Bộ Giáo dục: "Tái sử dụng SGK để tránh lãng phí"

Trưa 21/9, Bộ GD-ĐT đã gửi tới các cơ quan báo chí ý kiến của Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Hữu Độ về việc sử dụng sách giáo khoa làm sao để tránh lãng phí.

 - Trưa 21/9, Bộ GD-ĐT đã gửi tới các cơ quan báo chí ý kiến của Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Hữu Độ về việc sử dụng sách giáo khoa (SGK)làm sao để tránh lãng phí.

Bộ GD-ĐT kiểm tra việc in và phát hành sách giáo khoa

TP.HCM cam go viết sách giáo khoa mới

Sách giáo khoa nhiều nước có cách thiết kế bài học tương tự

Thứ trưởng Độ giải thích rằng: Thực hiện Nghị quyết số 40/2000/QH10 ngày 9/12/2000 của Quốc hội về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, Chính phủ đã giao cho Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD - ĐT) xây dựng chương trình, tổ chức biên soạn SGK để thực hiện trên phạm vi cả nước. SGK biên soạn theo Chương trình Giáo dục phổ thông hiện hành (gọi tắt là Chương trình 2000) được triển khai ở các cơ sở giáo dục từ năm học 2002-2003.

Phiên bản SGK hiện nay là phiên bản đã được sử dụng ổn định từ nhiều năm nay.

Khi biên soạn SGK hiện hành, các tác giả đã xây dựng hệ thống bài tập trong SGK theo hướng đa dạng, phong phú về nội dung và hình thức trình bày nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh, đồng thời giúp học sinh làm quen với các dạng bài tập khác nhau trong kiểm tra, đánh giá theo xu thế chung của các nước phát triển.

{keywords}
Một giờ học của học sinh miền núi. Ảnh: Lê Anh Dũng

Do đó, ngoài các câu hỏi, bài tập dạng truyền thống (bài tập tự luận), các tác giả có đưa vào SGK các dạng bài tập trắc nghiệm với các hình thức đặc thù như điền khuyết, lựa chọn đúng/sai, cặp đôi (nối kết)

Do đặc thù của môn học, ngoài các câu hỏi, bài tập dạng truyền thống (bài tập tự luận), đối với một số SGK, nhất là SGK Toán 1, Tiếng Anh, các tác giả có đưa vào các dạng bài tập trắc nghiệm và các dạng bài tập khác với “câu lệnh” ngắn gọn, dễ hiểu và rõ ràng như: Điền/Viết vào chỗ chấm hoặc ô trống, lựa chọn Đúng/Sai, Nối, Khoanh, Vẽ, Đánh dấu, Tô màu,

Bộ GD-ĐT cũng dẫn ra các so sánh với quá khứ và so sánh với các nước khác để cho thấy cách thiết kế bài học như trên đã từng xuất hiện.

Chẳng hạn, các SGK Toán 1 xuất bản giai đoạn 1976-1979; sách Toán 2 xuất bản giai đoạn 1980-1989; sách Toán 1 xuất bản giai đoạn 1990-2002, đều có các dạng câu hỏi, bài tập trên.

Các SGK Toán của các nước tiên tiến trên thế giới cũng đều thiết kế các dạng bài học với hình thức tương tự.

Tuy không yêu cầu học sinh làm bài hay viết trực tiếp vào SGK mà cần làm vào vở viết hoặc vở bài tập nhưng nếu giáo viên không hướng dẫn ngay từ đầu năm học và nhắc nhở thường xuyên thì các em sẽ có thói quen viết trực tiếp vào SGK, gây lãng phí dư luận phản ánh.

Sẽ sửa thiết kế khi làm SGK mới để tránh lãng phí

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Hữu Độ cho hay: Về quan điểm chỉ đạo, Bộ GDĐT xác định: SGK cần được sử dụng, bảo quản tốt để có thể sử dụng lại được khi cần thiết, tránh lãng phí cho gia đình học sinh, xã hội.

