Bộ ra 1 tiêu chuẩn, vạn dân lo sợ: Lại ẩn ý gì với nước mắm truyền thống?

 Chuyên gia cho rằng Tiêu chuẩn quốc gia về quy phạm thực hành sản xuất nước mắm không phù hợp thực tế. Điều nguy hiểm là có thể nhằm xóa nhòa ranh giới nước mắm truyền thống với nước mắm công nghiệp.

Có chuyên gia đặt vấn đề: liệu có ẩn ý gì đằng sau câu chuyện này không và đề nghị dừng ngay việc ban hành tiêu chuẩn trên để xin ý kiến thêm.

Chiều 8/3, Cục Chế biến và Phát Triển thị trường nông sản (Bộ NN-PTNT) đã tổ chức họp báo trao đổi về dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia về quy phạm thực hành sản xuất nước mắm (do Bộ NN-PTNT soạn thảo) sau khi dự thảo này vấp phải sự phản ứng dữ dội từ các hiệp hội cũng như các nhà sản xuất nước mắm truyền thống (nước mắm nguyên chất).

Tiêu chuẩn là khuyến nghị, không bắt buộc

Trước những ý kiến cho rằng dự thảo đưa ra những điều kiện khá viển vông, không bám sát thực tế của ngành sản xuất nước mắm tại Việt Nam, TS. Đào Trọng Hiếu, Phó trưởng phòng phát triển thị trường thuỷ sản (Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản) - thành viên ban soạn thảo dự thảo - cho hay, để đảm bảo khách quan, trong quá trình soạn thảo Cục đã tiến hành điều tra thực tế, tổ chức các hội thảo, hội nghị và gửi dự thảo xin ý kiến rộng rãi tới các cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia của các viện, trường đại học, đơn vị kiểm nghiệm, đặc biệt là đông đủ các Hiệp hội cũng như doanh nghiệp sản xuất nước mắm.

Trong quá trình soạn thảo nội dung, ban soạn thảo dựa trên căn cứ Tiêu chuẩn Codex, TCVN 7265:2015 và thực tế sản xuất nước mắm tại Việt Nam. Tuy nhiên, cũng cân nhắc lược bỏ các khuyến nghị được cho là khó áp dụng, không khả thi đối với điều kiện sản xuất nước mắm của nước ta hiện nay.

{keywords}
Đại diện Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản khẳng định trước khi đưa ra dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia về nước mắm đã xin ý kiến rộng rãi

Đơn cử, ban soạn thảo đã lược bỏ khuyến nghị về việc phải moi ruột đối với cá nguyên liệu có kích thước chiều dài thân lớn hơn 12 cm, hoặc khuyến nghị phải bảo quản ở nhiệt độ dưới 3 độ C đối với cá nguyên liệu ngay sau khi đánh bắt để kiểm soát ô nhiễm vi sinh và sự phân hủy cá...

Theo ông Hiếu, dự thảo này đưa ra các khuyến nghị, hướng dẫn kỹ thuật nhằm nhận diện, phòng ngừa, kiểm soát các mối nguy, rủi ro tiềm ẩn có thể xảy ra làm ảnh hưởng đến chất lượng an toàn thực phẩm cho sản phẩm nước mắm.

Đây là tiêu chuẩn về quá trình chứ không phải tiêu chuẩn về yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm, không đưa ra các chỉ tiêu và mức giới hạn cần tuân thủ đối với các chỉ tiêu đó cho sản phẩm cuối cùng. Ông Hiếu cũng khẳng định, theo luật thì tiêu chuẩn là đưa ra khuyến nghị tự nguyện, không bắt buộc, còn quy chuẩn bắt buộc phải áp dụng.

Trong khi đó, đề cập đến tiêu chuẩn quy định hàm lượng histamine trong nước mắm phải dưới 400 ppm sẽ gây khó cho nước mắm truyền thống, TS. Vũ Ngọc Quỳnh - nguyên Giám đốc Văn phòng Codex Việt Nam - cho hay, tại sao lại quy định 400ppm mà không rộng ra chút cho “dễ thở”?.

Ông Quỳnh đặt câu hỏi và cho biết, trước đây, toàn thế giới áp tiêu chuẩn 200 ppm. Lúc đó tiêu chuẩn nước mắm cơ sở Phú Quốc còn quy định nghiêm hơn, chỉ có 100ppm. Hiện nay, ít nơi đáp ứng được yêu cầu 200ppm. Trên cơ sở đề xuất của Thái Lan và Việt Nam - hai quốc gia có thể xuất khẩu nước mắm, Ủy ban Codex Quốc tế đã đồng ý mức 400 ppm histamine trong nước mắm, đây là lượng rất an toàn cho người tiêu dùng trên toàn thế giới. Tiêu chuẩn này đang áp dung tại 198 nước.

