
Howard Huang - kỹ sư người Trung Quốc và là nhà sáng lập Orbbec - đang theo đuổi tham vọng biến công ty của mình thành nhà cung cấp cảm biến thị giác 3D hàng đầu cho robot hình người.
Các cảm biến này được ví như “đôi mắt” của robot, giúp máy móc nhận biết chiều sâu, xác định vật thể và tương tác với môi trường theo cách gần giống con người.
Theo Forbes Asia, công nghệ của Orbbec hiện được sử dụng trong nhiều dòng robot dịch vụ, robot công nghiệp và robot hình người tại Trung Quốc. Trong 9 tháng đầu năm 2025, công ty đạt lợi nhuận ròng 69 triệu nhân dân tệ, đảo chiều so với khoản lỗ cùng kỳ năm trước. Giá cổ phiếu tăng mạnh giúp Howard Huang trở thành tỷ phú với khối tài sản khoảng 1,6 tỷ USD.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là hành trình của Howard Huang: Từ một nhà nghiên cứu quang học 3D bước vào thương trường công nghệ, rồi tạo dựng doanh nghiệp trong lĩnh vực robot và AI.
Từ nhà khoa học đến doanh nhân
Howard Huang xuất thân trong gia đình bình thường tại Trung Quốc. Cha ông làm việc tại một cơ quan nhà nước, còn mẹ là giáo viên trung học dạy toán, chính trị và âm nhạc.
Từ nhỏ, Huang đã nổi bật ở môn Vật lý. Ông lần lượt lấy bằng kỹ sư tại Đại học Bắc Kinh, bằng thạc sĩ tại Đại học Quốc gia Singapore và bằng tiến sĩ kỹ thuật tại Đại học Thành phố Hong Kong (Trung Quốc).
Sau đó, Huang làm nghiên cứu về đo lường quang học 3D tại nhiều viện nghiên cứu ở Singapore và Hong Kong, trong đó có chương trình hợp tác giữa Viện Công nghệ Massachusetts (Mỹ) và Singapore.
Nhưng càng làm nghiên cứu, ông càng cảm thấy thiếu điều gì đó.
“Trong môi trường học thuật, tôi viết các bài nghiên cứu nhưng không nhìn thấy ứng dụng thực tế của chúng”, Huang chia sẻ.

Ông cho biết muốn công nghệ mình nghiên cứu có thể bước ra khỏi phòng thí nghiệm và được ứng dụng trong đời sống thực.
Ý tưởng về robot đến với Huang từ bộ phim khoa học viễn tưởng "I, Robot" phát hành năm 2004. Bộ phim mô tả thế giới tương lai nơi robot trở nên phổ biến trong cuộc sống hằng ngày.
“Tôi cảm thấy đó chính là tương lai”, ông nhớ lại.
Năm 2013, Huang quyết định rời môi trường nghiên cứu để khởi nghiệp. Ông vay 10 triệu nhân dân tệ từ 4 người bạn thời trung học để xây dựng dây chuyền sản xuất cảm biến thị giác 3D tại một nhà máy thuê ở khu vực đồng bằng Châu Giang.
Tuy nhiên, quá trình chuyển từ nhà khoa học sang doanh nhân không hề dễ dàng.
“Trong nghiên cứu học thuật, tôi chỉ cần tập trung vào nguyên lý và thuật toán, mua camera về thử nghiệm là xong. Nhưng khi vận hành công ty, chúng tôi phải tự làm mọi thứ, từ thiết kế sản phẩm đến chế tạo khuôn mẫu”, ông kể.
Theo đuổi tham vọng tạo ra “đôi mắt” cho robot
Không lâu sau khi thành lập, Orbbec rơi vào khó khăn tài chính và Huang phải tiếp tục đi vay tiền để duy trì hoạt động.
Ông cũng sớm nhận ra tham vọng chế tạo “mắt robot” khi ấy còn quá sớm, bởi thị trường robot chưa thực sự bùng nổ.
Vì vậy, sản phẩm đầu tiên của Orbbec vào năm 2015 không phải dành cho robot mà là thiết bị quét 3D. Hai năm sau, công ty tiếp tục phát triển cảm biến dùng cho công nghệ sinh trắc học và nhận diện khuôn mặt.
Bước ngoặt lớn đến khi hãng điện thoại Trung Quốc Oppo lựa chọn công nghệ của Orbbec cho hệ thống nhận diện khuôn mặt trên smartphone.
Theo Huang, thời điểm đó ngoài Apple, gần như không có công ty nào cung cấp công nghệ nhận diện khuôn mặt tiên tiến.
“Nếu bạn chuẩn bị sẵn khi các tập đoàn công nghệ lớn bước vào cuộc chơi, đó sẽ là thời điểm của bạn. Nhưng nếu đợi đến khi họ tung sản phẩm rồi mới bắt đầu nghiên cứu, bạn sẽ phải đứng cùng vạch xuất phát với tất cả mọi người”, ông nói.
Khi danh sách khách hàng ngày càng mở rộng, Orbbec bắt đầu thu hút nhiều nhà đầu tư lớn như Ant Group, MediaTek Ventures và SAIF Partners.
Năm 2022, công ty niêm yết trên sàn STAR Market tại Thượng Hải, huy động được 1,2 tỷ nhân dân tệ để phát triển cảm biến 3D cho nhà thông minh và robot. Không lâu sau đó, làn sóng AI tạo sinh bùng nổ, mở ra cơ hội kết hợp trí tuệ nhân tạo với robot. Orbbec nhanh chóng chuyển hướng mạnh sang phát triển cảm biến chuyên dụng cho robot hình người.
Hiện công ty xây dựng thêm nhà máy tại Việt Nam nhằm phục vụ khách hàng quốc tế, trong đó có thị trường Mỹ.
Howard Huang cho rằng AI đang mở ra thời kỳ tăng trưởng mới cho ngành robot. “Tôi luôn lạc quan về robot. Với AI, tương lai của ngành này rộng lớn như biển cả và bầu trời đầy sao”, ông nói.

