10 năm, lương 'chạy' không kịp mức chi phí cuộc sống của người lao động

Tiền lương tối thiểu tăng liên tục 12 năm, mức trung bình 8%/năm nhưng thực tế khoảng cách giữa mức lương này với mức sống tối thiểu lại vẫn đang rộng ra, mức chênh đã vượt mốc 10%...

Khoảng chênh giữa lương tối thiểu, mức sống tối thiểu tăng

Đánh giá chung để chuẩn bị cho việc xây dựng chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2021-2026, các cơ quan Trung ương thống nhất nhận định, sau hơn 20 năm, tính từ 1993, qua 2 lần cải cách tiền lương (năm 1993 và năm 2004), dù tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh song đời sống người hưởng lương ít được cải thiện.

Theo Bộ LĐ-TB&XH với mức lương hiện nay, người lao động trong khu vực hành chính sự nghiệp chỉ chi trả được 50% mức sống tối thiểu, trong khi giá cả sinh hoạt ngày càng leo thang. Con số này ở khu vực sản xuất dù có cao hơn nhưng cũng mới chỉ đạt 80% (tính đến 2020).

10 năm, lương chạy không kịp mức chi phí cuộc sống của người lao động - 1

Thực tế, từ 2008, khi bắt đầu tách riêng lương khu vực công và khu vực doanh nghiệp (lương cán bộ công chức căn cứ trên lương cơ sở với hệ thống thang, bảng lương rất phức tạp và lương công nhân, người lao động tại doanh nghiệp căn cứ trên lương tối thiểu vùng) tới nay, lương khu vực doanh nghiệp được đánh giá là được cải cách, điều chỉnh tăng nhanh hơn lương khu vực công.
Cụ thể, lương tối thiểu vùng có mức tăng trung bình 8%/năm, nhanh hơn tốc độ tăng năng suất lao động (xấp xỉ 4%/năm).

Liên tục hơn 10 năm, Chính phủ không ngừng quan tâm cải cách, điều chỉnh mức lương tối thiểu qua từng năm, góp phần cải thiện đời sống người lao động. Đơn cử, Chính phủ đã quyết định điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng từ ngày 1/1/2013 với mức tăng 16-18% (thấp hơn so với mức tăng 35 -37% đã trình trong Đề án được Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI phê duyệt). Từ ngày 1/1/2015, Chính phủ đã quyết định điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng tăng 14,2%. Năm 2016, lương tối thiểu vùng tiếp tục tăng 12,4%, năm 2017 tăng 7,3%.

10 năm, lương chạy không kịp mức chi phí cuộc sống của người lao động - 2

Ông Lê Đình Quảng - Phó Trưởng Ban Chính sách pháp luật, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam: "Tiền lương tối thiểu vùng hiện không còn bảo vệ được người lao động yếu thế và có nguy cơ trở thành kẽ hở để doanh nghiệp lợi dụng, trả lương lao động thấp hơn".

Tuy nhiên, do nhiều khó khăn, 2 năm qua, từ 2020, lương tối thiểu vùng vẫn được giữ nguyên, lùi lộ trình tăng như kế hoạch. Trao đổi với PV Dân trí về việc này, Phó Trưởng ban Chính sách pháp luật Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam Lê Đình Quảng - thành viên Hội đồng tiền lương quốc gia nhấn mạnh lương tối thiểu không được điều chỉnh tương ứng, hiện không đảm bảo được ý nghĩa là để đáp ứng mức sống của người lao động và gia đình.

"Tiền lương tối thiểu vùng hiện không còn bảo vệ được người lao động yếu thế và có nguy cơ trở thành kẽ hở để doanh nghiệp lợi dụng, trả lương lao động thấp hơn" - ông Quảng nói.

Theo khảo sát của Trung tâm nghiên cứu quan hệ lao động, mức lương tối thiểu vùng I (cao nhất trong 4 vùng) hiện nay được duy trì từ năm 2020 là mức 4,42 triệu đồng/tháng mới đáp ứng được  hơn 90% mức sống tối thiểu. Khoảng cách giữa lương tối thiểu và mức sống tối thiểu đã tăng quá mốc 10% trong năm 2021, do những khó khăn dịch bệnh khiến những chi phí cho y tế, giá cả thực phẩm, hàng hóa thiết yếu tăng cao trong khi lương vẫn bị "neo" ở mức cũ.

