Một người bà con của tôi ở TP.HCM mua căn nhà đã gần 15 năm. Anh dọn về ở từ khi con còn nhỏ, giờ đứa lớn đã học đại học, nhưng suốt từng ấy năm, thứ khiến anh thấp thỏm nhất vẫn là chuyện chưa có sổ đỏ.
Mấy hôm trước, anh gọi điện với giọng rất vui. Tổ dân phố vừa thông báo khu của anh có thể sắp được cấp sổ sau nhiều năm chờ đợi.
“Cả khu phố mừng lắm”, anh nói. “Có cảm giác cuối cùng căn nhà của mình mới thực sự là của mình.”
Đánh thức hàng trăm nghìn tỷ đồng
Niềm vui của anh xuất phát từ một chính sách mới đây của TP.HCM: tháo gỡ vướng mắc cho hơn 60 dự án bất động sản với khoảng 68.000 căn nhà, đồng thời phấn đấu cấp 61.200 sổ hồng trong năm 2026, tương đương khoảng 90% số hồ sơ đủ điều kiện.
Đây là một quyết định rất đáng hoan nghênh, bởi điều thành phố đang làm thực chất không chỉ là xử lý một thủ tục hành chính tồn đọng nhiều năm, mà là gỡ cho hàng chục nghìn căn nhà bị treo pháp lý được quay trở lại lưu thông bình thường.
Nếu tính trung bình mỗi căn hộ có giá vài tỷ đồng, còn các căn nhà phố có giá tới hàng chục tỷ đồng, thì việc tháo gỡ cho khoảng 68.000 căn nhà và cấp 61.200 sổ hồng trong năm 2026 đồng nghĩa với hàng trăm nghìn tỷ đồng tài sản được hoàn thiện pháp lý và quay trở lại lưu thông bình thường trên thị trường.
Khi được cấp sổ, người dân không chỉ yên tâm hơn về quyền sở hữu của mình, mà còn có thể mua bán minh bạch, chuyển nhượng hợp pháp, thế chấp vay vốn và tiếp cận tín dụng chính thức.
Một cuốn sổ hồng không đơn thuần là giấy chứng nhận sở hữu nhà ở, mà còn giúp người dân biến tài sản của mình thành vốn để làm ăn, đầu tư hoặc xoay xở những nhu cầu tài chính dài hạn của gia đình.
Điều đáng chú ý, sau gần một năm rưỡi hoạt động, Tổ công tác 1645 đã tổ chức hàng chục cuộc họp để tháo gỡ vướng mắc cho hàng trăm dự án. Hàng chục nghìn căn hộ đã được gỡ khó về pháp lý, trong khi hàng nghìn hồ sơ được chuyển sang cơ quan thuế để hoàn tất thủ tục cấp sổ.
Có lẽ vì là nơi đời sống kinh tế diễn ra sôi động và va chạm với thực tế thị trường mạnh nhất, TP.HCM cũng thường là địa phương buộc phải nghĩ ra các cách tháo gỡ sớm hơn phần còn lại.
Mới đây, hàng nghìn khách hàng của Novaland đón tin nhiều dự án được đẩy nhanh tiến độ cấp sổ hồng sau thời gian dài vướng pháp lý. Riêng Aqua City dự kiến bắt đầu bàn giao sổ từ tháng 6/2026, trong khi doanh nghiệp này cho biết khoảng 4.300 sổ hồng tại TP.HCM có thể được cấp trong năm nay.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng sổ hồng, mà ở chỗ việc tháo gỡ pháp lý đang giúp thị trường dần hồi phục niềm tin sau nhiều năm người mua nhà bị ám ảnh bởi các dự án “có nhà nhưng chưa có giấy”.
Câu chuyện ở HH Linh Đàm ngoài Hà Nội
Những gì đang diễn ra ở khu HH Linh Đàm tại Hà Nội cho thấy câu chuyện cấp sổ đỏ cho dân không còn đơn thuần là chuyện giấy tờ, mà là bài toán xử lý một thực tế xã hội đã tồn tại suốt hơn một thập kỷ.
