
Ấn Độ vừa ghi dấu mốc quan trọng khi cựu Chủ tịch DRDO Samir Kamat xác nhận nước này đã xuất khẩu hệ thống tên lửa phòng không Akash cho Tajikistan và Turkmenistan.
Đây là lần đầu tiên hệ thống vũ khí phòng không nội địa của New Delhi chính thức đặt chân vào khu vực Trung Á, mở rộng đáng kể bản đồ xuất khẩu quốc phòng và khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của ngành công nghiệp quốc phòng Ấn Độ trên thị trường toàn cầu.
Sự kiện được công bố sau những thông tin hồi tháng 8/2026 về việc hai nước Trung Á đang đàm phán mua biến thể tên lửa Akash Mk 1S hiện đại hơn.
Dù chi tiết về số lượng, cấu hình cụ thể và giá trị hợp đồng chưa được công bố chính thức, phát biểu của cựu lãnh đạo DRDO đã xác nhận việc xuất khẩu đã diễn ra.
Trước đó, Armenia là khách hàng nước ngoài đầu tiên nhận hệ thống này với biến thể Mk 1S, bắt đầu giao hàng từ cuối năm 2024.
Việc Tajikistan và Turkmenistan tiếp nhận tên lửa Akash cho thấy sự đa dạng hóa nguồn cung vũ khí của các quốc gia từng phụ thuộc mạnh vào Nga, đồng thời phản ánh niềm tin ngày càng tăng vào công nghệ phòng không nội địa Ấn Độ.

Akash là hệ thống tên lửa đất đối không tầm trung do Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) phát triển, với tên lửa được sản xuất bởi Bharat Dynamics Limited.
Hệ thống được thiết kế để đánh chặn nhiều loại mục tiêu trên không bao gồm máy bay chiến đấu, trực thăng, máy bay không người lái và tên lửa hành trình ở tầm trung gần.
Tên lửa Akash có chiều dài khoảng 5,78 mét, đường kính 350 milimét và trọng lượng phóng khoảng 720 kilogram. Đầu đạn nặng 60 kilogram thuộc loại nổ mạnh phân mảnh sẵn, kết hợp ngòi nổ tiệm cận radio cho phép phá hủy mục tiêu ngay cả khi không va chạm trực tiếp.
Về động cơ, tên lửa Akash sử dụng kết hợp booster nhiên liệu rắn và động cơ ramjet duy trì, giúp duy trì tốc độ siêu thanh ổn định trong suốt hành trình bay mà không bị suy giảm. Tốc độ tối đa đạt từ Mach 2,5 đến 3,5, cho phép tiếp cận nhanh các mục tiêu cơ động cao.
Tầm bắn hiệu quả của phiên bản tiêu chuẩn và Mk 1S khoảng 25 kilomet, có thể mở rộng đến khoảng 30 kilomet trong một số điều kiện, với trần bay lên tới 18 đến 20 kilomet.
Hệ thống dẫn đường kết hợp chỉ huy từ mặt đất trong giai đoạn giữa hành trình và ở biến thể Mk 1S bổ sung seeker radar tần số vô tuyến chủ động nội địa ở giai đoạn cuối, nâng cao độ chính xác và khả năng chống nhiễu điện tử.

Trái tim của hệ thống nằm ở radar Rajendra, loại radar mảng pha thụ động quét điện tử ba chiều do DRDO phát triển.
Radar này có khả năng theo dõi đồng thời tới 64 mục tiêu trong phạm vi khoảng 60 đến 80 kilomet và dẫn đường cho nhiều tên lửa cùng lúc, cho phép một khẩu đội tấn công tới bốn mục tiêu cùng lúc.
Mỗi khẩu đội tên lửa Akash thường gồm bốn bệ phóng (mỗi bệ mang ba tên lửa sẵn sàng), một radar Rajendra và trung tâm điều khiển, tất cả được bố trí trên khung gầm di động bánh xích hoặc bánh lốp để tăng khả năng cơ động trên chiến trường.
Ưu điểm lớn của Akash nằm ở tỷ lệ nội địa hóa cao, chi phí cạnh tranh so với các hệ thống phương Tây hoặc Nga tương đương, cùng khả năng vận hành trong mọi điều kiện thời tiết và môi trường nhiễu điện tử phức tạp.
Việc xuất khẩu sang Trung Á không chỉ mang lại doanh thu mà còn tạo cơ hội cho Ấn Độ mở rộng ảnh hưởng chiến lược tại khu vực có vị trí địa chính trị nhạy cảm, nơi các quốc gia đang tìm kiếm giải pháp phòng không đáng tin cậy để bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng và lực lượng triển khai phía trước.
(Theo defence-blog.com, indianmasterminds.com, indiandefensenews.in)