Lo ẩn ý đằng sau dự thảo 

Trao đổi bên lề với phóng viên, TS. Trần Thị Dung, chuyên gia trong ngành nước mắm chia sẻ, cuối tháng 2 vừa qua khi bà vào miền Nam làm việc với các nhà sản xuất nước mắm truyền thống, họ chỉ có nguyện vọng trả lại tên nước mắm cho họ, tách nước mắm riêng ra chứ không đánh đồng với nước mắm công nghiệp.

“Phải tách bạch chỉ có cá và muối từ chượp ra là nước mắm nguyên chất. Còn chuyện nước mắm pha loãng, cho thêm hương liệu nhân tạo, phẩm màu,... mà chúng tôi thường gọi là nước mắm công nghiệp thì đứng riêng ra”, bà Dung nói.

Cũng theo bà Dung, điều khiến bà và các nhà sản xuất nước mắm truyền thống lo ngại nhất chính là dùng thẩm quyền của cơ quan nhà nước để đưa ra định nghĩa xóa nhòa ranh giới giữa nước mắm truyền thống và nước mắm pha chế công nghiệp.

{keywords}
Các chuyên gia cho rằng dự thảo mới về tiêu chuẩn nước mắm đang làm khó các nhà sản xuất nước mắm truyền thống 

Bà cũng nhấn mạnh, hiện có khoảng 2.800 cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống, nước mắm công nghiệp chỉ có vài “đại gia”. Các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống ở các địa phương đều được Cục, Chi Cục hay phòng an toàn vệ sinh thực phẩm,... cấp phép chứng nhận cơ sở đủ điều kiện sản xuất. Nếu không đủ điều kiện thì các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống đã bị đóng cửa từ lâu.

Vậy tại sao bây giờ trong tiêu chuẩn lại có những quy định thùng chứa nước mắm phải màu sáng. Trong khi thực tế, nước mắm làm bằng bể xi măng, làm bằng chum, làm bằng thùng gỗ có màu sáng không?...

Tương tự, trong dự thảo có quy định cá nguyên liệu không được làm từ cá đã phân hủy (tức hiểu nôm na là cá ươn). Song, theo bà Dung, mỗi vùng miền làm mắm truyền thống có một đặc thù khác nhau, mà ở đó người ta gọi là sặc sản đặc trưng của địa phương.

Ví như nước mắm Cát Hải (Hải Phòng) có mùi khăm khẳm thế giới không thích nhưng lại rất đắt hàng ở Việt Nam. Cũng như ở châu Âu có phomat thối người Việt không ăn được còn họ lại coi là đặc sản. 

Trước đó, ông Trương Quang Hiến, Chủ tịch Hiệp hội Nước mắm Phan Thiết, cũng cho rằng dự thảo về quy phạm thực hành sản xuất nước mắm đưa ra yêu cầu kiểm soát các loại thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật,... trong khi nguyên liệu làm nước mắm truyền thống là cá biển chứ không phải cá nước ngọt. Điều này cũng đồng nghĩa quy định này buộc nhà sản xuất nước mắm truyền thống phải tốn tiền xét nghiệm các chỉ tiêu không có nguy cơ tồn dư trong nước mắm. Đây là điều rất vô lý.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định nhà sản xuất phải loại bỏ cá nguyên liệu đã bị phân hủy mạnh, nhưng thực tế làm nước mắm sử dụng cá không tươi là bình thường, vì quá trình khai thác phải ướp muối. Hơn nữa, không thể làm được nước mắm truyền thống nếu không sử dụng cá ươn như dự thảo nêu ra, ông Hiến cho hay.

Bà Vũ Thị Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao, nêu quan điểm, dự thảo về quy phạm thực hành sản xuất nước mắm được xây dựng ảnh hưởng có hại cho nhà sản xuất và người tiêu dùng Việt Nam.

“Vậy liệu có ẩn ý gì đằng sau chuyện này không? Tôi đề nghị dừng ngay việc ban hành TCVN để xin thêm ý kiến” - bà Hạnh nhấn mạnh.

Bảo Phương

tin nổi bật

Ngân hàng rao bán hàng loạt khoản nợ trăm tỷ đồng

Các ngân hàng đang đẩy mạnh hoạt động xử lý và thu hồi nợ xấu thông qua việc rao bán hàng loạt khoản nợ, tài sản đảm bảo với giá trị từ vài chục cho tới vài trăm tỷ đồng.

Khách tố cả năm ròng rã đi đòi hoàn tiền vé máy bay mà chỉ nhận về lời hứa

Thời gian qua, một số độc giả phản ánh với Dân trí tình trạng hủy vé máy bay nhưng "năm lần bảy lượt" không nhận được tiền hoàn từ hãng hàng không.

