Chuyện bán kem ở Hà Nội hơn 100 năm trước

Năm 1886, Khách sạn Grand với 50 phòng, có bàn bi-da là khách sạn theo tiêu chuẩn Pháp khánh thành ở phố Hàng Trống (nay là Intimex phố Lê Thái Tổ) và người ta thấy tại quầy bar có bán kem cốc. Kem được nhân viên cho vào cốc thủy tinh miệng rộng kèm theo chiếc thìa con bằng đồng. 

Tiếp theo Grand, nhiều khách sạn được xây dựng tại Hà Nội trong đó phải kể đến khách sạn Chính Quốc (Metropole) xây dựng năm 1901. Khách sạn Coq d'Or - Con gà vàng ở 38 Tràng Tiền xây năm 1903 và Terminus ở cuối phố Tràng Tiền... Tại quầy bar của các khách sạn này đều có bán kem cốc. Trong hồi ký của một số quan chức Pháp từng sống và làm việc tại Hà Nội thì kem cốc thời đó chủ yếu là kem cà phê, chocolate và kem hạnh nhân.

Chuyện bán kem ở Hà Nội hơn 100 năm trước
 Một số ki-ốt bán kem ở Hà Nội từ 1936 đã thuê thiếu nữ ở nông thôn ra làm 

Những năm 1920, phố Tràng Tiền không còn là nơi dành riêng cho người Pháp và tầng lớp giàu có nữa thì Coq d'Or bắt đầu bán kem lẻ cho khách. Dân chúng Hà Nội thích kem nên những người bán hàng giải khát từ bến tàu điện Đinh Tiên Hoàng (nay là điểm trông giữ xe) đến Nhà Khai trí tiến đức (nay là 16 phố Lê Thái Tổ) đã mua về bán lẻ cho khách. Họ đựng kem vào các phích chân không cho khỏi chảy. Khách mua họ múc ra cốc thủy tinh Thanh Đức. Ăn xong, mỗi khách được một cốc nước lọc có vài giọt bạc hà để súc miệng.

Năm 1936, một số ki-ốt bán kem đã thuê con gái ở nông thôn ra làm công việc chạy bàn. Họ bỏ tiền may cho các cô gái quần áo tân thời, một số khác còn “huấn luyện” cách mời chào lẳng lơ, vì thế xuất hiện những câu chuyện hư hư, thực thực mà báo chí thì gọi là “kem sờ bờ Hồ”. Năm 1936, số nhà 37 phố Cầu Gỗ xuất hiện một quán kem khá đặc biệt có tên Tây là Zéphyr.

Số nhà 37 Cầu Gỗ thông ra phố Đinh Tiên Hoàng là nhà của cụ Phạm Quang Hưng làm phán ở Bưu điện bờ Hồ. Cụ sinh được 12 người con, trong đó có 5 trai và 7 gái, trong số 5 người con trai có người con thứ tư là Phạm Quang Chúc đã tham gia Việt Nam quốc dân đảng. Phạm Quang Chúc bị thực dân Pháp bắt cùng với Nguyễn Thái Học. Ông bị đầy ra Côn Đảo năm 1930. 

Trong tù, ông Chúc được giác ngộ cách mạng và kết bạn với các ông Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng, Lê Thanh Nghị, Hà Huy Giáp, Nguyễn Kim Cương... Năm 1936, Mặt trận bình dân thắng thế trên chính trường Pháp và Chính phủ mới ra lệnh phóng thích nhiều tù nhân chính trị nên Phạm Quang Chúc được thả. Trở về nhà, ông xin phép cha mẹ để các bạn tù: Phạm Văn Đồng, Lê Thanh Nghị, Nguyễn Kim Cương, Nguyễn Tuấn Thức, Ba Ngọ, Đình Nhu được nương náu tạm tại nhà, tìm việc làm để tiếp tục hoạt động cách mạng.

Chuyện bán kem ở Hà Nội hơn 100 năm trước
Nhà văn Nguyễn Ngọc Tiến
 

Cụ Phạm Quang Hưng đồng ý và từ đó, gia đình cụ trở thành địa chỉ nửa bí mật, nửa công khai của các chiến sỹ cách mạng ở Hà Nội. Thời gian đầu, do chưa tìm được công việc nên tất cả sống nhờ vào tiền lương của cụ nên cũng khá khó khăn. Trong lúc mọi người đang suy tính thì cô con gái lớn là Phạm Thị Hồng đề nghị cha mở quán kem, vì Hồng có quen một thanh niên tên là Cầu, anh này giỏi nghề làm bánh, làm kem.

