
Chiều 9/7, Đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo do Thứ trưởng Y Vinh Tơr làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Cao Bằng nhằm kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình MTQG 1719); nắm tình hình triển khai Hợp phần II Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: Từ năm 2026-2030 (Chương trình MTQG 417).

Cao Bằng là tỉnh miền núi, vùng cao, biên giới thuộc khu vực Đông Bắc của Tổ quốc. Dân số toàn tỉnh là 568.232 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) chiếm 96,93% dân số.
Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nông Thế Phúc, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cao Bằng cho biết, tính đến ngày 30/6/2026, tỉnh đã hoàn thành và vượt 12/21 chỉ tiêu của Chương trình MTQG 1719. Nổi bật là tỷ lệ giảm hộ nghèo vùng đồng bào DTTS giảm 4,66% (vượt kế hoạch); 70% thôn có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa; 100% trạm y tế được xây dựng kiên cố;...
Các mục tiêu, chỉ tiêu còn dở dang tiếp tục thực hiện trong năm 2026, gồm: 100% xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông; 100% số hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và các nguồn điện khác phù hợp, sử dụng điện lưới quốc gia; 95% đồng bào DTTS được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh...
Đến ngày 31/5/2026, tổng số vốn ngân sách Trung ương chuyển nguồn sang năm 2026 để tiếp tục thực hiện Chương trình MTQG 1719 là gần 552 tỷ đồng. Trong đó, số vốn còn nhiệm vụ chi là hơn 444 tỷ đồng; số vốn đầu tư hết nhiệm vụ chi cần áp dụng theo cơ chế giai đoạn 2026-2030 để tiếp tục thực hiện là hơn 107 tỷ đồng.

Theo Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cao Bằng, Chương trình MTQG 417 sẽ triển khai trên địa bàn 56 xã, phường và 1.462 thôn thuộc vùng đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh. Dự kiến, nhu cầu vốn ngân sách Trung ương thực hiện Chương trình MTQG 417 trên địa bàn tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2026-2030 là hơn 2.917 tỷ đồng. Nhu cầu vốn ngân sách Nhà nước năm 2026 thực hiện các nội dung của Chương trình là gần 559 tỷ đồng.
Trên cơ sở rà soát nhu cầu cấp thiết đối với vùng đồng bào DTTS, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, tỉnh Cao Bằng đề xuất đầu tư 455 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung và phân tán với tổng kinh phí dự kiến 732 tỷ đồng; 282 công trình điện sinh hoạt với tổng kinh phí khoảng 573 tỷ đồng; 4 công trình hạ tầng thiết yếu, chủ yếu là giao thông nông thôn tại vùng sâu, vùng xa, với tổng kinh phí khoảng 5,7 tỷ đồng.
Tuy nhiên, kế hoạch vốn ngân sách Nhà nước Chương trình giai đoạn 2026-2030 thực hiện năm 2026 đến thời điểm hiện tại vẫn chưa được phân bổ. Do đó, tỉnh chưa có cơ sở chỉ đạo, triển khai thực hiện về tiến độ, giải ngân nguồn vốn đến hết năm 2026.
UBND tỉnh Cao Bằng kiến nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành liên quan tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn triển khai các nội dung chính sách đồng bộ, thống nhất từ Trung ương; nghiên cứu, hoàn thiện và ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù, linh hoạt, phù hợp với điều kiện đặc thù của các tỉnh miền núi, biên giới, đặc biệt là đối với các địa bàn khó khăn, địa hình chia cắt như tỉnh Cao Bằng nhằm tạo điều kiện để địa phương chủ động, linh hoạt trong việc lựa chọn danh mục đầu tư, hình thức hỗ trợ phù hợp với thực tiễn.
Trên cơ sở thông báo kế hoạch vốn giai đoạn 2026-2030, tỉnh cũng đề nghị Trung ương sớm phân bổ kinh phí thực hiện Chương trình năm 2026; thông báo dự kiến cả giai đoạn 2026-2030 để địa phương chủ động xây dựng kế hoạch.
Bên cạnh đó, cần quan tâm ưu tiên bố trí nguồn vốn từ Chương trình MTQG giai đoạn 2026–2030 để thực hiện các nội dung cấp thiết đã được rà soát, nhất là đầu tư công trình cấp nước sinh hoạt (tập trung và phân tán); phát triển, cải tạo hệ thống điện sinh hoạt nông thôn; tăng cường phân bổ vốn theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các xã khu vực III, xóm đặc biệt khó khăn.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr ghi nhận những kết quả tỉnh Cao Bằng đạt được trong triển khai thực hiện các Chương trình MTQG.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Thứ trưởng lưu ý tỉnh vẫn còn 9 chỉ tiêu của Chương trình MTQG 1719 chưa hoàn thành.
Thứ trưởng đề nghị tỉnh Cao Bằng tập trung chỉ đạo hoàn thành các chỉ tiêu chưa đạt kế hoạch; đôn đốc đẩy nhanh tiến độ giải ngân, sử dụng hiệu quả nguồn vốn được chuyển nguồn sang năm 2026. Cùng với đó là ưu tiên bố trí nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến phát triển sinh kế, hỗ trợ sản xuất, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống đồng bào DTTS. Đồng thời, tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ nhu cầu đầu tư; xác định rõ thứ tự ưu tiên các công trình, dự án để triển khai Chương trình MTQG giai đoạn 2026-2030.

Nguồn lực phát huy hiệu quả
Trước đó, sáng 9/7, Đoàn công tác đã kiểm tra thực tế một số công trình, dự án thuộc chương trình MTQG tại xóm Đức Xuân (xã Hòa An, tỉnh Cao Bằng); đánh giá hiệu quả đầu tư cơ sở hạ tầng, các mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất, sinh kế và đời sống của đồng bào DTTS.

Qua kiểm tra thực địa, Đoàn công tác ghi nhận Chương trình MTQG 1719 đã mang lại những chuyển biến tích cực về hạ tầng, nước sinh hoạt, nhà ở và sinh kế của người dân.

Anh Ngô Văn Chính (SN 1987, xóm Đức Xuân, xã Hòa An) cho biết, gia đình anh là một trong những hộ được thụ hưởng chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc Chương trình MTQG 1719.
Trước đây, gia đình anh thuộc diện hộ nghèo, kinh tế rất khó khăn do con bị dị tật bẩm sinh, phải trải qua nhiều lần phẫu thuật. Để có tiền chữa bệnh cho con, gia đình từng phải bán con bò duy nhất đang nuôi. Năm 2022, gia đình anh được hỗ trợ 2 con lợn giống, 3 con bò giống, giống dong riềng, phân lân và tham gia chuỗi liên kết sản xuất cây dong riềng.
"Nhờ đó, đời sống của gia đình từng bước ổn định, thu nhập được cải thiện. Đến nay, gia đình tôi đã thoát hộ nghèo, chuyển lên diện cận nghèo", anh Chính cho hay.

Ông Dương Văn Tài (61 tuổi), Người có uy tín xóm Đức Xuân, cho biết những năm qua, Đảng và Nhà nước đã quan tâm, ưu tiên nhiều chính sách đối với vùng đồng bào DTTS đặc biệt là các hộ nghèo. Theo ông Tài, các chính sách hỗ trợ đã tạo điều kiện để người dân phát triển sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập và ổn định đời sống. Ông mong muốn thời gian tới Đảng và Nhà nước tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện để bà con phát triển kinh tế, hướng tới giảm nghèo bền vững.

Nhân dịp này, Thứ trưởng Y Vinh Tơr trao 55 suất quà (mỗi suất trị giá 1 triệu đồng) cho 55 hộ đồng bào DTTS nghèo và 41 suất quà (mỗi suất trị giá 500.000 đồng) cho 41 người có uy tín trên địa bàn xã Hòa An.
