Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) kiến nghị không áp dụng tràn lan biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp thuộc trạng thái 06 (Người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký), nhất là trường hợp chỉ vi phạm thủ tục thông báo địa chỉ kinh doanh.

Theo VCCI, thời gian qua, việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, dù số nợ thuế không lớn hoặc chỉ mới vi phạm thủ tục về địa chỉ kinh doanh, đã gây nhiều khó khăn cho cộng đồng kinh doanh.

Biện pháp này ảnh hưởng quyền tự do đi lại và cơ hội tìm kiếm việc làm, phục hồi kinh tế của người dân.

Vì vậy, VCCI đề nghị nghị quyết của Quốc hội quy định rõ chỉ áp dụng tạm hoãn xuất cảnh khi có văn bản xác định cụ thể số nợ thuế vượt một ngưỡng nhất định, đã tống đạt thông báo hợp lệ nhưng người nộp thuế cố tình chây ỳ.

Về ngưỡng nợ, VCCI nêu ví dụ trên 200 triệu đồng đối với cá nhân, hộ kinh doanh và trên 1 tỉ đồng đối với doanh nghiệp. Đây cũng là các mức VCCI từng kiến nghị năm 2024 khi góp ý dự thảo nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế về tạm hoãn xuất cảnh.

Địa chỉ cũ cho biết điều gì?

Trạng thái 06 cho biết người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Cơ quan thuế còn phải làm rõ doanh nghiệp đã ngừng hoạt động hay vẫn kinh doanh ở nơi khác, còn nợ khoản nào và vì sao thủ tục chưa xong. Nếu doanh nghiệp chỉ chậm thông báo địa chỉ mới, hãy yêu cầu họ cập nhật hồ sơ. Trước khi tạm hoãn xuất cảnh người đại diện, cơ quan thuế cần trả lời được biện pháp ấy nhằm thu khoản thuế nào.

san bay.jpg
VCCI kiến nghị không áp dụng tràn lan biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp được cơ quan thuế xác định không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Ảnh: TTXVN

Chiều 29/10, khi giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết tính đến tháng 8/2026, cả nước còn khoảng 2,8 triệu mã số thuế chưa đóng của người nộp thuế ở trạng thái 03 (Người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và 06. Theo ông, một số vướng mắc ở những trường hợp đã ngừng hoạt động nhiều năm vượt thẩm quyền của cơ quan thuế.

Theo tờ trình của Bộ Tài chính, đến ngày 23/10/2026, còn hơn 2,5 triệu người nộp thuế ở hai trạng thái này. Nhóm 03 gồm những người đã ngừng hoạt động nhưng chưa đóng mã số thuế.

Tính đến tháng 9/2026, tiền chậm nộp chiếm 35% tổng nợ thuế của hai nhóm. Với các khoản thuế còn nợ gốc, Bộ Tài chính đề xuất người nộp thuế phải trả đủ nợ gốc và nộp hồ sơ hợp lệ về mã số thuế để được xem xét xóa tiền chậm nộp. Bớt được tiền chậm nộp tích qua nhiều năm, người đã nghỉ kinh doanh có thể thu xếp trả nợ và làm nốt thủ tục. Ngân sách cũng có cơ hội thu về một phần nợ khó đòi.

Có người đã quay lại làm thủ tục nhưng thiếu sổ sách, hóa đơn hoặc chữ ký số. Cơ quan thuế cần xem họ đã làm gì để giải quyết hồ sơ trước khi kết luận.

Có ngưỡng nợ, phải thông báo đúng người

Theo hướng VCCI đề xuất, khoản nợ dưới ngưỡng vẫn phải trả và cơ quan thuế vẫn có thể đôn đốc thu.

“Tống đạt hợp lệ” cũng cần có ý nghĩa với người nhận. Người đại diện cần biết doanh nghiệp nợ khoản gì, cơ quan nào xác định số nợ và họ có bao nhiêu thời gian để giải trình hoặc khắc phục. Nếu hồ sơ địa chỉ đã được sửa hoặc số nợ cần đối chiếu, họ cần biết gửi chứng từ ở đâu và khi nào có câu trả lời. Phản hồi của người nhận cũng là một phần hồ sơ. Người đang đề nghị đối chiếu số nợ hoặc bổ sung giấy tờ cần được biết cơ quan thuế đã tiếp nhận và xử lý đến đâu.

Gỡ cả tên bị ghi sai

Có trường hợp một người ở Hà Nội bị tạm hoãn xuất cảnh vì có tên trên hồ sơ của một quán ăn sáng ở Hà Tĩnh. Theo phản ánh của anh với cơ quan thuế qua eTax, thông tin của anh đã bị người khác dùng để đứng tên quán.

Với người phản ánh bị mạo danh, dự thảo nghị quyết của Chính phủ đề xuất tạm thời chưa áp dụng tạm hoãn xuất cảnh khi cá nhân đã gửi văn bản đề nghị xử lý đến cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc cơ quan thuế, đồng thời báo công an. Công an có văn bản xác nhận đã tiếp nhận, đang giải quyết và gửi cho cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế quản lý trực tiếp. VCCI đề nghị trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận văn bản thụ lý của công an, cơ quan thuế cần giải tỏa các biện pháp cưỡng chế thuế liên quan đến cá nhân đó, đồng thời phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh tạm đình chỉ việc ghi nhận họ là người đại diện hoặc chủ sở hữu doanh nghiệp trên hệ thống.

Một người có thể đã được đi lại bình thường mà vẫn vướng khi mở tài khoản ngân hàng, vay vốn hoặc đăng ký doanh nghiệp mới vì tên họ còn gắn với cơ sở kinh doanh đang bị xác minh. Theo cách VCCI đề xuất, việc xác minh vẫn tiếp tục. Trong thời gian đó, người bị mạo danh có thể tiếp tục làm ăn mà quyền kinh doanh của họ không còn phụ thuộc vào cái tên đang bị ghi sai trên hệ thống.

Trước khi yêu cầu một người hoãn chuyến đi, cơ quan thuế cần xác định họ có trách nhiệm gì với khoản nợ, đã được báo ra sao và đã có cơ hội giải trình hay chưa.