BOT mang tiếng 'móc túi': Vì đâu nên nỗi?

Vụ việc lùm xùm ở trạm thu phí Cai Lậy (Tiền Giang) cho thấy, không phải lần đầu tiên BOT gây xôn xao đến vậy. Dường như, các nhà đầu tư BOT đang bị đối xử như những “gian thương” móc túi người dân, vì đâu nên nỗi?

Liên tục “thất thủ”

5 năm trở lại đây, hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện. Cao tốc nhiều hơn, thời gian di chuyển trên một cung đường nhờ đó giảm đáng kể. Đó là những điều mà giao thông, trong đó có các con đường BOT, làm được.

Thế nhưng, đó cũng là khoảng thời gian đường BOT gây nhiều náo động, từ Bắc chí Nam, từ Hòa Bình - Phú Thọ đến Hà Tĩnh, Nghệ An, rồi Tiền Giang - Cai Lậy. Náo động vì các trạm BOT mang tiếng là "ăn dày", “mọc” lên dày đặc, đặt nhầm chỗ, dân không đi đường BOT vẫn phải đóng phí.

BOT mang tiếng 'móc túi': Vì đâu nên nỗi?
BOT Cai Lậy đẩy đỉnh điểm "tai tiếng" BOT lên cao trào.

Những tai tiếng ấy của “đường BOT” đã được Kiểm toán Nhà nước chứng minh  bằng những con số cụ thể. Con số “giật mình” nhất là Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị giảm thời gian thu phí của 27 dự án được kiểm toán với hơn 100 năm, trong đó dự án giảm nhiều nhất là 13 năm 1 tháng, 12 ngày.

Một dẫn chứng khác về BOT “hái ra tiền”, được chính Bộ GTVT thông tin gần đây. Đó là trường hợp trạm thu phí Tào Xuyên (Thanh Hóa). Do di dời vị trí trạm thu phí từ Tào Xuyên đến Dốc Xây - khu vực có lưu lượng xe cao hơn so với vị trí cũ, nên thời gian thu hoàn vốn của dự án thay vì mất tới hơn 27 năm đã giảm xuống chỉ còn 7 năm 2 tháng (rút ngắn so với dự kiến 20 năm). Vì thế Bộ GTVT đã yêu cầu dừng thu phí tại trạm BOT này từ 10/8.

Một trong những “chiêu” thường được các nhà đầu tư BOT áp dụng là đặt trạm thu phí ở những nơi “dân không thể thoát việc đóng phí”. Để tránh đường BOT “ế ẩm”, chủ đầu tư đã tìm cách để thu phí cả những con đường cũ mà Nhà nước, nhân dân bỏ tiền ra làm. 

Điển hình, bằng biện pháp “tăng cường mặt đường”, tức trải lại nhựa, mở rộng thêm một chút, chủ đầu tư đã được đặt trạm thu phí ở nơi mà dân đi đường cũ lẫn đường mới đều phải đóng phí. Đó là trường hợp của Cai Lậy - Tiền Giang, của cao tốc Thái Nguyên - Chợ Lớn, trạm thu phí cầu Bến Thủy và Bến Thủy 2 (Nghệ An),...

Đây cũng là những điều Thanh tra Chính phủ chỉ ra trong kết luận thanh tra một số dự án BOT gần đây, trong đó có việc 100% dự án được thanh tra đều chỉ định thầu.

Với cách đặt trạm BOT như thế, dân chỉ có thể... biết bay mới thoát được các trạm thu phí, chứ không phải như lời một Đại biểu Quốc hội vừa nói trên báo chí “nếu không đồng tình có thể chọn đi đường không có BOT”.

Hơn 1 năm về trước, VietNamNet đã đăng tải những vấn đề xung quanh các hợp đồng BOT đường bộ mà Bộ GTVT ký với các nhà đầu tư.

Khi xem những hợp đồng này, luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐTV công ty TNHH Luật Basico, phải thốt lên: “Tôi xem xét các hợp đồng đường bộ BOT, gần như nhà đầu tư không có rủi ro”.

 

“Riêng các dự án BOT này tuyệt đối an toàn, luôn luôn có lãi, không thể lỗ. Nó chỉ thu hồi vốn nhanh hay chậm”, ông Đức nhấn mạnh.

Còn ông Bùi Danh Liên nhận xét: “Các điều khoản trong các hợp đồng này đều bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư đến cùng".