Được cha đồng ý, quán kem Zéphyr ra đời. Trên tường vẽ bức tranh các cô gái có cánh tay cầm cốc kem đang bay và người tô màu cho các phác thảo này chính là Phạm Văn Đồng. Lúc đó, ông Phạm Văn Đồng, Nguyễn Kim Cương ở trên gác xép, chăm chỉ viết báo. Những lúc đông khách. các ông xuống dưới nhà làm phụ bê kem. Tình cảm đã nảy nở giữa hai chiến sỹ cách mạng với hai cô con gái cụ Hưng.

Cô con gái thứ ba là Phạm Thị Cúc đã kết hôn với ông Phạm Văn Đồng, còn Phạm Thị Hồng thì kết hôn với nhà cách mạng Nguyễn Kim Cương. Quán kem đóng cửa năm 1939 vì Mặt trận bình dân Pháp thất thế, chính quyền mới ra tay đàn áp phong trào cách mạng ở các nước thuộc địa trong đó có Việt Nam, các chiến sỹ cách mạng rút vào hoạt động bí mật.

Nhiều người vẫn lầm tưởng kem que xuất xứ từ châu Âu thông qua người Pháp du nhập vào Việt Nam, nhưng thực ra kem que là sản phẩm du nhập qua người Nhật. Cuối tháng 10-1940, toán lính Nhật đầu tiên đến Hà Nội và theo chân có cả các thương gia. Để gây ảnh hưởng với quốc gia trên bán đảo Đông Dương, chính quyền Nhật đã tổ chức các hoạt động văn hóa, triển lãm hàng hóa Nhật và kem que được bán trong triển lãm. Ngay lập tức nó thu hút được dân chúng, nhất là trẻ em. 

Công nghệ làm kem que không quá khó nên hàng loạt hiệu sản xuất kem que ra đời như: Long Vân, Hồng Vân (quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục), Cẩm Bình (phố Hàng Bông), Hòa Bình (phố Huế). Không chỉ bán tại chỗ, họ còn cho trẻ em đeo bình kem đi bán lẻ khắp thành phố để chiếm thị trường. Quán Thủy Tạ nằm sát hồ Gươm cũng trở thành điểm bán kem que, trước đó quán có tên là Hồ Ngọc cũng từng bán kem cốc.

Thủy Tạ cũng là một trong những điểm đầu tiên bán kem hộp sắt hiệu Néstle. Kem được bảo quản trong tủ bảo ôn. Ưu điểm là thơm ngon nhưng kem hộp không được ưa chuộng vì giá thành quá cao, hơn nữa một hộp kem (tương đương như hộp sữa đặc hiện nay) phải hai người ăn mới hết. 

Đầu những năm 1950, Hà Nội xuất hiện quảng cáo “kem nguyên tử”, khiến bà con hết sức tò mò, lũ lượt kéo nhau đi xem và ăn thử. Thực ra đó chỉ là cách quảng cáo để bán hàng vì thời kỳ này hàng hóa Mỹ như vải kaki, kính râm, phim ảnh xuất hiện tràn lan tại Hà Nội và người Mỹ cùng với Liên Xô đã chế tạo ra bom nguyên tử, mở ra thời đại nguyên tử cho thế giới. Và họ gắn từ nguyên tử vào để chỉ hàng hóa mới. 

(Theo An ninh Thủ đô)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Ngồi tràn lòng đường, chờ cả tiếng ăn bún riêu, ốc nóng giải ngấy
Ngồi tràn lòng đường, chờ cả tiếng ăn bún riêu, ốc nóng giải ngấy
Thị trườngicon  11/02/2019 

Ngán bánh chưng, giò chả, thịt thà… người dân Hà thành kéo nhau đi ăn bún riêu, bún cá hay ốc nóng ăn giải ngấy khiến các quán này chật kín khách, thậm chí khách còn ngồi tràn xuống cả lòng đường.

 
Cây sanh giá chục tỷ của 'bạo chúa miền Trung' Ngô Đình Cẩn
Cây sanh giá chục tỷ của 'bạo chúa miền Trung' Ngô Đình Cẩn
Thị trườngicon  10/02/2019 

Hiện ở ngôi nhà ở đường Nguyễn Trường Tộ (TP Huế) còn tồn tại một sanh được cho là do Ngô Đình Cẩn đích thân trồng và chăm sóc.

 
Lạ lùng loại nếp đắng ở Quảng Nam
Lạ lùng loại nếp đắng ở Quảng Nam
Thị trườngicon  10/02/2019 

Loại nếp dị thường từ cái tên cho tới hình thù này là “niềm kiêu hãnh” của bà con thôn Lộc Đại (xã Quế Hiệp, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam).

 
Bắt được cá trê vàng rực: Của hiếm, triệu con có 1
Bắt được cá trê vàng rực: Của hiếm, triệu con có 1
Thị trườngicon  10/02/2019 

 - Khi ra đồng bủa lưới vào mùng 4 Tết, một người dân ở Thừa Thiên- Huế đã bắt được con cá trê, nặng gần 3kg, dài hơn nửa mét, có màu vàng óng hiếm thấy.

 
Ăn ở Nha Trang bị ‘chặt chém’ 250.000 một đĩa mồng tơi
Ăn ở Nha Trang bị ‘chặt chém’ 250.000 một đĩa mồng tơi
Thị trườngicon  10/02/2019 

Khi cơ quan chức năng tỉnh Khánh Hòa đang xác minh nhà hàng Hưng Phát bị tố “chặt chém” du khách, trên mạng xã hội tiếp tục lan truyền một phiếu tính tiền có giá món ăn trên trời.

 
Xếp hàng nghe chửi, rùng mình ngồi trên đống rác ăn bún ốc
Xếp hàng nghe chửi, rùng mình ngồi trên đống rác ăn bún ốc
Thị trườngicon  10/02/2019 

 Cảnh tượng đúng như một bãi chiến trường, mình gọi nhân viên phục vụ dọn hộ để có bàn nhưng chờ mãi chẳng thấy đâu. Chủ quán sẵn sàng chửi bậy, đuổi khách nếu phàn nàn. 

Tỷ phú Nam Định chơi long sàng đế vương độc nhất Việt Nam
Tỷ phú Nam Định chơi long sàng đế vương độc nhất Việt Nam
Thị trườngicon  09/02/2019 

Không ít đại gia sẵn sàng bỏ ra bạc tỷ để sắm cho mình những chiếc giường, sập thuộc hàng "hiếm có khó tìm". Trong số đó, chiếc long sàng đế vương chục tỷ của tỷ phú đồng nát Nam Định khiến nhiều người ngỡ ngàng, thích thú.

Lạ lùng, buồng chuối dài 2 mét trái nhiều đếm không xuể
Lạ lùng, buồng chuối dài 2 mét trái nhiều đếm không xuể
Thị trườngicon  09/02/2019 

Buồng chuối ước cả ngàn trái chi chít nhau ở TP. Quảng Ngãi khiến nhiều người dân không khỏi ngạc nhiên, thích thú.

Mê mẩn ở chợ cá đồng lớn nhất miền Tây
Mê mẩn ở chợ cá đồng lớn nhất miền Tây
Thị trườngicon  09/02/2019 

Mùa nước nổi, chợ số 10 (xã Vĩnh An, Châu Thành, An Giang) là nơi tập kết và buôn bán cá đồng nhiều nhất miền Tây.

Ngôi làng Hà Nội: cứ 4 nhà lại có 1 giám đốc
Ngôi làng Hà Nội: cứ 4 nhà lại có 1 giám đốc
Thị trườngicon  09/02/2019 

“Làng giám đốc” là tên gọi mà người dân quanh vùng thường nói đến làng Vĩnh Lộc, xã Phùng Xá, huyện Thạch Thất, TP Hà Nội.

Cá mặt quỷ độc nhất thế giới bỗng xuất hiện ở bãi tắm đông người
Cá mặt quỷ độc nhất thế giới bỗng xuất hiện ở bãi tắm đông người
Thị trườngicon  09/02/2019 

Loài cá được mệnh danh độc nhất thế giới có thể gây tử vong với ai không may tiếp xúc với chúng, bỗng xuất hiện ở bãi tắm nổi tiếng đông du khách qua lại.

