Sáng nay, Viện An ninh phi truyền thống (Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp với Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ cùng Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam tổ chức tọa đàm "An ninh năng lượng - trụ cột của an ninh quốc gia trong bối cảnh rủi ro an ninh phi truyền thống".

Phát biểu tại toạ đàm, GS.TS Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh cho rằng, an ninh năng lượng tác động trực tiếp đến an ninh con người, gắn chặt với an ninh kinh tế, an ninh mạng và an ninh quốc gia. Những mối liên hệ ngày càng phức tạp đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, liên ngành và dựa trên quản trị rủi ro.

hoàng phi.jpg
GS.TS Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh. Ảnh: VGP

Ông Đặng Quang Hùng, đại diện Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo) cho rằng, trong bối cảnh rủi ro phi truyền thống gia tăng, an ninh năng lượng không thể xem xét một cách độc lập mà phải đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với an ninh lương thực và an ninh kinh tế.

Theo ông Hùng, khí thiên nhiên là đầu vào thiết yếu để sản xuất phân bón và hóa chất; trong khi phân bón lại giữ vai trò trực tiếp đối với sản xuất nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực và ổn định kinh tế - xã hội. Ba trụ cột gồm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh kinh tế tác động qua lại, tạo thành chuỗi liên kết không thể tách rời. Vì vậy, bảo đảm nguồn năng lượng không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất mà còn góp phần duy trì chuỗi cung ứng lương thực và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc từ bên ngoài.

Phát triển đến đâu, bảo đảm an ninh đến đó

Phát biểu tại tọa đàm, TS Nguyễn Thanh Hưởng, Trưởng ban Quản trị rủi ro và giám sát tuân thủ Petrovietnam nhận định, năng lượng là nền tảng của phát triển kinh tế, quốc phòng và an ninh. Tuy nhiên, các nguy cơ hiện nay ngày càng đan xen, lan truyền và khuếch đại. Xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu, cạnh tranh công nghệ, tấn công mạng và chuyển dịch năng lượng đang đồng thời tạo ra những thách thức lớn đối với an ninh và sức chống chịu của mỗi quốc gia.

Theo ông Hưởng, trước hết cần quán triệt quan điểm "phát triển đến đâu, bảo đảm an ninh đến đó". Đối với ngành năng lượng, yêu cầu bảo đảm an ninh phải được tích hợp ngay từ khâu xây dựng chiến lược, đầu tư, lựa chọn công nghệ đến tổ chức vận hành. 

W-hưởng.jpg
TS Nguyễn Thanh Hưởng phát biểu tại diễn đàn

Cũng theo ông Hưởng, tại lễ kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu gắn bảo đảm an ninh với toàn bộ quá trình phát triển và mở rộng phạm vi bảo vệ trên các không gian mới.

Đối với ngành năng lượng, việc mở rộng hạ tầng phải đi cùng năng lực dự phòng và phục hồi; chuyển đổi số phải gắn với bảo vệ hệ thống điều khiển, dữ liệu và không gian mạng; hội nhập phải đi đôi với tự chủ và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Đại diện Petrovietnam cũng nhấn mạnh cần tiếp cận an ninh năng lượng trong tổng thể nền an ninh quốc gia. Theo đó, an ninh năng lượng hiện nay gắn chặt với an ninh kinh tế, tài chính, công nghệ, mạng, dữ liệu, môi trường và con người. Một sự cố ở một mắt xích có thể nhanh chóng lan rộng ra toàn hệ thống.

TS Nguyễn Thanh Hưởng cho rằng, việc cạnh tranh công nghệ, gián đoạn các tuyến hàng hải hay sự phụ thuộc vào thiết bị, phần mềm và công nghệ lõi đang làm gia tăng rủi ro đối với ngành năng lượng. Đặc biệt, việc tấn công mạng vào hệ thống điều khiển công nghiệp có thể gây dừng máy, mất kiểm soát thiết bị và ảnh hưởng đến an toàn công trình.

"Không thể xây dựng một hệ thống năng lượng thông minh trên nền tảng an ninh mạng yếu", ông Hưởng nhấn mạnh và cho rằng an ninh mạng cần được coi là bộ phận trực tiếp của an ninh sản xuất.

Theo ông Hưởng, các nghị quyết của Bộ Chính trị đã hình thành hệ quan điểm thống nhất về phát triển, làm chủ và bảo vệ hệ thống năng lượng quốc gia.

"Trong kỷ nguyên mới, an ninh không chỉ là bảo vệ những gì đã có mà còn phải chủ động kiến tạo môi trường để đất nước phát triển nhanh, bền vững và không bị bất ngờ trước các biến động. Một cấu trúc năng lượng mạnh phải bảo đảm đủ năng lượng, đứng vững trong khủng hoảng và phục hồi nhanh sau các cú sốc", TS Nguyễn Thanh Hưởng nhấn mạnh.