BOT Thái Nguyên - Chợ Lớn cũng đang gây bức xúc dư luận.

BOT có nguy cơ tham nhũng rất lớn

Chia sẻ với PV, đại diện Bộ GTVT cho rằng các dự án giao thông BOT đều được Nhà nước bảo đảm lợi nhuận từ 11-15%. Đó cũng là lý do mà trạm Cai Lậy được đặt trên quốc lộ 1 chứ không đặt trên tuyến tránh vì “nếu chỉ đặt trạm ở tuyến tránh thì không ai đầu tư cả”.

Tuy nhiên, vị này cho rằng mức lợi nhuận đó không phải là cao. “Mức lợi nhuận đó so với nhà đầu tư trong nước không phải là khủng. Họ đòi 14-15% cơ, nhưng hành lang pháp lý không cho phép", đại diện Bộ GTVT nói.

Theo vị đại diện Bộ GTVT, đã có một số nhà đầu tư hạ tầng lớn của Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản đến tìm hiểu, đàm phán nhưng cuối cùng không thành vì họ đặt yêu cầu rất cao.

Chẳng hạn, họ đòi tỷ lệ lợi nhuận cỡ 15-19%, so với mức 11,5-13% khi ta đàm phán với các DN trong nước. Ngoài ra, họ còn yêu cầu bảo lãnh doanh thu, tức là nếu do kinh tế khó khăn, lưu lượng xe giảm dưới mức tối thiểu so với dự báo thì Chính phủ phải bù lỗ cho họ. Bên cạnh đó, họ cũng yêu cầu bảo lãnh chuyển đổi ngoại tệ, tức được chuyển đổi hoàn toàn doanh thu từ tiền Việt sang ngoại tệ để họ chuyển về nước cả gốc lẫn lãi,...

Liệu những dự án BOT tới đây, cụ thể với đường cao tốc Bắc Nam, sẽ ra sao khi BOT còn nhiều vấn đề như vậy?

Đại diện Bộ GTVT khẳng định: "Tôi cho rằng với các dự án mới sẽ không có vấn đề gì. Chỉ cần chúng ta hoàn thiện khung thể chế, tháo gỡ kênh huy động vốn, minh bạch dự án, tham vấn người dân. Song, quan trọng hơn là cần giải quyết bất cập chính sách phí".

Ông Đặng Huy Đông, Thứ trưởng Bộ KH-ĐT, cho rằng: Từ lâu thế giới đã đưa ra cảnh báo rủi ro xảy ra tham nhũng trong BOT luôn là lớn nhất. Nếu làm đúng, làm tốt, làm chặt chẽ thì BOT sẽ đem lại lợi ích cho mọi quốc gia, ngược lại nếu nới lỏng sẽ nảy sinh tham nhũng rất lớn.

Để ngăn chặn rủi ro trên, theo lãnh đạo Bộ KH-ĐT, lẽ ra việc thiết kế xây dựng các đề án, dự án BOT, nhà nước phải bỏ tiền ra để làm. Nhà nước phải đứng ra thuê các chuyên gia, tư vấn hàng đầu, thậm chí là 2-3 đơn vị tư vấn độc lập để tính toán dự án, lưu lượng phương tiện khách quan, độc lập. 

Khi tất cả các việc trên hoàn thành thì Nhà nước sẽ kêu gọi đầu tư, tổ chức đấu thầu. Theo đó, ai có năng lực, ai có kinh nghiệm, ai tiền tươi thóc thật thì mới được làm. Có như thế Nhà nước mới chủ động tính toán chi phí, chủ động với con số lưu lượng xe cũng như đầu vào, đầu ra của dự án để quyết định mức phí hợp lý, hài hoà lợi ích giữa Nhà nước - DN và người dân”

“Nếu để DN làm hết và nhà nước chỉ đứng ở vị trí thụ động xem xét thì dễ dẫn đến nguy cơ chi phí đầu vào bị đẩy lên tăng lên gấp đôi, lưu lượng phương tiện bị hạ xuống thấp,... Rồi nhiều thứ 'tù mù' tính toán khác, cuối cùng phí BOT bị đẩy lên ở mức mức cao nhất, dài nhất, có lợi nhất cho DN”, ông Đông nói.

