả mọi người”.

Thanh Hùng

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Thầy giáo hoang mang trước tin đồn làm học sinh lớp 8 có bầu
Thầy giáo hoang mang trước tin đồn làm học sinh lớp 8 có bầu
Người thầyicon  09/03/2019 

Công an tỉnh Hà Tĩnh đang phối hợp với nhà trường làm rõ tin đồn thầy giáo cấp 3 ở Hà Tĩnh làm học sinh lớp 8 có bầu.

 
Học sinh lớp 2 bị cô giáo vụt tím lưng vì làm bài sai
Học sinh lớp 2 bị cô giáo vụt tím lưng vì làm bài sai
Người thầyicon  08/03/2019 


Vì học sinh làm bài tập chưa đúng, cô giáo đã dùng thước đánh vào bả vai, lưng gây bầm tím cơ thể trẻ.

 
Sờ soạng không phải là dâm ô: Lỗ hổng pháp luật gây nguy hiểm
Sờ soạng không phải là dâm ô: Lỗ hổng pháp luật gây nguy hiểm
Người thầyicon  09/03/2019 

-Những hành vi như sờ ngực, sờ đùi, sờ mông...vẫn được xã hội coi là hành vi dâm ô nhưng lại thường bị bỏ qua.

 
Chuyện kỳ lạ về hoa hậu "vứt bỏ" vương miện để làm giáo sư
Chuyện kỳ lạ về hoa hậu "vứt bỏ" vương miện để làm giáo sư
Người thầyicon  09/03/2019 

Keum Nana là Hoa hậu Hàn Quốc 2002. Nhưng cô gần như biến mất khỏi ánh đèn sân khấu sau khi trở thành tiến sĩ, giáo sư hàng đầu.

 
Hà Nội tuyển dụng gần 11.000 giáo viên
Hà Nội tuyển dụng gần 11.000 giáo viên
Người thầyicon  08/03/2019 

UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt chỉ tiêu và kế hoạch tuyển dụng giáo viên mầm non, phổ thông công lập năm 2019 với tổng chỉ tiêu là 10.949.

 
Bộ Giáo dục: "Tránh quy chụp cô giáo ở Bình Thuận"
Bộ Giáo dục: "Tránh quy chụp cô giáo ở Bình Thuận"
Người thầyicon  07/03/2019 

Về vụ việc cô giáo và nam sinh ở Bình Thuận, Cục trưởng Hoàng Đức Minh nói cần xử lý nghiêm sau khi có xác minh chính xác.

Những cô giáo bị bắt vì quan hệ tình dục với nam sinh dưới 16 tuổi
Những cô giáo bị bắt vì quan hệ tình dục với nam sinh dưới 16 tuổi
Người thầyicon  07/03/2019 

Chồng nữ nhà giáo Brittany Zamora liên tục bênh vực vợ khi cô này hầu tòa trong khi một nhà giáo ở Hàn Quốc khẳng định “đó là tình yêu chân thành”.

Cô giáo bị tố quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10
Cô giáo bị tố quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10
Người thầyicon  07/03/2019 

Sở GD-ĐT Bình Thuận đã chỉ đạo tạm đình chỉ công tác một cô giáo công tác tại một trường THPT trên địa bàn thị xã LaGi do có tố cáo quan hệ bất chính với nam sinh lớp 10.

Giảng viên tự sát vì rủ nữ sinh đến nhà sàm sỡ
Giảng viên tự sát vì rủ nữ sinh đến nhà sàm sỡ
Người thầyicon  07/03/2019 

Các hành vi quấy rối, xâm hại tình dục hay đơn giản là những lời nhắn gạ tình sẽ là vết nhơ với mọi người thầy ở Hàn Quốc. Sau những bê bối, họ không có con đường lùi.

Trưởng phòng giáo dục nói gì về không giúp người thân của giám đốc Sở Nội vụ đỗ viên chức?
Trưởng phòng giáo dục nói gì về không giúp người thân của giám đốc Sở Nội vụ đỗ viên chức?
Người thầyicon  07/03/2019 

Ông Trần Minh Điệp, Trưởng phòng GD-ĐT huyện Trà Bồng, Quảng Ngãi (hiện đã bị cách chức) cho hay ông Đoàn Dụng, Giám đốc Sở Nội vụ, nhắn tin nhờ giúp một người. Là cấp dưới nhận tin nhắn nhờ vả của cấp trên ông cảm thấy rất áp lực.