Hơn 10 năm trước, nhiều người mua căn hộ tại đây với giá khoảng 15–17 triệu đồng/m². Đến nay, dù chưa có sổ đỏ và phần lớn giao dịch vẫn phải thực hiện bằng giấy viết tay, giá căn hộ đã tăng lên khoảng 40 triệu đồng/m². Người dân vẫn ở, nhà vẫn được mua bán, giá vẫn tăng, chỉ có giấy tờ là chưa theo kịp.
Điều đáng chú ý là hiện có khoảng 40.000 cư dân đang sinh sống ổn định tại khu HH Linh Đàm. Sau ngần ấy năm, điều đa số người dân mong nhất không phải lợi nhuận đầu tư hay đổi sang nơi khác, mà là căn nhà lớn nhất đời mình cuối cùng được pháp luật thừa nhận đầy đủ.
Chính quyền Hà Nội hiện cũng đang khảo sát và tìm phương án xử lý cho khu HH Linh Đàm.
Có lẽ, cách tiếp cận của TP.HCM là một kinh nghiệm đáng tham khảo: xử lý sai phạm của chủ đầu tư bằng các công cụ pháp luật phù hợp, nhưng đồng thời tìm cách bảo vệ quyền lợi của những người dân đã mua nhà, đã vào ở ổn định và đã gắn toàn bộ cuộc sống của mình với nơi đó.
Khơi thông các điểm nghẽn
Một trong những thay đổi quan trọng nhất hiện nay là bắt đầu tách quyền lợi của người mua nhà ngay tình khỏi sai phạm của chủ đầu tư. Doanh nghiệp vi phạm phải bị xử lý, nhưng không thể để người dân tiếp tục mắc kẹt vô thời hạn.
Vì thế, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế đặc thù để xử lý các dự án tồn đọng và vi phạm đất đai kéo dài nhiều năm.
Tinh thần của nghị quyết này khá rõ ràng: không bỏ qua sai phạm, nhưng cũng không để hàng nghìn dự án cùng khối tài sản khổng lồ tiếp tục nằm im trong nền kinh tế.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến tháng 3/2025, cả nước có tới 4.489 dự án đất đai gặp khó khăn, vướng mắc, với tổng mức đầu tư trên 3,35 triệu tỷ đồng.
Trong bối cảnh Việt Nam đang cần thêm động lực tăng trưởng, việc tháo gỡ các dự án tồn đọng có lẽ là cách nhanh nhất để khơi dòng vốn và tài sản đang bị ách tắc.
TP.HCM hiện có lẽ là địa phương đi đầu trong cách làm ấy. Tổ công tác 1645 họp hằng tuần để tháo gỡ cho từng dự án cụ thể, đồng thời cho phép người dân trực tiếp nộp hồ sơ xin cấp sổ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chủ đầu tư như trước.
Mô hình của TP.HCM đang được rất nhiều người dân ở các dự án tồn đọng trên cả nước dõi theo. Họ hy vọng chính quyền địa phương nơi họ sinh sống cũng năng động như chính quyền Thành phố, tháo gỡ mọi thủ tục để cấp sổ cho dân.
Đằng nào, người dân cũng đã đóng tiền nhà, đã vào ở ổn định từ lâu, làm sao mà “bắt” họ đi ra khỏi căn nhà đó được.
Điều đáng chú ý nhất trong cách làm của TP.HCMở chỗ thành phố đang chủ động tìm cách đưa những tài sản bị “treo” nhiều năm trở lại lưu thông bình thường trong nền kinh tế.
Sau cùng, điều người dân cần đôi khi không phải một chính sách quá lớn, mà chỉ là cảm giác căn nhà họ đã ở suốt hơn chục năm cuối cùng cũng thực sự thuộc về mình.
.svg){kind=icon}
