
Đại tá, PGS.TS Nguyễn Minh Hiển, Trưởng khoa Nghiệp vụ, Học viện Cảnh sát Nhân dân, khuyến cáo thông tin trên bên lề diễn đàn “Cyber CARE Summit 2026” tổ chức tại Trường Wellspring Hanoi ngày 21/10.
Ông Hiển nhận định hiện nay, ai cũng có thể là nạn nhân của tội phạm, nhưng học sinh, sinh viên có nguy cơ cao hơn do khả năng nhận biết, ứng phó với những mặt trái của xã hội còn hạn chế. Sự tò mò, tâm lý dễ bị tác động cũng khiến các em dễ trở thành mục tiêu của tội phạm.
Trong khi đó, công nghệ phát triển nhanh, thay đổi từng ngày, thủ đoạn của các đối tượng liên tục thay đổi, khiến việc nhận diện nguy cơ càng khó khăn.
Với thủ đoạn “bắt cóc trực tuyến”, các đối tượng thường giả danh công an, viện kiểm sát hoặc cơ quan chức năng, thông báo nạn nhân có liên quan đến những vụ án như ma túy, rửa tiền. Chúng liên tục gây sức ép, đưa ra thông tin sai sự thật nhằm khiến nạn nhân hoảng sợ, mất bình tĩnh và không còn khả năng suy xét.
Khi nạn nhân rơi vào trạng thái hoang mang, các đối tượng yêu cầu giữ bí mật, cắt đứt liên lạc với gia đình. Việc bị cô lập khiến nạn nhân càng dễ bị thao túng, làm theo hướng dẫn của kẻ lừa đảo, thậm chí yêu cầu gia đình chuyển những khoản tiền lớn.

Để hạn chế rủi ro, theo ông có hai dấu hiệu cần cảnh giác là cuộc gọi số lạ tự xưng là công an, kiểm sát viên rồi yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, làm theo hướng dẫn. Ông Hiển nhấn mạnh “không cơ quan công an, kiểm sát nào làm việc qua điện thoại” mà đều gửi giấy mời kèm thời gian, địa điểm. Vì vậy, các em cần nhanh chóng ngắt kết nối khi gặp hình thức này.
Ngoài ra, nếu con đột nhiên xin một khoản tiền lớn, chẳng hạn nói để đóng học, đây có thể là dấu hiệu trẻ đang bị dụ dỗ hoặc thao túng. Phụ huynh có thể đặt ra những câu hỏi hoặc dấu hiệu nhận biết riêng mà người ngoài khó biết như thông tin về ngày sinh, ngày cưới của bố mẹ… Khi nghi ngờ con gặp nguy hiểm, gia đình có thể yêu cầu con chia sẻ vị trí và gọi trực tiếp qua số điện thoại để xác minh.
300.000 cuộc gọi, hỗ trợ gần 2.000 vụ trẻ em bị xâm hại
Bà Nguyễn Thuận Hải, Trưởng phụ trách Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em 111, cho biết theo số liệu thống kê, trong 10 tháng đầu năm 2026, Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em 111 đã tiếp nhận hơn 300.000 cuộc gọi đến, trong đó gần 2.000 vụ việc trẻ em bị xâm hại cần kết nối, hỗ trợ can thiệp. Số vụ việc này tăng khoảng 20% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong số đó, gần 60 vụ liên quan đến trẻ em bị xâm hại trên môi trường mạng. Các hình thức phổ biến gồm bắt nạt qua tin nhắn, đe dọa, lừa gạt trẻ tham gia những công việc không mong muốn hoặc phát tán hình ảnh, video nhạy cảm, gây ảnh hưởng đến tâm lý các em…
Theo bà Hải, sự đe dọa, thao túng tâm lý có thể khiến trẻ sợ hãi, không dám tìm kiếm sự giúp đỡ ngay cả khi đã trở về nhà.

Để giúp học sinh nhận diện các thủ đoạn như giả mạo danh tính, dụ dỗ, đe dọa, lừa đảo, ở góc độ nhà trường, bà Lê Thị Mai Hương, Phó Tổng Hiệu trưởng Trường Wellspring Hanoi, cho biết trường thường lồng ghép nội dung an toàn số trong chương trình học và hoạt động giáo dục thông qua thực hành tình huống, đồng thời hướng dẫn học sinh cách kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp nguy hiểm.
Bên cạnh đó, nhà trường cũng có Ban An toàn học đường có nhiệm vụ kịp thời phát hiện, hỗ trợ và phối hợp với gia đình, cơ quan chức năng khi xuất hiện nguy cơ, không để học sinh phải tự mình xử lý khủng hoảng.