An Cường khai trương showroom nhượng quyền quy mô lớn tại phía Đông Hà Nội

Công ty Cổ phần Gỗ An Cường cùng Công ty Ái Linh (Tổng đại lý tại Miền Bắc) vừa khai trương showroom nhượng quyền lớn và hiện đại bậc nhất miền Bắc tại đường Lạc Long Quân, phường Kinh Bắc, TP. Bắc Ninh.

Sầu riêng Musang King chín rụng ở Cần Thơ, gần 3 triệu/quả vẫn khó mua

Để ăn được một quả sầu riêng Musang King chín rụng trồng tại Cần Thơ, người tiêu dùng phải bỏ ra gần 3 triệu đồng. Đây là mức giá vô cùng đắt đỏ, nhưng nếu không nhanh tay có tiền cũng chưa chắc mua được.

Ghe bún riêu 'mặc' áo hồng rực nổi nhất Cần Thơ gây xôn xao

Một lão nông ở Gia Lai đã biến tre nứa thành nhà rông siêu nhỏ. Còn một cô giáo ở Quảng Nam tạo ra những tác phẩm nghệ thuật độc đáo từ lá cây bỏ đi.

Đất ven biển Nam Định tăng "phi mã" theo dự án đường cao tốc

Ngay từ khi rục rịch triển khai tuyến cao tốc ven biển đi qua Nam Định, giá đất tại các địa phương ven biển như huyện Hải Hậu, Giao Thủy… đã "nhảy múa" liên tục.

Chiêu thức "lên đời" bánh kẹo Trung Quốc thành hàng Nhật Bản

Bánh kẹo nhập lậu từ Trung Quốc nhưng lại được làm nhãn mác "made in Japan". Chiêu thức sản xuất bánh kẹo giả của một cơ sở tại Hà Nội vừa bị triệt phá như thế nào?

Bộ Công Thương dừng áp thuế chống bán phá giá với thép mạ từ Hàn Quốc và Trung Quốc

Bộ Công Thương đã quyết định dỡ bỏ lệnh áp thuế chống bán phá giá đối với các mặt hàng thép mạ nhập khẩu từ Trung Quốc và Hàn Quốc sau 5 năm áp dụng.

Ngôi làng đàn ông chuyên săn ‘vũ nữ chân dài’, thức trắng đêm thu tiền triệu

Khoảng 3h chiều, con đường vào xóm khô nhái ở xã Vĩnh Trung, huyện Tịnh Biên (An Giang) lại bắt đầu sôi động. Tiếng xe máy, tiếng đàn ông gọi nhau í ới đi soi “vũ nữ chân dài”.

Lào đối mặt với nguy cơ thiếu xăng

Ngày 16/5, một nhà cung cấp cho biết, nguồn cung xăng tại Lào có thể có "khoảng trống nào đó", sau khi Chính phủ nước này tổ chức cuộc họp khẩn cấp để giải quyết tình trạng giá cả tăng cao và hiện tượng mua bán hoảng loạn ở quốc gia Đông Nam Á này.

Người Hà Nội chi tiền triệu học cưỡi ngựa phong cách châu Âu

CLB cưỡi ngựa ở Hoài Đức, Hà Nội cung cấp dịch vụ dạy cưỡi ngựa theo phong cách châu Âu.

Quỹ bình ổn âm rất sâu, lấy gì để "chặn" đà tăng của giá xăng dầu?

Bộ Tài chính cho biết, số dư Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đến hết quý I.2022 là âm 169,920 tỉ đồng, trong đó, 2 "ông lớn" về kinh doanh xăng dầu là Petrolimex và PVOIL cũng âm rất sâu.

Sườn que siêu rẻ, giá 35.000 đồng/kg tràn ngập thị trường

Giá thịt lợn trong nước đang tăng mạnh, nhưng sườn que lại được bày bán tràn ngập trên thị trường với giá chỉ 35.000 đồng/kg. Mức giá này khiến các bà nội trợ không khỏi giật mình.

Giá xăng nguy cơ tăng vượt 30.000 đồng/lít

Lãnh đạo một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cho hay, trong kỳ điều hành tới (ngày 21/5), giá xăng trong nước có khả năng vượt mức 30.000 đồng/lít nếu giá dầu thế giới không giảm.

Nhận lương hơn 100 triệu đồng/tháng, cô gái còn được bao ăn uống, du lịch khắp thế giới

Nhiều người mơ ước được sống trên du thuyền và đi khắp thế giới. Song đây là cuộc sống hàng ngày của cô gái 24 tuổi.