Hà Duy

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Dàn máy bay của hãng hàng không quốc gia một sao Triều Tiên
Dàn máy bay của hãng hàng không quốc gia một sao Triều Tiên
Đầu tưicon  15/02/2019 

Là hãng bay duy nhất trên thế giới được SkyTrax xếp hạng một sao, Air Koryo hiện đứng chót bảng trong số các hãng bay toàn cầu và đang biên chế 19 chiếc máy bay.

 
Chủ tịch UBND TP HCM: 'Tôi không dám ký vì xấu hổ quá!'
Chủ tịch UBND TP HCM: 'Tôi không dám ký vì xấu hổ quá!'
Đầu tưicon  15/02/2019 

Một doanh nghiệp gửi hồ sơ xin tham gia chương trình kích cầu doanh nghiệp bị các sở, ngành "ngâm" một năm rưỡi làm Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Thành Phong không dám ký vì xấu hổ quá.

 
Thu hồi nhầm gần 3.000 m2 đất, giao doanh nghiệp phân lô bán nền
Thu hồi nhầm gần 3.000 m2 đất, giao doanh nghiệp phân lô bán nền
Đầu tưicon  15/02/2019 

Gần 3.000 m2 đất của ông Mão bị doanh nghiệp san ủi, phân lô rao bán nhưng ông không hề nhận được thông báo hay quyết định thu hồi nào từ chính quyền.

 
Thị trường ‘kinh doanh tâm linh’ 40 tỷ USD của Ấn Độ
Thị trường ‘kinh doanh tâm linh’ 40 tỷ USD của Ấn Độ
Đầu tưicon  13/02/2019 

Tại một đất nước đa tín ngưỡng và có người dân sùng đạo như Ấn Độ, thị trường tâm linh là mảnh đất màu mỡ và đang tăng trưởng nhanh.

 
Cuộc đua xây chùa, dựng tượng và đế chế kinh doanh tâm linh
Cuộc đua xây chùa, dựng tượng và đế chế kinh doanh tâm linh
Đầu tưicon  13/02/2019 

Theo SCMP, trong năm 2015, Thiếu Lâm Tự đã thu về hơn 7,3 triệu USD nhờ tiền vé vào cổng chùa và mức phí hơn 14 USD cho mỗi lần dâng hương. Trụ trì chùa được gọi là "nhà sư CEO".

 
Bộ Công Thương đẩy nhanh cải cách thủ tục hành chính
Bộ Công Thương đẩy nhanh cải cách thủ tục hành chính
Đầu tưicon  12/02/2019 

Bộ Công Thương và TCT Bưu điện Việt Nam đã tổ chức Lễ Ký kết Thỏa thuận hợp tác triển khai Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp nhận hồ sơ và giải quyết thủ tục hành chính qua dịch vụ bưu chính công ích.

VEC lên tiếng về doanh thu cao tốc TP.HCM - Dầu Giây sau vụ cướp
VEC lên tiếng về doanh thu cao tốc TP.HCM - Dầu Giây sau vụ cướp
Đầu tưicon  12/02/2019 

Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) vừa có thông cáo phản hồi dư luận trên mạng xã hội về vụ cướp xảy ra ngày 7/2 vừa qua.

Trạm BOT: 1 tỷ, 3 tỷ, 6 tỷ hay bao nhiêu?
Trạm BOT: 1 tỷ, 3 tỷ, 6 tỷ hay bao nhiêu?
Đầu tưicon  11/02/2019 

Số tiền 2,2 tỷ cướp tại trạm Long Thành-Dầu Giây và những nghi ngờ của dư luận về số tiền thu được từ trạm BOT chỉ dài 54km này đang đặt ra vấn đề: Tại sao các trạm BOT chậm trễ triển khai thu phí tự động điện tử?!

Sắp có đường bay thẳng tới Mỹ?
Sắp có đường bay thẳng tới Mỹ?
Đầu tưicon  11/02/2019 

Cơ quan Quản lý Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) sẽ sớm xếp hạng loại 1 cho Việt Nam, cho phép mở các chuyến bay thẳng giữa hai nước.

Tàu viên đạn và tàu 'ngủ chậm', hai gương mặt của đường sắt Trung Quốc
Tàu viên đạn và tàu 'ngủ chậm', hai gương mặt của đường sắt Trung Quốc
Đầu tưicon  09/02/2019 

Từ hai chuyến hành trình này, bạn sẽ thấy 2 bộ mặt của ngành đường sắt Trung Quốc: Tàu cao tốc nhanh và hiện đại, tàu “ngủ” chậm chạp đầy câu chuyện tình người.