Trong sách giáo viên có yêu cầu nhắc nhở học sinh không viết vào sách để SGK có thể sử dụng được nhiều lần.

Cụ thể, trong phần thông tin gửi cho báo chí, Bộ GD-ĐT đã liệt kê các văn bản để minh chứng cho việc đã chỉ đạo các cơ sở sử dụng SGK tiết kiệm.

Chẳng hạn, ngay từ năm học đầu tiên (2002-2003) triển khai thay SGK mới ở lớp 1, cùng với việc quán triệt trong các khóa bồi dưỡng, tập huấn giáo viên, CBQL chuẩn bị cho việc thực hiện SGK mới, Bộ GD-DT đã có Công văn số 6176/TH ngày 19/7/2002 về việc Hướng dẫn thực hiện mục tiêu, kế hoạch dạy học lớp 1 theo Chương trình và SGK mới.

Trong Công văn (mục 4. Thiết bị dạy học) có nêu rõ: “Các trường cần xây dựng tủ sách dùng chung để tạo điều kiện cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn được mượn sách. SGK cần được luân chuyển sử dụng trong nhiều năm”. 

Năm học 2004-2005, Bộ GD - ĐT tiếp tục ban hành Công văn số 7590/GDTH ngày 27/8/2004 về việc Hướng dẫn giảng dạy các môn học ở lớp 3 cho các vùng, miền và các lớp dạy học 2 buổi/ngày. Trong Công văn (mục 4. Sử dụng sách) có yêu cầu: “Giáo viên căn cứ vào văn bản phân phối chương trình môn Tiếng Việt để thực hiện các bài dạy trong SGK Tiếng Việt 3, hướng dẫn học sinh sử dụng SGK một cách có hiệu quả (tận dụng cả kênh hinhg và kênh chữ) nhằm đạt được các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng của môn học. Cần nhắc nhở học sinh có ý thức giữ gìn (không được viết, vẽ,… vào sách) để sử dụng SGK được lâu bền”. 

Để khắc phục tình trạng SGK chỉ sử dụng một lần, gây lãng phí như phản ánh của dư luận, Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục tăng cường chỉ đạo, yêu cầu các địa phương, các nhà trường hướng dẫn học sinh không nên viết vào sách và giữ gìn, bảo quản sách cẩn thận để có thể sử dụng được lâu dài.

Giáo viên trong quá trình dạy học cần hướng dẫn học sinh làm bài tập, viết kết quả, trả lời câu hỏi vào vở viết, vở bài tập.

Hiện nay, Bộ GD-ĐT đang yêu cầu Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam kiểm tra, rà soát đánh giá cụ thể việc in ấn và phát hành SGK để có đề xuất chỉnh sửa cụ thể thiết kế nhằm hạn chế tối đa việc học sinh ghi vào SGK, gây lãng phí.

Sắp tới, khi tổ chức biên soạn sách giáo khoa theo Chương trình GDPT mới, Bộ GD-ĐT sẽ quán triệt với các nhà xuất bản tham gia biên soạn SGK và các Hội đồng thẩm định quốc gia về vấn đề này để khắc phục tình trạng học sinh viết vào SGK, tránh lãng phí như hiện nay.

Chiều 21/9, ông Hoàng Lê Bách, Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục cho biết, từ năm 2011 đến nay giá SGK không tăng.

Thực tế mỗi năm có gần 35% lượng SGK cũ được học sinh sử dụng lại. Cụ thể, năm 2018 cả nước có gần 17 triệu học sinh. Theo danh mục SGK được Bộ GD-ĐT phê duyệt từ lớp 1 đến lớp 12 thì trung bình mỗi học sinh cần 10,5 bản sách. Nếu tất cả học sinh đều dùng SGK mới thì số lượng cần in là 170 triệu bản. Trong khi đó, năm 2018 số lượng SGK được NXB GD VN phát hành là 110 triệu bản, đáp ứng nhu cầu của gần 65% học sinh; số còn lại là sử dụng sách cũ, mượn thư viện hoặc dùng chung.
Ông Bách cũng lưu ý cần phân biệt rõ SGK và sách tham khảo. SGK do Bộ GD-ĐT ban hành, sử dụng thống nhất trong toàn quốc, thông thường là sách học sinh và sách giáo viên. Còn sách tham khảo là học sinh chọn mua theo nhu cầu, ngoài NXB GDVN thì còn nhiều NXB khác cũng xuất bản.

Song Nguyên

"TP.HCM không soạn sách giáo khoa riêng cho thành phố"

"TP.HCM không soạn sách giáo khoa riêng cho thành phố"

Đại diện Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết, đế đón đầu chủ trương "một chương trình, nhiều bộ sách giáo khoa (SGK)" trong những năm tới, địa phương này đang lấy SGK giáo khoa cũ viết lại theo phương pháp mới.

Học sinh, phụ huynh sẽ được chọn sách giáo khoa theo nguyện vọng

Học sinh, phụ huynh sẽ được chọn sách giáo khoa theo nguyện vọng

Bộ GD-ĐT đang soạn hướng dẫn lựa chọn SGK trong trường học theo hướng giao quyền lựa chọn cho cơ sở theo nguyện vọng của học sinh, phụ huynh.

Sách giáo khoa mới: Các nhóm tác giả đang vừa viết vừa điều chỉnh

Sách giáo khoa mới: Các nhóm tác giả đang vừa viết vừa điều chỉnh

Từ ngày 19/1, khi Bộ GD-ĐT công bố dự thảo môn học, các nhà xuất bản đã rất nhạy bén và bắt đầu tổ chức viết sách.

Duy trì một bộ sách giáo khoa là tư duy bao cấp nặng nề

Duy trì một bộ sách giáo khoa là tư duy bao cấp nặng nề

Luật cho phép nhiều bộ SGK nhưng cách thức tổ chức trong thực tế lại chỉ có một bộ được dùng phổ biến đồng loạt. Đó là tư duy bao cấp nặng nề.

Các nước Á - Âu không đâu làm sách giáo khoa như ta

Các nước Á - Âu không đâu làm sách giáo khoa như ta

Bàn về câu chuyện độc quyền SGK ở Việt Nam hiện nay, GS.TS Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch Hội khuyến học Việt Nam cho biết, ông từng đi các nước Á - Âu nhưng không đâu làm sách giáo khoa như ta.

Thủ tướng: "Đẩy mạnh đổi mới chương trình, sách giáo khoa"

Thủ tướng: "Đẩy mạnh đổi mới chương trình, sách giáo khoa"

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ký Chỉ thị về việc thực hiện đẩy mạnh đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. 

tin nổi bật

Thầy Đỗ Đức Hiểu và chàng 'dị nhân' khoa Ngữ văn tiên phong mặc quần loe

Chàng sinh viên Văn khoa thuở ấy đã bị thầy kỷ luật vì “dám” diện chiếc quần loe thời thượng lên giảng đường. Nhưng cách anh ứng xử với thầy khiến bạn bè phải trân trọng và vị nể.

Giám đốc trung tâm giáo dục nhận được gói hàng là cục gạch và ống tay áo

Ông Trương Bá Hải, Giám đốc trung tâm Giáo dục thường xuyên - Giáo dục nghề nghiệp quận 10, TP.HCM nhận được gói hàng trị giá 500.000 đồng, bên trong chỉ có 1 cục gạch và ống tay áo.

Thầy giáo phải xin lỗi vì gọi 'mày', nói chuyện tế nhị của gia đình nữ sinh

Thầy giáo dạy Văn của Trường THPT Thới Bình phải công khai xin lỗi vì gọi "mày", nói chuyện tế nhị của gia đình nữ sinh lớp 10 trong giờ học.

