Văn hoá của người Việt Nam luôn biết ơn những người giúp đỡ mình, nhất là trong những lúc “ngàn cân treo sợi tóc”. Bày tỏ sự biết ơn ấy có thể bằng nhiều hình thức. Nhưng nếu lấy vật chất làm tiền đề thì hoàn toàn không đúng.

Sau bài viết "Đừng dùng phong bì để mua chuộc sự yên tâm về sức khoẻ" diễn đàn “Phong bì bệnh viện - có phải thầy thuốc và bệnh nhân làm hư nhau?" nhận được nhiều ý kiến đóng góp của độc giả VietNamNet.

Dưới đây là bài viết của PGS.TS Nguyễn Trọng Lưu - Phó Chủ tịch Hội Phục hồi chức năng Việt Nam, nguyên Trưởng khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 - gửi về diễn đàn (nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả).

Hôm qua tôi biết đến bài 'Quen ai không, có phong bì không?', câu hỏi phổ biến nhất khi đi bệnh viện” trên báo VietNamNet. Chia sẻ với vị độc giả đó, tôi cũng muốn bày tỏ một chút suy nghĩ từ vị trí một người mặc áo blouse, về hai câu hỏi mà độc giả nhắc đến trong bài.

Suy cho cùng, quan hệ "quen” và “phong bì” ở đây đang được coi là “chất xúc tác”.

Bản thân tôi từng nhiều năm trực cấp cứu trong bệnh viện, nhiều lần nhận được những cuộc gọi nhờ “quan tâm, để ý thêm” về một trường hợp nào đó là người nhà của người quen. Tôi cũng nhận được nhiều lời nhờ tác động thêm với đồng nghiệp cũng để “quan tâm, để ý thêm”. Nghĩa là tôi sẽ là “đích đến”, hoặc là “cầu nối xúc tác” cho việc “quan tâm” bệnh nhân đó.

Việc này, nhân viên y tế chúng tôi có 2 luồng trạng thái tâm lý.

Một là chúng tôi tự hào thấy được giá trị nghề nghiệp của mình. Bệnh nhân vào viện, đương nhiên ai cũng muốn yên tâm điều trị.  

Nhưng luồng tâm lý thứ 2, nặng nề hơn, khiến chúng tôi tổn thương, nếu không muốn nói cao hơn là xúc phạm, bởi nhân viên y tế không được tin tưởng. Độ tin cậy thiếu vắng đến mức phải có tác động bằng mọi cách. Một là qua kênh quan hệ để yên tâm hơn; hai là sợ rằng bác sĩ chưa đủ trách nhiệm, nên phải có xúc tác để có trách nhiệm hơn. Điều đó thật đáng tiếc.  

Đã có những cuộc gọi tôi phản ứng khá gay gắt. Tôi bảo "Nếu anh chị nhờ tôi vậy chứng tỏ không tin tưởng người sẽ được chỉ định cấp cứu điều trị cho người nhà anh chị, tức là không tin tôi". Nhiều cuộc gọi tôi từ chối.

Có những người đúng là rất chân thật, chúng tôi cảm nhận được. Nhưng lại có những người lại nghĩ ngay đến chuyện vì “không có bôi trơn thì nhân viên y tế không làm”, nên phải tìm mọi cách, các mối quan hệ để tác động. Thậm chí có những trường hợp để nhờ tôi tác động đến ông A, có khi họ đã tìm một chị B tác động vào tôi để tôi nhiệt tình hơn trong tác động ông A. Cuối cùng họ không tin ai.

Đã mặc áo blouse, từ những ngày đầu bước chân vào trường Y, chúng tôi ý thức rõ làm việc phải có trách nhiệm chứ. Nhưng có lúc nào đó, chúng tôi lại bị đánh giá có thái độ thờ ơ, lạnh lùng, hơi thiếu sự quan tâm.

Chúng tôi làm việc bằng lý trí, không phải đo đếm hiệu quả cấp cứu, điều trị bằng thái độ săn đón từ xa, xoắn xuýt hỏi han. Chúng tôi làm nghề nghiệp khoa học, chuyên môn, bệnh ra sao thì có định hướng chẩn đoán, điều trị, có phương án giải quyết, giao nhiệm vụ.