Ngắm tuyến vành đai 50 nghìn tỷ chạy qua cây cầu biểu tượng mới của Hà Nội
Ngắm tuyến vành đai 50 nghìn tỷ chạy qua cây cầu biểu tượng mới của Hà Nội
Đầu tưicon  08/02/2019 

Tuyến đường vành đai 2 là tuyến giao thông đường bộ nội đô khép kín của Hà Nội có tổng chiều dài là 43,6 km, tổng mức đầu tư khoảng hơn 50 nghìn tỷ đồng.

Tòa nhà vĩ đại đã thay đổi đường chân trời của New York
Tòa nhà vĩ đại đã thay đổi đường chân trời của New York
Đầu tưicon  08/02/2019 

Tòa nhà Equitable, gã khổng lồ của cao ốc những năm 1915 là nguyên nhân New York cho ra đời bộ luật quy hoạch đầu tiên, định hình nên đường chân trời nổi tiếng của thành phố này.

Chạy khỏi Trung Quốc tìm nơi ở mới, giá đất Việt Nam tăng chóng mặt?
Chạy khỏi Trung Quốc tìm nơi ở mới, giá đất Việt Nam tăng chóng mặt?
Đầu tưicon  08/02/2019 

Nhu cầu đổi nhà xưởng đang khiến cho giá đất tại Việt Nam tăng lên chóng mặt. Giá thuê nhà xưởng tại tỉnh Long An trong khu vực đồng bằng sông Mekong tăng 20% chỉ trong vài tháng.

Ngôi làng nhà sàn bằng đá độc nhất Việt Nam
Ngôi làng nhà sàn bằng đá độc nhất Việt Nam
Đầu tưicon  07/02/2019 

Nằm giữa hai điểm du lịch thác Bản Giốc và động Ngườm Ngao thuộc xã Ðàm Thủy (huyện Trùng Khánh - tỉnh Cao Bằng), làng đá Khuổi Kỵ nổi tiếng với những ngôi nhà sàn làm bằng đá.

Làm đại dự án đường Hồ Chí Minh, chuyện giờ mới kể
Làm đại dự án đường Hồ Chí Minh, chuyện giờ mới kể
Đầu tưicon  07/02/2019 

Nếu không có sự kiên định và dám nghĩ lớn, làm lớn, con đường xuyên Việt hiện đại thứ hai phía Tây đất nước không thể thành hiện thực…

Tranh đua F1: Hà Nội vượt mặt Trung Quốc, Thái Lan
Tranh đua F1: Hà Nội vượt mặt Trung Quốc, Thái Lan
Đầu tưicon  04/02/2019 

Từ năm 2020, hệ thống Giải đua xe công thức 1 (F1) chính thức có tên vòng đua Hà Nội - Việt Nam.

Học sống chung ở nơi chung sống
Học sống chung ở nơi chung sống
Đầu tưicon  03/02/2019 

Bài học nằm lòng của chúng ta khi còn ngồi trên ghế nhà trường đó là con người khác biệt so với những động vật khác ở điểm cùng sống trong một xã hội.

Kỳ lạ ngôi nhà 4 mặt tiền nằm giữa đường cao tốc
Kỳ lạ ngôi nhà 4 mặt tiền nằm giữa đường cao tốc
Đầu tưicon  03/02/2019 

Chủ nhà không chịu di dời với nhiều lý do khiến trên các cao tốc ở Trung Quốc xuất hiện những ngôi nhà 4 mặt tiền trơ trọi.

'Lãnh thổ' tách biệt hàng tỷ USD của giới siêu giàu giữa lòng Hà Nội
'Lãnh thổ' tách biệt hàng tỷ USD của giới siêu giàu giữa lòng Hà Nội
Đầu tưicon  03/02/2019 

300 ha đất nông nghiệp trước đây giờ được thay thế bằng những biệt thự sang trọng, trường tư, câu lạc bộ golf và quán rượu

Chốn 'thiên đường': Trung Quốc luôn là ưu tiên số 1
Chốn 'thiên đường': Trung Quốc luôn là ưu tiên số 1
Đầu tưicon  07/02/2019 

Nhiều sân bay trên thế giới đã trở thành điểm mua sắm ưa thích cho lữ khách. Trong đó, khách Trung Quốc luôn là ưu tiên số 1. Chỉ cần 1 đoàn khách Tàu có thể đủ doanh số cho cả tháng.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN