Vườn bòn bon Thái ở miền Tây sai trĩu quả, thu 50 tấn mỗi vụ vẫn không đủ bán

Những ngày cuối tháng 7, anh Nguyễn Thanh Khâm (ngụ ấp 1, xã Tân Hòa, tỉnh Vĩnh Long) tất bật cùng các nhân công thu hoạch trái bòn bon Thái chín vàng trong khu vườn rộng 50 công đất (5ha).

Được nhiều người biết đến với tên gọi vườn bòn bon Ba Rồng, khu vườn hiện có hơn 3.000 gốc bòn bon. Từng chùm quả chín vàng óng, căng tròn, sai trĩu trịt kín thân cây tạo nên khung cảnh đẹp mắt. Đây được xem là vườn bòn bon Thái lớn nhất miền Tây hiện nay.

Theo anh Khâm, trước đây, toàn bộ diện tích này được trồng dừa xiêm, chanh và một số loại cây ăn trái khác. Cơ duyên đến với bòn bon bắt đầu cách đây khoảng 30 năm, khi cha của anh Khâm ăn thử trái bòn bon Thái nhập khẩu, thấy hương vị thơm ngon nên giữ hạt lại để ươm giống.

"Trồng thử thấy cây phát triển tốt, sai trái, vị ngọt thanh rất ngon nên cha tôi tiếp tục mở rộng diện tích. Đến nay, lứa cây đầu tiên đã khoảng 30 năm tuổi", anh Khâm kể và cho biết, cây bòn bon này phát triển tốt, hợp thổ nhưỡng địa phương.

Giống bòn bon được trồng tại vườn là bòn bon Thái cơm vàng, hạt lép, có vị ngọt thanh, múi dày và ít hạt. Theo chủ vườn, chất lượng trái trồng trên vùng đất Tân Hòa không hề thua kém hàng nhập khẩu.

"Tôi đánh giá hương vị bòn bon ở đây bằng, thậm chí ngon hơn bòn bon Thái nhập khẩu", anh nói.

Theo anh Khâm, bòn bon Thái có sức sống rất mạnh, ít sâu bệnh, chịu bóng râm nên thích hợp trồng xen trong các vườn dừa hoặc cây ăn trái khác có bóng râm. Người trồng chủ yếu bón phân định kỳ, phát cỏ và tận dụng cỏ làm phân hữu cơ, hầu như không phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Khác với nhiều loại cây ăn trái phải xử lý ra hoa, bòn bon gần như phát triển theo quy luật tự nhiên. Chỉ cần những cơn mưa đầu mùa xuất hiện, cây sẽ tự bung hoa và kết trái, không cần sử dụng thuốc kích thích. "Chi phí chăm sóc rất thấp. Một năm mỗi cây chỉ sử dụng khoảng 1kg phân, kết hợp thêm phân bò. Vườn gần như canh tác theo hướng hữu cơ", anh chia sẻ.

Sau khoảng 6 năm trồng, cây bắt đầu cho trái. Trái mọc thành từng chùm lớn, trung bình nặng từ 0,6 đến hơn 1kg. Những cây từ 12-13 năm tuổi có thể đạt năng suất trên 100kg quả mỗi vụ. Bòn bon chỉ thu hoạch 1 lần/năm nhưng sản lượng khá ổn định, ít xảy ra tình trạng mất mùa như nhiều loại cây ăn trái khác.

Anh cho biết, so với măng cụt hay các loại cây ăn trái khác thường rơi vào cảnh "năm được mùa, năm mất mùa", bòn bon cho năng suất rất đều đặn. "Nếu năm nay cây ra trái đạt 100kg thì năm sau ít nhất cũng thu được 60-70kg chứ không mất trắng", chủ vườn cho biết.

Theo anh Khâm, vào tháng nắng gắt trước mùa mưa, tuyệt đối không được tưới nước hay bón phân. Khi có những cơn mưa đầu mùa hoặc đưa nước từ mương lên liếp, cây sẽ đồng loạt trổ hoa. Sau khoảng 4 tháng, trái bắt đầu chín và bước vào thu hoạch.

Hiện bòn bon được bán tại vườn với giá khoảng 70.000 đồng/kg. Trung bình mỗi công đất cho khoảng 1 tấn trái, tương đương gần 50 tấn mỗi vụ trên toàn bộ khu vườn. Toàn bộ sản lượng đều được thương lái đến tận nơi thu mua.

"Dù thương lái đặt mua từ sớm nhưng việc thu hoạch phải do nhân công của vườn thực hiện để tránh làm gãy mầm hoa của vụ sau nên vẫn không đủ hàng để giao", anh Khâm cho biết.

Ngoài bán trái thương phẩm, vườn nhà anh Khâm còn cung cấp cây giống bòn bon Thái cho nhà vườn trong và ngoài tỉnh.

Theo anh Khâm, cây giống được ươm khoảng 3 năm, cao từ 1-1,2m mới xuất bán với giá khoảng 150.000 đồng/cây, nhằm đảm bảo tỷ lệ sống cao sau khi trồng.

Ngoài cung cấp trái thương phẩm và cây giống, vườn bòn bon của anh Khâm hiện còn đón nhiều người đến tham quan, chụp ảnh giữa mùa trái chín.

Theo anh Khâm, vườn mở cửa miễn phí, nhiều người sau khi dạo vườn, tham quan thì thường mua bòn bon mang về làm quà hoặc sử dụng trong gia đình.

Nhiều người nhầm bòn bon Thái với dâu da

Bề ngoài khá giống nhau nên nhiều người dễ nhầm lẫn giữa bòn bon Thái và dâu da. Tuy nhiên, hai loại quả này có nhiều điểm khác biệt về hình dáng, hương vị và giá bán.

Bòn bon Thái có vỏ mỏng, dẻo, khi bóc tiết ra lớp nhựa trắng như sữa, trên vỏ có nhiều chấm nhỏ li ti. Múi quả trong hoặc trắng trong, cơm dày, hạt lép hoặc rất nhỏ, vị ngọt thanh, thơm dịu, gần như không có vị chua nếu trái chín. Quả thường mọc thành những chùm dài, ken dày trên thân hoặc cành lớn. Nhờ chất lượng cao nên giá bán thường dao động từ vài chục nghìn đến hơn 100.000 đồng/kg.

Trong khi đó, dâu da có vỏ dày hơn, khi bóc không có nhựa sữa. Múi trắng đục, nhiều nước, hạt lớn và bám chặt vào phần thịt quả. Hương vị chua ngọt đặc trưng, trong đó vị chua thường rõ hơn bòn bon. Chùm quả cũng thưa hơn, cuống dài hơn và giá bán phổ biến chỉ khoảng 15.000-35.000 đồng/kg.

Nhờ đặc điểm cơm dày, hạt lép, vị ngọt thanh, bòn bon Thái hiện được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng và có giá trị kinh tế cao hơn so với dâu da.