Chấp nhận tăng trưởng bằng quả cà, cả xã hội đi đường không mất phí BOT

Nếu chấp nhận tăng trưởng bằng… quả cà thì cả xã hội sẽ tiếp tục được đi đường không mất tiền, không phải bàn chuyện tăng phí nhưng đất nước sẽ rơi vào diện thu nhập trung bình thấp. 

Bên lề hành lang QH, Phó chủ nhiệm UB Kinh tế của QH Nguyễn Đức Kiên có những phân tích về thông điệp “Đừng có kỳ thị kinh tế tư nhân” của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại hội nghị TƯ 10 vừa qua.

Ông Kiên cho rằng, không phải chỉ tới nay hay tại hội nghị TƯ 10 vừa qua, Đảng mới có những đánh giá về kinh tế tư nhân. Trước đó, đã có hẳn một nghị quyết về kinh tế tư nhân, rồi một nghị quyết khác về DN và doanh nhân.

{keywords}
Phó chủ nhiệm UB Kinh tế của QH Nguyễn Đức Kiên

Trong Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ 12, TƯ đã xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế. Nhưng, dù các cấp lãnh đạo có nhận thức rất sớm, rất đồng bộ, song chuyển biến về nhận thức trong bộ máy và xã hội chưa theo kịp.

"Còn nói “đừng kỳ thị”, ý của Tổng bí thư là không phân biệt đối xử. Cơ quan quản lý nhà nước hãy công bằng với cả 2 loại hình DN", ĐB Nguyễn Đức Kiên phân tích.

Theo ông, DN tư nhân khó khăn, thất bát thì cũng gây hệ quả xấu với xã hội như DNNN. Chẳng hạn Tôn Hoa Sen gặp khó khăn thời gian qua khiến hàng nghìn đại lý bán hàng phải co lại, cả vạn lao động mất việc làm, không khác gì chuyện gang thép Thái Nguyên thua lỗ, đổ vỡ.

Chấp nhận kinh tế thị trường thì DN nào cũng như vậy, có lúc tiến, có lúc lùi, có lúc phát triển nhanh cũng có lúc bị thị trường “quật” đòn đau, phải coi là bình thường.

Khi có phản ứng, cơ quan quản lý lập tức xuôi theo hướng “dân tuý”

Nói như vậy thì có thể hiểu là DN tư nhân cũng cần nhà nước “cầm tay chỉ việc” giống DNNN lâu nay, trong khi phương thức điều hành này đã thể hiện quá nhiều bất cập?

Không phải vậy. Trong nhiều trường hợp, DN tư nhân không cần nhà nước can thiệp, trong khi thực tế lại cho thấy nhiều ví dụ về sự can thiệp thô bạo của nhà nước vào việc của DN.

Ví dụ về vụ cà phê Trung Nguyên vừa qua, từ việc xử vụ ly hôn của một cặp vợ chồng, toà án lại chuyển sang vai trò xử lý hoạt động của DN. Chuyện ly hôn tại sao không được coi như chuyện một cặp vợ chồng bình thường, không ở được với nhau nữa thì họ chia tay trong văn minh, tài sản do họ quyết định.

Việc đó cho thấy tư duy vẫn là muốn đứng trên DN để quyết định, và như vậy là rất không chuẩn trong một nền kinh tế thị trường.

Theo ông, thông điệp của Tổng bí thư nói rằng "Đừng kỳ thị kinh tế tư nhân" có phải xuất phát từ cách hành xử chưa bình đẵng của các cơ quan nhà nước?

Qua một số vụ việc tạo điểm nóng thời gian qua, tôi cho rằng chúng ta thiếu hẳn tầm nhìn chia sẻ rủi ro với DN. Cơ quan quản lý nhà nước dường như không chịu trách nhiệm về bất cứ rủi ro nào khi xảy ra.

Điển hình như những ồn ào xung quanh các dự án BOT, đến bây giờ tôi thực sự không hiểu cơ quan quản lý lĩnh vực này từ cấp TƯ cho tới địa phương đang muốn gì và đòi hỏi gì ở DN. 

Muốn có ngay con đường, bến cảng, cây cầu cần thiết để làm bàn đạp thúc đẩy phát triển kinh tế thì buộc phải huy động các nguồn lực khác cùng tham gia. Đã như vậy thì khi gặp vướng mắc, nhà nước phải đứng ra giải thích cho người dân về việc đó.

Vì không hiểu bản chất của dự án PPP nên hành xử của cơ quan quản lý nhà nước giống như với các dự án làm bằng vốn ngân sách vậy. Khi có phản ứng thì điều hành của cơ quan quản lý lập tức xuôi theo hướng “dân tuý”, càng đẩy điểm nóng lên.

