Cách mạng Tháng Tám năm 1945: Bài học về nắm bắt thời cơ

Lịch sử đã cho thấy, dân tộc sẵn sàng hi sinh chiến đấu để giành lấy độc lập dân tộc. Đó là truyền thống, còn là sức mạnh vĩ đại của dân tộc khiến các thế lực muốn phản bội lại lợi ích dân tộc đều phải lo sợ.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công là thắng lợi vĩ đại đầu tiên của Nhân dân ta từ khi có Đảng, mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.

Bàn về thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không thể không nhắc đến bài học về vấn đề nắm bắt thời cơ, đề ra những quyết sách chính xác và kịp thời của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Thời điểm đó, tình hình chính trị vô cùng phức tạp, phát xít Nhật đảo chính hất cẳng Pháp (09/3/1945). Việc nắm bắt thời cơ được thể hiện ngay khi Đảng đưa ra những dự báo về tình thế cách mạng để dân tộc Việt Nam vùng lên giành chính quyền về tay Nhân dân. Ngay trong đêm đó, Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương mở rộng quyết định phát động một cao trào cách mạng làm tiền đề cho Tổng khởi nghĩa.

Ngày 12/3/1945, Trung ương Đảng ra Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, trong đó phân tích: "Mặc dù tình hình chính trị khủng hoảng sâu sắc, nhưng điều kiện khởi nghĩa ở Đông Dương chưa thực sự chín muồi" và dự báo "ba cơ hội tốt" "sẽ giúp cho những điều kiện khởi nghĩa ở Đông Dương chín muồi một cách mau chóng và một cao trào cách mạng nổi dậy: Chính trị khủng hoảng (quân thù không rảnh tay đối phó với cách mạng); Nạn đói ghê gớm (quần chúng oán ghét quân cướp nước); Chiến tranh đến giai đoạn quyết liệt (Đồng minh sẽ đổ bộ vào Đông Dương đánh Nhật)".

Từ tháng 3 đến tháng 8/1945, Đảng ta tiếp tục đề ra nhiều chủ trương nhằm chuyển hướng đấu tranh cách mạng, củng cố lực lượng như: thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân (tháng 4/1945); ra Chỉ thị tổ chức các Ủy ban Dân tộc giải phóng các cấp và chuẩn bị thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam, tức Chính phủ lâm thời cách mạng Việt Nam.

{keywords}
76 năm qua, kể từ ngày Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, tinh thần bất diệt của những ngày tháng Tám lịch sử vẫn luôn cổ vũ, động viên mỗi người dân đất Việt vững tin vào sự lãnh đạo tài tình và sáng suốt của Đảng, vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, giành thắng lợi vĩ đại trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc trước đây cũng như trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày nay.

Đầu tháng 5/1945, Bác Hồ từ Cao Bằng về Tuyên Quang, chọn Tân Trào làm căn cứ chỉ đạo cách mạng cả nước. Tại đây, Người đã có Thư kêu gọi khởi nghĩa, ban hành Mệnh lệnh khởi nghĩa, công bố Lệnh khởi nghĩa (Quân lệnh số 1 của Ủy ban Khởi nghĩa)… Thời cơ khởi nghĩa giành chính quyền như Đảng ta dự báo đã đến, Chủ tịch Hồ Chí Minh với quyết tâm và tấm lòng khao khát giành độc lập dân tộc đã khẳng định: “Lúc này, thời cơ thắng lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập". Ngay khi nhận được tin Nhật chính thức đầu hàng Đồng minh vô điều kiện (ngày 15/8/1945), Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên Quang) (tháng 8/1945) quyết định: “Cơ hội rất tốt cho ta giành độc lập đã tới” và phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền từ tay phátxít Nhật và tay sai trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương.

Có thể khẳng định, thời cơ của Cách mạng Tháng Tám chỉ tồn tại trong một thời gian rắt ngắn - từ sau khi Nhật đầu hàng Đồng minh đến trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương. Trong tình thế ngặt nghèo, Đảng ta đã hết sức khôn khéo, linh hoạt đẩy lùi nguy cơ để tạo ra thời cơ thuận lợi. Theo phân tích của nhiều chuyên gia, nếu khởi nghĩa sớm hơn, khi Nhật chưa đầu hàng, ta sẽ gặp sự kháng cự quyết liệt, có thể tổn thất lớn và khó giành thắng lợi, chính quyền cách mạng chưa thể thành lập trong toàn quốc. Còn nếu để muộn hơn, khi Đồng minh đã vào Đông Dương, tình hình trở nên “vô cùng nguy hiểm”.

Cũng nhờ chọn đúng thời cơ mà sức mạnh của Nhân dân ta được nhân lên gấp bội: từ ngày 14 đến ngày 18/8, cuộc Tổng khởi nghĩa nổ ra giành thắng lợi ở nông thôn đồng bằng Bắc Bộ, đại bộ phận miền Trung, một phần miền Nam và ở các thị xã: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Hội An, Quảng Nam... Ngày 19/8, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội. Ngày 23/8, khởi nghĩa thắng lợi ở Huế và Bắc Kạn, Hòa Bình, Hải Phòng, Hà Đông, Quảng Bình, Quảng Trị, Bình Định, Gia Lai, Bạc Liêu... Ngày 25/8, khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn - Gia Định, Kon Tum, Sóc Trăng, Vĩnh Long, Trà Vinh, Biên Hòa, Tây Ninh, Bến Tre... Ở Côn Đảo, Đảng bộ nhà tù Côn Đảo đã lãnh đạo các chiến sĩ cách mạng bị giam cầm nổi dậy giành chính quyền.  

Chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8/1945 (từ 13 đến 28/8/1945), dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, 25 triệu đồng bào ta, với tinh thần "đem sức ta mà giải phóng cho ta" đã nhất tề vùng lên giành chính quyền, tổng khởi nghĩa thắng lợi hoàn toàn. Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố trước quốc dân và thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy!”.

Phương Liên

tin nổi bật

Nam Định: 13 nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội

Nam Định xác định 13 nhiệm vụ, giải pháp thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội quý II cũng như năm 2022.

Đa dạng hình thức tuyên truyền, nâng cao kiến thức pháp luật cho hội viên phụ nữ Nam Định

Tỉnh Nam Định xác định nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật cho hội viên phụ nữ là một trong những nhiệm vụ quan trọng.

Nam Định đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp

Nông nghiệp là một trong 5 lĩnh vực được ưu tiên trong lộ trình chuyển đổi số của tỉnh Nam Định đến giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030, nhằm tạo bước đột phá trong quản lý, sản xuất và tiếp cận thị trường.

Quy hoạch vùng liên huyện: Nam Định khai thác tối đa tiềm năng phát triển

Đối với vùng liên huyện Hải Hậu - Giao Thủy, trên cơ sở tiềm năng, lợi thế của khu vực, xây dựng các phương án phát triển tầm nhìn đến năm 2070 trở thành một vùng kinh tế biển trọng điểm có vị thế của cả nước.

Lai Châu tăng tốc chuyển đổi số, thúc đẩy kinh tế số

Lai Châu đang tập trung tăng tốc triển khai chuyển đổi số các ngành, lĩnh vực để hướng tới mục tiêu tiếp tục xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số, nâng cao thứ hạng chuyển đổi số của tỉnh trên cả nước.

Lễ hội Sen Đồng Tháp lần thứ I: Cơ hội kết nối, phát huy giá trị kinh tế về Sen

Tối 19/9, Chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội Sen Đồng Tháp lần thứ I – năm 2022 đã diễn ra thành công rực rỡ tại thành phố Cao Lãnh. Trong 3 ngày, từ 19–21/5, Lễ hội Sen Đồng Tháp dự kiến đón khoảng 10.000 lượt người đến tham quan, trải nghiệm.

Đưa nước sạch về 7 xã khu vực phía Bắc huyện Ý Yên

Dự án đầu tư hệ thống cấp nước hoàn chỉnh, đạt quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, đảm bảo đủ công suất đáp ứng nhu cầu sử dụng nước của hơn 11 nghìn hộ dân 7 xã phía Bắc huyện Ý Yên và có khả năng phát triển mở rộng trong tương lai.

Lai Châu: Gắn kết bản sắc văn hóa với phát triển du lịch

Với các chính sách thông thoáng, nhiều giải pháp hướng tới an toàn, thân thiện, hấp dẫn, du lịch Lai Châu đang trên đà khởi sắc.

Đảm bảo tiến độ, chất lượng Quy hoạch tỉnh Lai Châu thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050

Lập Quy hoạch tỉnh Lai Châu thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050 là nhiệm vụ quan trọng của cả hệ thống chính trị cũng như các đơn vị ban ngành liên quan.

Chuyển biến tích cực trong công tác giải phóng mặt bằng ở Nam Định

Thời gian qua, công tác giải phóng mặt bằng của tỉnh Nam Định đã đạt nhiều kết quả tích cực, kịp thời bàn giao mặt bằng để triển khai các dự án đảm bảo tiến độ.

Nam Định thuộc nhóm trung bình cao của cả nước về xếp hạng PAPI

Năm 2021, Nam Định đạt 43,81 điểm, nằm trong nhóm trung bình cao của cả nước về Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI).

Nam Định đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với cải cách hành chính

Nhiệm vụ xây dựng, phát triển chính quyền điện tử, hướng đến chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và đô thị thông minh trên địa bàn tỉnh Nam Định bước đầu đã đạt những kết quả rất tích cực.

Đồng Tháp: Khai mạc Lễ hội Sen lần thứ nhất vào ngày 19/5

Lễ Hội Sen Đồng Tháp lần thứ 1 năm 2022 với chủ đề "Sen Ngày Mới" sẽ khai mạc vào ngày 19/5. Đây được xem là một sự kiện Văn hoá - Du lịch - Nghệ thuật - Thể thao đặc biệt hướng đến việc trở thành một sự kiện thường niên của Đồng Tháp.

Đồng Tháp: Ra mắt Chuyên trang Lễ hội Sen

Ban Tổ chức Lễ hội Sen Đồng Tháp lần thứ I – năm 2022 vừa ra mắt Chuyên trang Lễ hội Sen, cung cấp các thông tin chính thống liên quan đến Lễ hội phục vụ độc giả và các cơ quan thông tấn, báo chí.

Thúc đẩy chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt trong các cơ sở giáo dục, bệnh viện

Hôm qua (12/5), UBND tỉnh Bình Phước đã ban hành Kế hoạch số 139/KH-UBND thúc đẩy chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt trong các trường học, cơ sở giáo dục, bệnh viện, cơ sở y tế trên địa bàn năm 2022.