Lương tối thiểu để bảo vệ nhóm lao động yếu thế

Thống kê năm 2021 của Viện Công nhân, công đoàn: 21% người lao động phải ăn nhiều mì tôm hơn, 48% người lao động phải giảm lượng thịt hàng ngày, 22% người lao động phải chuyển từ việc mua sắm hàng ngày sang sử dụng thực phẩm do người thân cung cấp; 15% người lao động lựa chọn việc ăn gộp bữa, giảm bữa.

Trong một tương quan khác, 60% người lao động phải tiết kiệm triệt để các khoản chi; 11% phải vay mượn tiền của người thân: 0,3% phải vay lãi suất cao, tín dụng đen hoặc bán sổ bảo hiểm xã hội.

"Lương tối thiểu hiện quá thấp và còn nợ mức sống tối thiểu 11% nên dù có tăng qua các năm cũng không đủ để chạy theo chi phí đời sống" - ông Mai Đức Chính, nguyên Phó Chủ tịch Tổng liên đoàn lao động Việt Nam, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng tiền lương quốc gia nhận xét.

Vấn đề khác, như ông Lê Đình Quảng đề cập, ông Chính chỉ rõ, lương tối thiểu hiện mất đi ý nghĩa để đảm bảo mức sống của người lao động vì thực tế, hàng tháng người lao động hầu hết đã nhận một khoản thu nhập cao hơn nhiều so với lương tối thiểu. "Neo" giữ mức lương này, theo đó, chỉ có ý nghĩa giúp doanh nghiệp kìm chi phí đóng bảo hiểm cho người lao động.

Mổ xẻ vấn đề đặt ra, TS. Bùi Sỹ Lợi - nguyên Phó Chủ nhiệm UB Xã hội của Quốc hội cho rằng, tiền lương tối thiểu phải hướng đến mục tiêu bảo vệ nhóm lao động yếu thế, về bản chất là mức sống tối thiểu và là căn cứ giới hạn tối thiểu cho người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận về tiền lương, đặc biệt đối với một số ngành, nghề lao động giản đơn.

Kinh nghiệm của nhiều nước cho thấy, việc công bố mức lương tối thiểu chỉ ảnh hưởng khoảng từ 10% đến 20% người lao động thuộc nhóm có mức lương thấp nhất, làm việc trong những ngành, nghề yếu thế.

10 năm, lương chạy không kịp mức chi phí cuộc sống của người lao động - 3

Trong điều kiện hiện tại của Việt Nam, với tỷ lệ lao động phổ thông còn khá lớn, cần thiết phải quy định mức lương tối thiểu vùng.

Trong điều kiện hiện tại của Việt Nam, với tỷ lệ lao động phổ thông còn khá lớn, cần thiết phải quy định mức lương tối thiểu vùng, nhưng trong tương lai, khi nhóm lao động có tay nghề tăng lên nên hướng đến việc chỉ công bố mức lương tối thiểu đối với nhóm ngành, nghề mà người lao động có khả năng rơi vào tình trạng yếu thế, hạn chế tối đa việc người sử dụng lao động lợi dụng lương tối thiểu như là lương tham chiếu để chi trả tiền lương không hợp lý.

"Với nguyên tắc tiền lương là giá cả của sức lao động, được hình thành theo cơ chế thị trường với sự thỏa thuận của các bên. Nhà nước không can thiệp trực tiếp vào mức tiền lương của người lao động, chỉ quy định mức tiền lương thấp nhất mà người sử dụng lao động phải trả cho người lao động" - TS Bùi Sỹ Lợi nhắc lại, Nhà nước xác định lương tối thiểu chính là mức sàn thấp nhất để các bên thương lượng về tiền lương.

(Theo Dân trí) 

Đối tượng nào nghỉ hưu năm nay được hưởng lương hưu tối đa?

Đối tượng nào nghỉ hưu năm nay được hưởng lương hưu tối đa?

Đây là thông tin những lao động có ý định về hưu rất quan tâm.

tin nổi bật

Ngân hàng phá sản, tiền gửi tiết kiệm của khách hàng sẽ ra sao?

Gửi tiết kiệm ngân hàng được xem là hình thức đầu tư an toàn, tiện lợi. Tuy nhiên, nếu ngân hàng chẳng may phá sản, người gửi có thể sẽ không rút lại được toàn bộ số tiền gửi tiết kiệm.