Còn chúng ta không thể trách dân được, người ta trả tiền thì phải có yêu cầu. Như vậy, đáng ra phải tìm các giải pháp như quyết định giảm giá, miễn vé, chấp nhận kéo dài thời gian thu tiền… đồng thời giải trình thật minh bạch với người dân để đồng thuận với nhà nước và ủng hộ hoạt động của DN, thì cơ quan quản lý lại không làm như vậy.

Kết quả là cho tới nay, cả một chủ trương lớn của Nhà nước là xã hội hoá đầu tư hạ tầng giao thông đang bị nghẽn lại vì nhà đầu tư cảm thấy mình không được Nhà nước chia sẻ rủi ro.

Trong khi đó thời gian tới Việt Nam vẫn thiếu trầm trọng vốn đầu tư phát triển hạ tầng. Nếu chấp nhận mỗi năm kinh tế chỉ tăng trưởng bằng… quả cà thì cả xã hội sẽ tiếp tục được đi đường không mất tiền, không phải bàn chuyện tăng phí. Còn nếu muốn tăng trưởng nhanh thì phải có cách nhìn nhận, hành xử cho đúng.

Rõ ràng khi đối chiếu với những điều Tổng bí thư nói, phải chiếu vào từng góc cạnh của cuộc sống để hành xử. Vì sâu xa, vấn đề bắt đầu từ thể chế nhưng từ thể chế dẫn tới hành xử, làm sao để áp dụng bình đẳng được như nhau giữa các thành phần kinh tế thì lâu nay chúng ta chưa làm được.

Hình thành tập đoàn tư nhân lớn là tất yếu

Có ý kiến cho rằng, nhìn vào bức tranh kinh tế hiện nay có thể thấy DNNN thì kém hiệu quả, DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) không hẳn là trái ngọt nên cần xác định khu vực DN tư nhân chính là dư địa lớn nhất cho tăng trưởng kinh tế. Ý kiến của ông về việc này?

Chúng ta chưa thể đặt hết kỳ vọng vào DN tư nhân. Điều này giống như hình ảnh một gia đình có cậu con nhỏ bụ bẫm, nhanh nhẹn, đáng yêu, được gọi là “niềm hi vọng của cả nhà”.

Tuy nhiên, để niềm vi vọng đó thực sự trở thành niềm tự hào thì gia đình cũng phải chăm bẵm, nuôi dưỡng, đào tạo cậu bé đó chí ít mười mấy năm. Cộng đồng DN tư nhân Việt Nam hiện tại đúng như hình ảnh cậu bé 3 tuổi đó, cần phải nuôi dưỡng, nâng đỡ, hỗ trợ, chứ giao sứ mệnh gánh vác ngay thì không đủ sức.

Đó có phải là lý do báo cáo QH về tình hình kinh tế - xã hội tại kỳ họp này, Chính phủ nêu rõ, thúc đẩy phát triển những tập đoàn kinh tế tư nhân lớn là một trong những giải pháp trọng tâm để duy trì tăng trưởng cao của nền kinh tế?

Đó là con đường tất yếu. Muốn DN tư nhân phát triển thì phải hình thành những tập đoàn kinh tế lớn. Từ đó soi chiếu lại thì câu nói của Tổng Bí thư phải được hiểu là, nếu DN tư nhân làm tốt, hãy trao cho họ danh hiệu “Anh hùng lao động” như với bất cứ một DNNN nào khác.

Lâu nay, chúng ta quên mất bản chất danh hiệu này là sự ghi danh của quốc gia với những người đóng góp cho sự nghiệp phát triển đất nước, bất kể họ thuộc thành phần nào.

Như ông nói thì hiện tại Việt Nam có được bao nhiêu DN tư nhân có thể coi là niềm hi vọng đất nước gửi gắm. Họ có thể trở thành những Samsung, Huyndai, Honda của Việt Nam, để làm nên tên tuổi cho nền kinh tế Việt?

Thời gian qua, chúng ta có thể thấy, Vingroup là điển hình về việc DN sử dụng lợi thế của kinh tế đất để chuyển sang làm công nghiệp; Sun Group thì làm trung tâm dịch vụ, giải trí, du lịch; Vietjet thì chuyển sang lĩnh vực hàng không… rất thành công.

Nhưng cũng đừng thắc mắc vì sao Mekong Air phá sản, Jetstar thì lỗ dài… Đó là chuyện bình thường của thị trường.

Tránh kỳ thị DN tư nhân và tâm tình của Bí thư Bắc Ninh

Tránh kỳ thị DN tư nhân và tâm tình của Bí thư Bắc Ninh

Tại thảo luận tổ của QH về tình hình kinh tế-xã hội hôm qua, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh chia sẻ nhiều trăn trở của địa phương về việc phát triển kinh tế tư nhân.

Phúc Nguyên

tin nổi bật

Quốc hội Anh có các nghị sỹ luôn ủng hộ Việt Nam như những người bạn

Nhận lời mời của Chủ tịch Thượng viện Anh John Mcfall và Chủ tịch Hạ viện Lindsay Hoyle, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam thăm chính thức Vương quốc Anh từ ngày 28 - 30/6.

'Tình bạn quý giá' Việt Nam-Hungary không phải quốc gia nào cũng có

Việt Nam và Hungary có tình bạn gắn bó, thuỷ chung, luôn giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau, cùng chia sẻ những giá trị chung. Đây là tài sản chung, quý giá, không phải quốc gia nào cũng có được.

Chủ tịch Quốc hội Hungary đón, hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Ngày 27/6 (giờ địa phương), lễ đón chính thức Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã diễn ra trọng thể tại nhà Quốc hội Hungary, thủ đô Budapest dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Hungary László Kövér.

Cuộc gặp hiếm có của Chủ tịch Quốc hội với cộng đồng doanh nghiệp tại châu Âu

Phát biểu trước các doanh nhân, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đặc biệt vui mừng trước cuộc gặp hiếm có này khi có sự tham dự của 15 đại diện thành viên trong cộng đồng doanh nghiệp người Việt tại châu Âu.

Chủ tịch Quốc hội: Hợp tác với Việt Nam là tiếp cận với thị trường 650 triệu dân

Ngày 26/6, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hungary, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam đã đến thăm thành phố Albertirsa.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm Hungary

Nhận lời mời của Chủ tịch Quốc hội Hungary László Kövér, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam thăm chính thức Hungary từ ngày 26-28/6.

'Tổng Bí thư rất nghẹn ngào tại cuộc họp kỷ luật cựu Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long'

Tổng thư ký Quốc hội Bùi Văn Cường cho biết trong họp báo chiều 16/6, "Ban chấp hành Trung ương tổ chức họp bất thường để thi hành kỷ luật ông Nguyễn Thanh Long, Tổng Bí thư rất nghẹn ngào khi phát biểu".

Cam kết của các thành viên Chính phủ là cơ sở lấy phiếu tín nhiệm giữa nhiệm kỳ

Việc Chính phủ, Thủ tướng, các Bộ trưởng, Trưởng ngành thực hiện những cam kết cụ thể về những nội dung được chất vấn là cơ sở để lấy phiếu tín nhiệm tại kỳ họp cuối năm giữa nhiệm kỳ.

Sớm ổn định bộ máy, tâm lý cán bộ ngành y khi có nhiều người bị xử lý hình sự

Quốc hội yêu cầu sớm có biện pháp ổn định tổ chức bộ máy và tâm lý đối với cán bộ, người lao động ngành y tế từ trung ương đến địa phương trong bối cảnh có nhiều trường hợp bị xử lý kỷ luật, xử lý hình sự.

Giá xăng tăng kỷ lục, Quốc hội yêu cầu hỗ trợ người có thu nhập thấp

Quốc hội yêu cầu xử lý nghiêm các trường hợp đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý; có giải pháp hỗ trợ người có thu nhập thấp, người yếu thế khi giá cả mặt hàng thiết yếu tăng cao, đặc biệt là giá xăng dầu và giá sách giáo khoa.

Phía Nam sẽ có thêm 3 tuyến cao tốc hơn 84.000 tỷ

Quốc hội vừa thông qua chủ trương đầu tư sơ bộ hơn 84.000 tỷ đồng cho 3 dự án cao tốc phía Nam dự kiến hoàn thành vào năm 2025-2027.

Hai 'siêu dự án' đường vành đai 161.191 tỷ đồng được Quốc hội thông qua

Sáng 16/6, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội và dự án đường vành đai 3 TP.HCM.

Doanh nghiệp bảo hiểm không được đầu tư kinh doanh bất động sản

Sáng nay (16/6), Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi) đã được Quốc hội biểu quyết thông qua với 94,18% đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tán thành. Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi) có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2023.

Nhà đầu tư vốn 10.000 tỷ đồng mới được đầu tư vào khu kinh tế Vân Phong

Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hòa được Quốc hội thông qua có những chính sách mới nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược, năng lực tốt triển khai các dự án lớn cho khu kinh tế Vân Phong.

Phạm nhân từng trốn trại không được lao động ngoài trại giam

Quốc hội thông qua Nghị quyết thí điểm mô hình tổ chức dạy nghề cho phạm nhân ngoài trại giam Bộ Công an, có 12 trường hợp không được áp dụng.