Sở GD-ĐT TP.HCM cấm công chức, viên chức đi nước ngoài do doanh nghiệp đài thọ

Sở GD-ĐT TP.HCM vừa ban hành quy chế quản lý và xét duyệt công chức, viên chức, người lao động của Sở và các đơn vị trực thuộc đi nước ngoài.

Bố vào lớp học cùng để kèm con tiến bộ

Từ một học sinh lớp 6 không viết nổi một đoạn văn, cậu bé đã tiến bộ từng ngày và đủ điểm lên lớp nhờ sự đồng hành, nhẫn nại của bố.

Phụ cấp giáo viên có thể tăng 100%, riêng chi cho mầm non thêm 4 nghìn tỉ/năm

Bộ GD-ĐT đề xuất phụ cấp nhà giáo ở mức 25-100% tùy đối tượng, trong đó riêng đối với 200 nghìn giáo viên mầm non ở vùng khó, mức hỗ trợ dự kiến tăng thêm 4.032 tỉ đồng/năm.

'Thành tựu của tôi sau 2 tháng độc thoại với nữ sinh trầm cảm'

Đối với một giáo viên, điều đầu tiên cần làm là tiếp xúc để tìm hiểu học sinh, từ đó có đánh giá ban đầu về khả năng học tập của các em. Câu chuyện của nữ sinh bị trầm cảm ở lớp tôi là một ví dụ.

Tâm sự của cô hiệu trưởng: Năng lượng vô hình nơi thầy giúp trò nên người

Điều thầy cô lo lắng ở các em hiện nay chính là xu hướng sống vì bản thân, sự ích kỉ, không biết chia sẻ, giúp đỡ người khác trong các em ngày một nhiều...

Thầy giáo 9X truyền cảm hứng học Hóa cho Gen Z

Là gương mặt quen thuộc trên các nền tảng mạng xã hội, thầy giáo Dương Hà đã truyền cảm hứng cho nhiều học sinh Gen Z trên con đường chinh phục bộ môn Hoá học.

Hà Nội cho 200 giáo viên từ 24 đến 53 tuổi đi Úc bồi dưỡng

UBND TP Hà Nội vừa có quyết định tổ chức các lớp bồi dưỡng giáo viên ngắn hạn tại nước ngoài của Sở GD-ĐT theo chỉ tiêu đào tạo, bồi dưỡng được UBND TP giao năm nay.

Hà Nội rà soát, tổ chức thăng hạng chức danh nghề nghiệp giáo viên

Sở GD-ĐT Hà Nội vừa hướng dẫn các cơ sở giáo dục công lập trực thuộc thực hiện rà soát, lập hồ sơ và tổ chức thăng hạng chức danh nghề nghiệp giáo viên mầm non, phổ thông công lập.

Giáo viên mầm non, tiểu học trường tư khó khăn do dịch được hỗ trợ đến 3,7 triệu đồng

Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các trường mầm non, tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 sẽ được hỗ trợ mỗi người 2,2 triệu hoặc 3,7 triệu đồng tùy trường hợp cụ thể.

Không có học sinh 'dốt bẩm sinh', chỉ có những em trở nên 'dốt hóa'

Trong tư duy tích cực của người giáo viên luôn tồn tại quan niệm không có học sinh dốt, chỉ có học sinh chưa giỏi mà thôi. Điều này không chỉ mang tính nhân văn mà còn phản ánh đúng  quy luật phát triển trong triết học.

Lúc sống không con, nhưng khi qua đời, thầy tôi có cả một bầy con

Trái tim nhân từ, tình yêu thương học trò, lối sống thuần hậu, giản đơn như ca dao của thầy đã thành một phần hành trang giúp chúng tôi biết sống tốt hơn.

Kỷ luật hiệu trưởng chụp ảnh khỏa thân của tình cũ

Ông Trần Cao Nhân, Hiệu trưởng Trường tiểu học ở huyện Chợ Mới (An Giang) bị kỷ luật Cảnh cáo do chụp ảnh khỏa thân của 1 phụ nữ.