Cô hiệu trưởng đọc truyện cho học sinh toàn trường trước khi đi ngủ
Cô hiệu trưởng đọc truyện cho học sinh toàn trường trước khi đi ngủ
Người thầyicon  07/03/2019 

Mỗi buổi tối thứ 3 hàng tuần, TS Belinda George - hiệu trưởng Trường tiểu học Home Drive, Texas (Mỹ) lại dành thời gian đọc truyện cho học sinh toàn trường nghe thông qua livestream trên Facebook.

Không giúp người thân của giám đốc Sở Nội vụ, trưởng phòng giáo dục bị đề nghị cách chức
Không giúp người thân của giám đốc Sở Nội vụ, trưởng phòng giáo dục bị đề nghị cách chức
Người thầyicon  06/03/2019 

Giám đốc Sở Nội tỉnh Quảng Ngãi gửi công văn yêu cầu UBND huyện Trà Bồng cách chức Trưởng phòng GD-ĐT huyện này vì không giúp người thân của ông đỗ trong kỳ thi tuyển giáo viên 2017.

Bị tố quấy rối học sinh lớp 5: "Thầy giáo không dâm ô"
Bị tố quấy rối học sinh lớp 5: "Thầy giáo không dâm ô"
Người thầyicon  06/03/2019 

- Liên quan đến vụ việc thầy giáo Trường Tiểu học Tiên Sơn (Bắc Giang) bị tố sàm sỡ học sinh, công an xác định không có căn cứ kết luận thầy giáo có hành vi dâm ô.

Bê bối tình dục học đường sau những tin nhắn "gạ tình" của thầy cô
Bê bối tình dục học đường sau những tin nhắn "gạ tình" của thầy cô
Người thầyicon  06/03/2019 

Sau những bê bối, nhiều chuyên gia cho rằng nên cấm tuyệt đối các hành vi thể hiện tình cảm giữa người đứng trên bục giảng và học trò.

Thầy giáo gạ gẫm nữ sinh, gia đình không muốn làm lớn chuyện
Thầy giáo gạ gẫm nữ sinh, gia đình không muốn làm lớn chuyện
Người thầyicon  06/03/2019 

Gia đình nữ sinh đã xác nhận chưa có việc thầy T xâm hại thân thể. Mọi việc mới chỉ dừng lại ở các tin nhắn và hẹn hò sau giờ học.

Tạm dừng giảng dạy với thầy giáo bị tố tán tỉnh nữ sinh lớp 10
Tạm dừng giảng dạy với thầy giáo bị tố tán tỉnh nữ sinh lớp 10
Người thầyicon  05/03/2019 

-Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Thái Bình cho biết, nhà trường quyết định tạm dừng việc phụ trách chủ nhiệm và giảng dạy đối với thầy giáo bị tố nhắn tin gạ tình nữ sinh lớp 10.

Giáo viên trường chuyên Thái Bình bị tố gạ tình học sinh
Giáo viên trường chuyên Thái Bình bị tố gạ tình học sinh
Người thầyicon  05/03/2019 


Những tin nhắn “ nhạy cảm” được cho là của thầy giáo N.Đ.T. gạ tình nữ sinh lớp 10 trường chuyên Thái Bình bị phát lộ ra ngoài.

“Đánh bật tư duy cũ thì mới đưa được cái mới vào bồi dưỡng giáo viên”
“Đánh bật tư duy cũ thì mới đưa được cái mới vào bồi dưỡng giáo viên”
Người thầyicon  05/03/2019 

Theo kế hoạch của Bộ GD-ĐT, đến năm 2021 sẽ hoàn thành bồi dưỡng cho đội ngũ cốt cán để thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới. 

Thầy giáo bị tố xâm hại học sinh viết đơn xin ra khỏi ngành
Thầy giáo bị tố xâm hại học sinh viết đơn xin ra khỏi ngành
Người thầyicon  05/03/2019 

Thầy Dương Trọng Minh, giáo viên chủ nhiệm lớp 5A Trường Tiểu học Tiên Sơn, người bị tố có hành vi không chuẩn mực với nhiều nữ sinh đã làm đơn xin ra khỏi ngành giáo dục.

Dự hội làng, thầy giáo say xỉn về lớp xâm hại học sinh lớp 5
Dự hội làng, thầy giáo say xỉn về lớp xâm hại học sinh lớp 5
Người thầyicon  04/03/2019 

Theo Phó Chủ tịch UBND huyện Việt Yên (tỉnh Bắc Giang), thầy giáo của Trường Tiểu học Tiên Sơn đã uống rượu say trước khi vào lớp và có những hành vi xâm hại nhiều nữ sinh.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN