Mục tiêu cố gắng điều trị để vượt qua dịp Tết

Tháng 2/2025, gia đình ông Nguyễn Đức Kết (phường Phú Lương, Hà Nội) đưa người mẹ 88 tuổi đến Bệnh viện Quân y 103 (Hà Nội) khám vì đau miệng kéo dài. Ban đầu, người thân chỉ nghĩ bà bị nhiệt miệng thông thường. Tuy nhiên, kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhân mắc ung thư gốc lưỡi trái giai đoạn tiến triển.

Cụ bà thể trạng yếu, khối u lớn gây đau, chảy máu và chèn ép nên gần như không thể ăn uống. Sau hội chẩn, các bác sĩ nhận định bệnh nhân không đủ sức khỏe để phẫu thuật, lựa chọn hóa xạ trị kết hợp mở thông dạ dày để nuôi dưỡng.

Hành trình điều trị không dễ dàng. Bệnh nhân viêm loét niêm mạc miệng, giảm bạch cầu, có thời điểm phải tạm gián đoạn điều trị. Đặc biệt, biến chứng loét rộng tại chân ống thông dạ dày khiến dịch tiêu hóa rò rỉ, gây tổn thương thành bụng và đau đớn dữ dội. Có thời điểm, bà phải sử dụng morphine liều cao hằng ngày để kiểm soát cơn đau.

hai me con benh nhan.png
Ông Nguyễn Đức Kết và mẹ trong những ngày điều trị ở bệnh viện. Ảnh: BVCC.

Trước tình trạng này, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Đình Thiết, Trưởng khoa Chăm sóc giảm nhẹ, Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Quân y 103 cùng ê-kíp đã phối hợp với Khoa Liền vết thương, Bệnh viện Bỏng Quốc gia và đơn vị trực tiếp mở thông dạ dày để xử lý biến chứng, chăm sóc tổn thương thành bụng. Người bệnh đồng thời được kiểm soát đau, hỗ trợ dinh dưỡng và theo dõi sát trong quá trình điều trị.

Gia đình cho biết, có những thời điểm con cháu rất lo lắng, thậm chí nghĩ rằng cụ bà không thể vượt qua được những đau đớn ấy. 

Theo bác sĩ Thiết, thời điểm đó, các bác sĩ chỉ đặt mục tiêu cố gắng điều trị để cụ có thể vượt qua dịp Tết. Nhưng với nỗ lực mỗi ngày của đội ngũ y tế, tình trạng người bệnh cải thiện ngoài mong đợi. Đến nay, bà có thể tự đi lại, ăn uống qua đường miệng, tăng cân, trở lại sinh hoạt cùng con cháu và không còn phải sử dụng thuốc giảm đau.

Tấm ảnh chụp cùng bệnh nhân ngày ấy được bác sĩ Thiết trân trọng in ra, đặt trên tủ làm việc. Với bác sĩ Thiết, đó là kỷ niệm đặc biệt về một người bệnh từng trải qua giai đoạn rất khó khăn, nhưng đã có thể trở lại cuộc sống thường ngày.

Cuối đời không đồng nghĩa với buông xuôi

Theo bác sĩ Thiết, nhiều người vẫn hiểu chăm sóc giảm nhẹ đơn thuần là sử dụng thuốc giảm đau, đặc biệt là morphine, cho bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn. Tuy nhiên, kiểm soát đau chỉ là một phần trong lĩnh vực này.

Chăm sóc giảm nhẹ bao gồm nhiều hoạt động như điều trị triệu chứng, hỗ trợ dinh dưỡng, tâm lý, tinh thần, phục hồi chức năng và kiểm soát những vấn đề khiến người bệnh khó chịu. Mục tiêu là giúp họ duy trì chất lượng sống tốt nhất có thể, phù hợp với tình trạng bệnh và khả năng đáp ứng điều trị.

Chăm sóc giảm nhẹ cũng không đồng nghĩa với ngừng điều trị hay từ bỏ hy vọng. Người bệnh vẫn có thể được hóa trị, xạ trị hoặc áp dụng các phương pháp điều trị khác khi có chỉ định. Song song với đó, bác sĩ kiểm soát đau, xử lý triệu chứng, hỗ trợ dinh dưỡng và phục hồi chức năng nhằm giúp người bệnh duy trì khả năng sinh hoạt.

bv103 csgn.png
Chăm sóc giảm nhẹ không chỉ là giảm đau hay chăm sóc cuối đời. Ảnh: BVCC.

Bác sĩ Thiết kể thêm về một nam bệnh nhân 76 tuổi nhập viện trong tình trạng tím tái, khó thở, không thể nói chuyện. Sau điều trị, người bệnh dần thở được, nói được, ăn uống và đi lại. Một trường hợp khác bị liệt giường, mất khả năng tự chủ đại tiểu tiện do khối u chèn ép. Sau một tuần xạ trị, bệnh nhân có thể ngồi dậy, đi lại và tự thực hiện những hoạt động trước đó không thể làm được.

Đặc biệt, chăm sóc giảm nhẹ không chỉ dành cho bệnh nhân ung thư mà còn có ý nghĩa với người mắc bệnh mạn tính, người cao tuổi suy yếu, nằm lâu hoặc mất khả năng tự chăm sóc.

Bác sĩ Thiết chia sẻ: “Sống thêm một ngày mà không đau thì cũng vui thêm một ngày”.

Một khía cạnh quan trọng khác được bác sĩ Thiết chia sẻ đó là việc hỗ trợ gia đình người bệnh. Khi một thành viên mắc bệnh nặng, người thân cũng chịu áp lực tâm lý, kinh tế và chăm sóc. Không ít người cố giấu nước mắt, lo lắng ở một góc khuất để người bệnh không nhìn thấy. Vì vậy, chăm sóc giảm nhẹ cần đồng hành cả với người nhà, giúp họ được chia sẻ, hướng dẫn và giảm bớt gánh nặng trong quá trình chăm sóc.

Tại Việt Nam, chuyên ngành chăm sóc giảm nhẹ đã được triển khai từ nhiều năm trước. Trong bối cảnh dân số già hóa, nhu cầu chăm sóc người cao tuổi mắc bệnh mạn tính, suy giảm chức năng ngày càng lớn. Chăm sóc giảm nhẹ vì thế không chỉ là câu chuyện của những ngày cuối đời, mà còn là cách giúp người bệnh bớt đau đớn, duy trì khả năng sinh hoạt và sống tốt hơn trong từng ngày điều trị. 

Bệnh viện Quân y 103 mới đưa khoa Chăm sóc giảm nhẹ vào hoạt động, hướng tới phát triển các hoạt động chăm sóc toàn diện, trong đó có định hướng chăm sóc từ xa và chăm sóc tại nhà khi đáp ứng đủ điều kiện chuyên môn.