Hơn nữa, người thầy thuốc càng có kinh nghiệm, đôi khi chỉ cần nhìn tổng thể, quan sát thêm bệnh cảnh, toàn trạng bệnh nhân là tự trong đầu đã có hướng điều trị, phân công người theo dõi mà không cần phải náo nhiệt chia sẻ. Chuyện đó người nhà không chứng kiến, đánh giá hay hiểu được. Ở đây cũng có một vấn đề về thái độ giao tiếp nhiều năm nay ngành Y tế đang nỗ lực cải thiện.

Thầy thuốc khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy quay cuồng với công việc điều trị bệnh nhân nặng. Ảnh: Thanh Tùng

Áp lực của người làm công tác y tế nhiều khi đến từ sự quan tâm, nhạy cảm thái quá của bệnh nhân và gia đình. Tôi có cảm giác xã hội ngày nay con người dễ nổi giận, nôn nóng, cảm thấy không an toàn. Chỉ một chút không vừa ý thôi có thể xung đột được ngay.

Chuyện phong bì bệnh viện muôn đời là chuyện nhạy cảm. Tôi chỉ muốn nói một khía cạnh, có lẽ không phải là toàn bộ bản chất. Báo chí gần đây nói nhiều về chuyện cống hiến - thù lao không chỉ của nhân viên y tế mà của nhiều ngành nghề.

Tôi biết rằng trong nhiều cuộc họp, các ban ngành liên quan đã thảo luận nhiều, tìm giải pháp tháo gỡ vì đó là cả một vấn đề kinh tế phức tạp, không đơn giản là “lương thấp đấy, tăng lương đi” là xong.

Nhưng rõ ràng, khi lương và thù lao chưa tương xứng, người ta không thể dốc hết sức lực mãi được, họ phải nghĩ đến bài toán kinh tế bù đắp để nuôi sống gia đình, phục vụ những nhu cầu đời thường nhất. Đâu đó vẫn có những người “ngã lòng” khi có tác động từ nhiều phía.

Văn hoá của người Việt Nam luôn biết ơn những người giúp đỡ mình, nhất là trong những lúc “ngàn cân treo sợi tóc”. Bày tỏ sự biết ơn ấy có thể bằng nhiều hình thức, bằng những lời động viên, hoặc vật chất. Nhưng nếu lấy vật chất làm tiền đề thì hoàn toàn không đúng. Tuy nhiên, vì nguyên nhân gốc rễ không giải quyết được, lâu dần thành tư duy sai rằng: “Chưa có xúc tác thì không làm, hoặc làm ở mức độ trách nhiệm thấp”.

Tôi biết có những người như vậy, nhưng đó là hiện tượng, không phải là bản chất. Hầu hết cán bộ nhân viên y tế đều có lương tâm, trách nhiệm và niềm tự hào trong công việc. “Niềm tự hào” công việc là yếu tố rất quan trọng.

Cách đây mấy năm, chúng tôi làm việc với một cơ quan liên quan vấn đề xuất toán bảo hiểm y tế. Có ý kiến nói “cán bộ y tế công lập toàn kê sai chỉ định để trục lợi bảo hiểm”. Điều này là có, nhưng nó chỉ mang tính cá nhân, hiện tượng, không phản ánh tình trạng chung diện mạo của ngành y tế được. Sai chỗ nào thì tìm cách sửa chữa chỗ đó, còn quy kết một vài hiện tượng lên thành bản chất phổ quát là không thể.  

Trở lại với hai câu hỏi nhiều người hỏi Có quen ai không? Có phải phong bì không? như một độc giả lên tiếng, từ một người làm công tác y tế, tôi rất đau lòng.

Thật ra bản thân tôi cũng có người thân trong gia đình bị ốm, tôi cũng phải suy nghĩ. Có người nhờ tôi, tôi vui vẻ vô tư giúp dù biết họ có khi cũng có những suy nghĩ khác; nhưng ở hoàn cảnh của mình thì phải làm thế nào. Tôi may mắn cũng có những anh em, nhờ nhau là giúp đỡ hết mình, gửi quà cảm ơn nhất định không nhận.

