XEM CLIP: Khám phá đấu trường voi - hổ, chỉ có ở Việt Nam

Hổ Quyền là di tích đấu trường cổ độc đáo dưới triều Nguyễn, nằm ở phía tây nam Kinh thành Huế, cách trung tâm thành phố khoảng 3km, nay thuộc phường Thủy Xuân, TP Huế.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Huế, công trình được xây dựng năm 1830 dưới thời vua Minh Mạng, là nơi tổ chức các trận đấu giữa voi và hổ, phục vụ nhu cầu giải trí của nhà vua, quan lại và dân chúng.

W-DJI_0872.jpg

Nhìn từ trên cao, Hổ Quyền nổi bật với mặt bằng hình vành khăn, hai vòng tường thành bao quanh sân đấu. Khán đài, chuồng hổ và lối dành cho voi được bố trí quanh khu vực trung tâm.

Kiểu kiến trúc này khiến công trình thường được ví như “đấu trường La Mã” của Việt Nam, thậm chí được gọi là “Colosseum của phương Đông”.

W-5A0A9303.jpg

Dưới triều Nguyễn, các trận voi - hổ được cho là diễn ra gần như hằng năm; một số địa phương từng có nhiệm vụ bắt hổ sống đưa về phục vụ các cuộc đấu.

Trong quan niệm thời bấy giờ, voi tượng trưng cho cái thiện và sức mạnh của nhà vua, trong khi hổ đại diện cho cái ác, thế lực đối nghịch. Vì vậy, voi thường được tạo lợi thế để giành chiến thắng.

Những trận đấu không chỉ mang tính giải trí mà còn gắn với việc huấn luyện tượng binh, giúp voi làm quen với không khí chiến đấu.

Cuộc đấu cuối cùng tại Hổ Quyền diễn ra năm 1904, dưới thời vua Thành Thái.

W-DJI_0924.jpg

Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Hổ Quyền là một trong những di tích đặc biệt, hiếm gặp không chỉ ở Việt Nam mà cả trên thế giới.

Công trình có hình tháp cụt, đường kính đáy 44m, chu vi tường ngoài 140m. Được xây chủ yếu bằng gạch vồ, đá thanh và vôi vữa, hệ thống tường dày, chắc chắn giúp nhiều phần kiến trúc còn khá nguyên vẹn sau gần 2 thế kỷ.

W-DJI_0905.jpg

Đối diện khán đài dành cho vua là hệ thống 5 chuồng hổ được bố trí trong thân tường thành. Các cửa chuồng nhỏ, mở trực tiếp ra lòng đấu trường.

W-DJI_0914.jpg

Cửa các chuồng hổ bằng gỗ, được đóng mở bằng hệ thống dây kéo từ phía trên để đưa hổ ra trường đấu.

W-5A0A9268.jpg

Bên trong chuồng là không gian hẹp với những bức tường dày. Từ đây, hổ được đưa trực tiếp ra lòng đấu trường qua các cửa nhỏ.

Mỗi chuồng đều có bể chứa nước và hệ thống thông khí; phía trên bố trí các thanh gỗ để binh lính kiểm tra, đưa thức ăn vào bên trong.

W-5A0A9272.jpg
Một cửa dẫn vào khu vực chuồng hổ nhìn từ bên ngoài tường thành

Những lớp gạch, vôi vữa cùng dấu vết phong hóa tạo nên vẻ cổ kính của công trình.

W-5A0A9282.jpg

Khác với những cửa chuồng hổ nhỏ, voi được đưa vào đấu trường qua một cửa vòm lớn rộng khoảng 1,9m, cao gần 4m, có hai cánh cửa gỗ chắc chắn.

W-5A0A9298.jpg

Phía trên cửa voi là lối đi trên thành, kết nối các khu vực của đấu trường.

W-5A0A9296.jpg

Hệ thống bậc cấp và lối đi được bố trí ở nhiều cao độ. Nền gạch đỏ, lan can và những đoạn tường uốn cong tạo nên nét kiến trúc đặc trưng của Hổ Quyền.

W-DJI_0906.jpg

Khán đài dành cho vua nằm ở phía bắc đấu trường, xây cao và rộng hơn các vị trí xung quanh, quay mặt về hướng nam.

Từ đây có thể quan sát toàn bộ lòng đấu trường và dãy 5 chuồng hổ phía đối diện.

W-DJI_0957.jpg

Bên trái khán đài chính là lối lên dành cho vua, hoàng thân quốc thích và các đại thần; phía còn lại dành cho quan lại và binh lính.

Sau gần 200 năm, hình dáng cơ bản của Hổ Quyền cùng hệ thống khán đài, chuồng hổ, cửa voi và các lối đi trên thành vẫn hiện hữu.

W-5A0A9288.jpg

Lối đi lát gạch chạy theo đường cong của tường thành, tạo thành tuyến di chuyển gần như bao quanh đấu trường.

W-5A0A9252.jpg

Quanh thân thành bố trí các miệng thoát nước tạo hình đầu cá, vừa phục vụ dẫn nước mưa vừa tạo điểm nhấn trang trí.

Hổ Quyền được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1998.

W-DJI_0877.jpg

Năm 2022, cụm di tích Hổ Quyền được triển khai tu bổ, bảo tồn nhằm gìn giữ và phát huy các giá trị lịch sử, kiến trúc.

Ngày nay, công trình độc nhất vô nhị này là điểm dừng chân đặc biệt ở Cố đô Huế, nơi du khách có thể khám phá dấu tích của một đấu trường mãnh thú cổ xưa hiếm gặp còn tồn tại đến nay và hình dung về những cuộc đấu sinh tử giữa voi và hổ dưới triều Nguyễn.