Đổ xô cúng bái gốc cây xù xì dát vàng, cầu trúng số độc đắc đổi đời
Đổ xô cúng bái gốc cây xù xì dát vàng, cầu trúng số độc đắc đổi đời
Thị trườngicon  10/02/2019 

Dân chơi xổ số đổ xô tới đây để nghiên cứu dãy số may mắn bằng cách nhìn chăm chú vào những họa tiết kì quặc, phức tạp trên thân cây xù xì.

'Đệ nhất chợ lợn' ở Hà Nam
'Đệ nhất chợ lợn' ở Hà Nam
Thị trườngicon  09/02/2019 

Trừ ngày mùng 1 Tết, còn lại các ngày trong năm, "chợ lợn" lớn nhất miền Bắc lúc nào cũng náo nhiệt, nhộn nhịp, kẻ bán người mua. Vào những đợt cao điểm, lượng lợn nhập về chợ bình quân từ 1.200-1.500 con với sản lượng từ 145-150 tấn/ngày.

Xuyên rừng đào củ sâm khoẻ, uống ai cũng mê
Xuyên rừng đào củ sâm khoẻ, uống ai cũng mê
Thị trườngicon  09/02/2019 

Vào những ngày tết đến xuân về, đồng bào Ba Na sinh sống tại “ốc đảo” Kon Pne (xã Kon Pne, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai) lại xuyên những cánh rừng đi tìm sâm sức khỏe hay còn gọi là củ khỏe.

Bới thùng rác, bất ngờ thấy kho báu 150 tỷ đồng
Bới thùng rác, bất ngờ thấy kho báu 150 tỷ đồng
Thị trườngicon  09/02/2019 

Hai chiếc vương miện hoàng gia cùng một quả cầu hoàng gia đều được làm bằng vàng, đính ngọc trai và các loại đá quý khác trị giá tới 7,2 triệu USD vừa được tìm thấy trong thùng rác. 

Chết khiếp: Gián nguyên con trong suất ăn trên máy bay
Chết khiếp: Gián nguyên con trong suất ăn trên máy bay
Thị trườngicon  09/02/2019 

Một hàng khách đã tá hoả khi phát hiện ra một con gián trong suất ăn trên máy bay.

Ngôi làng ở Hà Nội ăn 4 tấn thịt chó mùng 4 Tết lấy may
Ngôi làng ở Hà Nội ăn 4 tấn thịt chó mùng 4 Tết lấy may
Thị trườngicon  09/02/2019 

Trong khi phần lớn người Việt Nam đều kiêng ăn thịt chó đầu năm vì sợ “xui xẻo” thì người dân thôn Yên Trường, xã Trường Yên, huyện Chương Mỹ, TP. Hà Nội lại coi việc ăn thịt chó đầu năm là một điều may mắn, tốt đẹp...

Chục cây sưa đỏ ngoài vườn, nhà có mấy chục tỷ không cần bán
Chục cây sưa đỏ ngoài vườn, nhà có mấy chục tỷ không cần bán
Thị trườngicon  08/02/2019 

Người A rem ở xã Tân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình đang sở hữu rừng sưa tiền tỷ. Suốt mấy chục năm qua, người dân nơi đây đã dốc lòng bảo vệ kho báu quý giá này.

Dưa lưới 12.000 USD và 10 món ăn 'đắt xắt ra miếng' trên thế giới
Dưa lưới 12.000 USD và 10 món ăn 'đắt xắt ra miếng' trên thế giới
Thị trườngicon  08/02/2019 

Nhụy hoa nhuệ tây, cà phê chồn, tổ yến đỏ... là những món ăn đắt đỏ trên thế giới, có giá trị đến hàng chục nghìn USD bởi sự quý hiếm và lợi ích về sức khỏe mà chúng đem lại.

'Vương quốc Pơ mu' nghìn năm tuổi
'Vương quốc Pơ mu' nghìn năm tuổi
Thị trườngicon  08/02/2019 

Đêm giữa rừng già nguyên sinh A Xan (Tây Giang, Quảng Nam), nơi mảnh đất biên giới Việt – Lào, rộn vang tiếng trống, tiếng cồng chiêng, tiếng cười nói vui như hội.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN