Đây là hoạt động đối thoại kênh 2 được tổ chức bởi hai cơ quan nghiên cứu học thuật hàng đầu về Biển Đông của hai nước.

Sự kiện được tổ chức vào dịp hai nước kỷ niệm 25 năm ký kết Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ và Hiệp định Hợp tác nghề cá Vịnh Bắc Bộ. 

Mục đích nhằm tổng kết lại những bài học kinh nghiệm của quá trình đàm phán phân định Vịnh Bắc Bộ, thúc đẩy xây dựng lòng tin và tìm kiếm các sáng kiến hợp tác biển song phương giữa hai nước.

Chương trình Đối thoại học thuật gồm hai phiên chính: Kinh nghiệm và bài học từ quá trình đàm phán phân định Vịnh Bắc Bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc; Triển vọng hợp tác biển Việt Nam – Trung Quốc từ kết quả đàm phán phân định Vịnh Bắc Bộ.

Tham gia buổi đối thoại có một số nhân chứng lịch sử, là các chuyên gia, cán bộ của hai bên đã từng tham gia quá trình đàm phán, ký kết Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ. 

Anh bai 3.jpg
Toàn cảnh buổi Đối thoại học thuật tại Hà Nội ngày 14/8/2025.

Chia sẻ tại sự kiện, TS. Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao Việt Nam, và TS. Ngô Sỹ Tồn, Chủ tịch Hội đồng Học thuật Viện nghiên cứu Nam Hải Trung Quốc, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Hải dương Hoa Dương Trung Quốc đều nhấn mạnh, Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ là thành quả có ý nghĩa lịch sử quan trọng trong quan hệ Việt Nam – Trung Quốc. 

Với việc ký kết Hiệp định, hai nước lần đầu tiên xác định được đường biên giới trên biển rõ ràng, phù hợp với luật pháp và thực tiễn quốc tế, thể hiện mức độ tin cậy chính trị cao giữa hai nước. 

Hiệp định là kết quả của quá trình đàm phán thiện chí, công bằng trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982), sự hiểu biết lẫn nhau, tôn trọng lịch sử có xem xét tới tình hình thực tiễn của mỗi nước. 

Thành công của Hiệp định đã giúp khẳng định vai trò và giá trị của UNCLOS 1982 mà hai nước đều là thành viên trong việc tiến hành đàm phán giải quyết hòa bình tranh chấp và phân định biển.

Cũng tại buổi đối thoại, các chuyên gia, học giả và những người từng tham gia quá trình đàm phán, ký kết Hiệp định đã xúc động chia sẻ về những khó khăn đã vượt qua nhờ sự quyết tâm, kiên trì của các thành viên hai đoàn đàm phán. Được biết, nhiều vòng đàm phán đã được tổ chức trong suốt 26 năm kể từ năm 1974 để có thể ký kết được Hiệp định vào ngày 25/12/2000.

Nhìn lại hành trình đã qua, các đại biểu nhất trí cao về ý nghĩa lịch sử quan trọng của Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ đối với quan hệ song phương Việt Nam – Trung Quốc, với quan hệ Trung Quốc - ASEAN, cũng như với hòa bình, ổn định, phát triển trong khu vực và trên thế giới. 

Việc tuân thủ nhận thức chung cấp cao của lãnh đạo hai nước, tôn trọng luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982 cùng các tập quán và thực tiễn quốc tế liên quan, cũng như tôn trọng nguyên tắc công bằng, có tính đến hoàn cảnh hữu quan như địa lý tự nhiên và đời sống người dân hai nước trong Vịnh Bắc Bộ, là các nhân tố then chốt góp phần thành công của tiến trình đàm phán.

Trên cơ sở các bài học kinh nghiệm của quá trình đàm phán, ký kết Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ, các chuyên gia, cán bộ từng tham gia đàm phán đã mở rộng thảo luận về vai trò của ngoại giao kênh 2 trong thúc đẩy xây dựng lòng tin, tìm kiếm các sáng kiến hợp tác biển giữa hai nước.

Nhiều chuyên gia, học giả mạnh dạn đề xuất phương hướng, sáng kiến tiếp tục thúc đẩy hợp tác trên biển giữa hai nước, tập trung vào các lĩnh vực ít nhạy cảm như kết nối cảng biển thương mại, bảo vệ môi trường biển, nghiên cứu khoa học biển, xử lý rác thải biển, và hợp tác trồng rừng ngập mặn...

Những đề xuất này sẽ tạo cơ sở để góp phần giúp các cơ quan chức năng hai bên xem xét nghiên cứu, triển khai thúc đẩy các hợp tác thực tiễn trong thời gian tới.

Vịnh Bắc Bộ nằm về phía tây bắc Biển Đông, được bao bọc bởi biển và hải đảo của miền Bắc Việt Nam ở phía Tây; bởi lục địa Trung Quốc ở phía bắc, bởi bán đảo Lôi Châu và đảo Hải Nam ở phía Đông. Diện tích khoảng 126.250km2, chiều ngang nơi rộng nhất khoảng 310km và nơi hẹp nhất khoảng 220km.