Ngân hàng phải cung cấp thông tin cho cơ quan thuế

Đây là yêu cầu NHNN đưa ra với các tổ chức tín dụng căn cứ theo Luật Quản lý thuế 2019; Nghị định 126/2020; Nghị định 117/2018 và các thông tư, văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Sẽ vô cùng có lợi nếu đi siêu thị mà bạn bỏ qua 12 mặt hàng này

Khi đi chợ, bạn có thói quen xem xét và nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi đặt một món hàng nào đó vào giỏ? Nếu luôn bỏ qua những sản phẩm dưới đây thì quả thật bạn có “tầm” của một chuyên gia dinh dưỡng đấy!

Tiền bị cháy có được đem ra ngân hàng đổi mới không?

Tiền rách nát, hư hỏng hay cháy xém nếu không phải do hành vi hủy hoại gây ra sẽ được đổi mới nếu đáp ứng đủ điều kiện quy định.

Không vay tiền nhưng bị app vay nợ quấy rối, "khủng bố" điện thoại, xử lý theo cách sau

Gần đây, tình trạng các tổ chức tín dụng "đen", các app vay tiền liên tục điện thoại quấy rối đòi nợ diễn ra nhiều hơn. Thậm chí, những người không vay nợ cũng bị ảnh hưởng, khủng bố điện thoại.

Gia đình 2 con nhỏ ở Hà Nội: Thu nhập 16 triệu, vẫn dành dụm tiền gửi ngân hàng

Cách chi tiêu của gia đình nhỏ vừa hợp lý lại để dư được 1 khoản tiết kiệm kha khá đã khiến nhiều người nghe xong phải khen ngợi.

Chính sách tiền lương khi tinh giản biên chế được thực hiện thế nào?

Bộ Nội vụ vừa ban hành công văn hướng dẫn việc tính hưởng chế độ, chính sách tinh giản biên chế, trong đó có quy định cách tính tiền lương tháng để tính chế độ tinh giản biên chế.

4 cách dùng thẻ tín dụng tiết kiệm thời 'bão giá'

Tình trạng lạm phát tăng cao khiến người dùng phụ thuộc nhiều hơn vào thẻ tín dụng. Họ sẽ phải trả nhiều loại chi phí không đáng có nếu tiếp tục những thói quen xấu.

Có 2 tỷ nhàn rỗi nên mua nhà phố hay đầu tư đất nền?

Có trong tay nguồn tiền nhàn rỗi, nhiều nhà đầu tư tay ngang băn khoăn không biết nên đầu tư đất nền tại Hà Nội hay đi xa hơn thời điểm 6 tháng cuối năm.

Chiêu độc lừa tiền qua mạng của các nữ quái

Các đối tượng tung chiêu độc là giả danh nhân viên ngân hàng, gọi điện lừa nhiều người làm thủ tục hủy thẻ tín dụng rồi chiếm đoạt tiền của nhiều nạn nhân.

Mất 1,8 tỷ đồng từ cuộc điện thoại lừa đảo

Công an quận 12, TP Hồ Chí Minh cho biết vừa tiếp nhận trình báo của ông  M.X. Đ (ngụ quận Gò Vấp, làm việc tại quận 12) bị các đối tượng sử dụng công nghệ cao lừa đảo qua internet mất hơn 1,8 tỷ đồng.

Nghỉ hưu ở tuổi cao hơn đối với viên chức không quá 5 năm

Trong thời gian thực hiện nghỉ hưu ở tuổi cao hơn, viên chức chỉ làm nhiệm vụ chuyên môn, không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý và không được bảo lưu phụ cấp chức vụ lãnh đạo.

Từ 1/8, người dân Hà Nội được hỗ trợ đến 60% mức đóng BHXH tự nguyện

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại Nghị quyết 03/2022/NQ-HĐND ngày 06/7/2022 quy định một số nội dung và mức chi thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân Thành phố.

Chính sách tiền lương, công chức, viên chức có hiệu lực từ tháng 8/2022

Trong tháng 8/2022, nhiều chính sách mới về tiền lương, công chức, viên chức bắt đầu có hiệu lực thi hành như bỏ chứng chỉ ngoại ngữ, tiền lương cao nhất, thấp nhất với một số vị trí viên chức.

Vì sao nên chọn nhận lương hưu hàng tháng thay vì rút BHXH 1 lần nếu đóng đủ 18 năm BHXH?

Để giúp người lao động (NLĐ) có lựa chọn đúng với bản thân, tình huống dưới đây sẽ so sánh trường hợp NLĐ nhận bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần với việc nhận lương hưu hằng tháng.