Có những học sinh tìm đến cái chết sau khi hình ảnh, thông tin bị phát tán, bôi nhọ trên mạng, cho thấy dữ liệu cá nhân có thể gây hậu quả nghiêm trọng khi rơi vào tay kẻ xấu.
Thông tin trên được trung tá Lê Anh Tuấn, Phó Trưởng phòng 5, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an chia sẻ tại Hội nghị phổ biến và hướng dẫn thi hành Luật An ninh mạng và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, sáng 21/8 tại Hà Nội.
Theo số liệu từ Bộ Công an, trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận 959 vụ lừa đảo trực tuyến với thiệt hại ước tính khoảng 1.500 tỷ đồng. Đáng chú ý, từ đầu năm đến nay, công an các tỉnh, thành phố cũng phát hiện một số nhóm người ngoại quốc nhập cảnh vào Việt Nam, thuê các địa điểm để thực hiện hành vi lừa đảo đối với các công dân quốc tế. Hơn 200 người nước ngoài có liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến đã bị bắt giữ.
Trung tá Lê Anh Tuấn cũng cảnh báo tội phạm mạng đang dịch chuyển mạnh mẽ sang nền tảng di động, nơi người dùng ít cảnh giác và không trang bị phần mềm bảo vệ như máy tính. Báo cáo từ hệ thống phòng chống lừa đảo nTrust của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cho thấy gần 63.000 mẫu mã độc mới trên điện thoại di động đã được phát hiện tại Việt Nam trong năm 2025.
Tội phạm thường tạo ra các phần mềm giả mạo ứng dụng dịch vụ công, cơ quan thuế, điện lực hoặc ngân hàng có giao diện giống thật nhằm đánh cắp thông tin, mã OTP để điều khiển thiết bị từ xa. Cùng với mã độc, công nghệ deepfake tạo video, hình ảnh và giọng nói giả mạo bằng AI được dự đoán là công cụ đắc lực để dàn dựng cuộc gọi mạo danh lãnh đạo hoặc người thân yêu cầu chuyển tiền gấp. Đáng lo ngại hơn, các tổ chức quốc tế đã phát triển công cụ nhằm vượt qua hàng rào xác thực sinh trắc học trong giao dịch trực tuyến.
Ngoài ra, khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) do hạn chế nguồn lực bảo mật cũng trở thành mục tiêu bị mã hóa dữ liệu đòi tiền chuộc bằng tiền mã hóa, hoặc bị giả mạo thông báo thuế, điện lực để chiếm đoạt tài khoản.
Ngăn chặn dòng tiền gian lận gần 4.000 tỷ đồng
Để đối phó với làn sóng tấn công này, sự tham gia chủ động của hệ thống tài chính - ngân hàng đã mang lại kết quả rõ rệt trong việc ngăn chặn dòng tiền bất hợp pháp. Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) do Ngân hàng Nhà nước triển khai hiện kết nối 149 đơn vị, gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 trung gian thanh toán. Cơ sở dữ liệu này đang lưu trữ hơn 688.000 bản ghi tài khoản, thẻ và ví điện tử có dấu hiệu vi phạm.
Tính đến ngày 23/3, hệ thống đã phát cảnh báo tới 3,5 triệu lượt khách hàng. Nhờ đó, hơn 1,1 triệu lượt người dùng đã lập tức hủy hoặc tạm dừng chuyển tiền sau khi nhận diện dấu hiệu bất thường, giúp bảo vệ an toàn nguồn tiền trị giá hơn 3.990 tỷ đồng. Bên cạnh đó, từ ngày 1/7, Ngân hàng Nhà nước bắt buộc xác thực sinh trắc học người đại diện pháp luật khi giao dịch trên 50 triệu đồng mỗi lần hoặc 100 triệu đồng mỗi ngày đối với tài khoản doanh nghiệp mới thành lập hoặc mở dưới 12 tháng.
Thời gian tới, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về chia sẻ dữ liệu, quy định trách nhiệm bảo vệ thông tin của doanh nghiệp và đẩy nhanh hệ thống kết nối liên ngành; tăng cường công tác thanh tra, giám sát việc tuân thủ quy định về an toàn thông tin, xác thực sinh trắc học đối với tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán.
Về phía các đơn vị kinh doanh, cơ quan công an khuyến nghị cần chủ động đầu tư giải pháp phát hiện deepfake, chia sẻ dữ liệu cảnh báo sớm và đẩy mạnh giáo dục kỹ năng số cho nhóm khách hàng yếu thế như người cao tuổi. Đồng thời, các doanh nghiệp dịch vụ xuyên biên giới cần sớm thiết lập cơ chế phối hợp đặc thù để hỗ trợ điều tra, xử lý nhanh các hành vi vi phạm trên không gian mạng.
Luật An ninh mạng quy định doanh nghiệp và các nền tảng mạng xã hội trong và ngoài nước phải gỡ bỏ thông tin vi phạm chậm nhất 24 giờ sau khi có yêu cầu; tối đa 6 giờ trong trường hợp khẩn cấp, đe dọa xâm phạm an ninh quốc gia.
.svg){kind=icon}