Nhưng ở ngoài kia, buồn nhất là có những người thành thói quen, ngày này qua ngày khác, lặp đi lặp lại thành một phản xạ có điều kiện. Mà tôi nghĩ không chỉ riêng ngành y đâu, nhiều ngành như thế, chỉ có điều, ngành Y phục vụ đối tượng là sức khoẻ, tính mạng con người nên nhạy cảm hơn nhiều. Tôi nghĩ “thói quen” đó phản ánh phần nào đó tình trạng chung trong đời sống xã hội, với cơ chế quản lý chung còn nhiều bất cập.

Quan trọng nhất là người lao động chưa được thoả mãn, hài lòng với mức chi trả thù lao chưa tương xứng với vị trí công việc hoặc sức lực bỏ ra, do đó phải tìm cách bù đắp.

Võ Thu (ghi)

Ban Sức khoẻ - Báo VietNamNet mở diễn đàn "Phong bì bệnh viện - có phải thầy thuốc và bệnh nhân làm hư nhau?".

Bạn đọc có ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ bansuckhoe@vietnamnet.vn. Các bài viết phù hợp sẽ được đăng tải theo quy định của tòa soạn.

Xin chân thành cảm ơn.

Phong bì cho bác sĩ:

Phong bì cho bác sĩ: "Có mỗi mấy đồng!"

Phẫu thuật cho con ở 2 bệnh viện khác nhau, Loan trải qua những câu chuyện rất trái ngược. Một bên, chuẩn bị sẵn 500.000 đồng trước khi gây mê. Một bên, điều dưỡng vừa mắng vừa quát vì Loan đưa tiền.

tin nổi bật

Hơn 10.200 loại thuốc sắp hết hạn đăng ký lưu hành

Bộ Y tế vừa công bố danh mục 46 thuốc, nguyên liệu làm thuốc được gia hạn giấy đăng ký lưu hành, nâng tổng số gia hạn trong 6 tháng qua lên hơn 10.200. Số thuốc này theo quy định sẽ hết hiệu lực giấy đăng ký lưu hành sau ngày 31/12.

Xác suất chúng ta phải đối mặt thêm với đại dịch toàn cầu khác sau Covid-19 là bao nhiêu?

Trên thực tế, trước Covid-19, những người sinh sau năm 1918, tức năm bùng phát đại dịch cúm, chưa từng phải gánh chịu đại dịch tương tự nào. Vậy, xác suất bùng phát thêm đại dịch tương tự Covid-19 trong tương lai là bao nhiêu?

Khỏi ung thư giai đoạn cuối nhờ vắc xin thử nghiệm

Liệu pháp vắc xin dự kiến có chi phí vừa phải giúp cho hai bệnh nhân người Mỹ khỏi hoàn toàn ung thư vú và ung thư máu.

Leanmax Hope - Dinh dưỡng y học dành cho người ung thư

Dinh dưỡng kém không chỉ gây mệt mỏi, sụt cân, làm giảm hiệu quả điều trị mà còn dẫn tới tình trạng suy mòn - nguyên nhân đứng sau 30% số ca tử vong ở người ung thư tại Việt Nam.

'Chỉ mất vài giây tiếp xúc nguồn lạnh có thể bị liệt mặt'

Sáng tỉnh dậy, anh H. (29 tuổi, Hà Nội) thấy phòng ấm nên mở cửa ban công cho thoáng. Quay vào đánh răng, anh giật mình tưởng có dấu hiệu đột quỵ vì miệng lệch, mắt không khép được kín.

Căn bệnh khiến cô gái đột ngột mù mắt phải khi ngủ dậy

Dù mới 19 tuổi, Holly đã bị bệnh đa xơ cứng dẫn tới viêm dây thần kinh thị giác.

Kết quả thi tuyển Giám đốc Bệnh viện Mắt TP.HCM

Sở Y tế TP.HCM đã tìm được người có số điểm cao nhất của vòng 2 kỳ thi tuyển chức danh Giám đốc Bệnh viện Mắt.

So sánh lợi ích của cà phê và trà

Cà phê có lượng caffeine cao gấp 3 lần trà nên dẫn đến một số tác dụng phụ mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, hai loại đồ uống này đều chứa chất có thể giúp chống viêm.

Người phụ nữ bị ngộ độc cần sa sau khi ăn bỏng ngô

Sau khi ăn 2 miếng bỏng ngô, người phụ nữ cảm thấy hoa mắt, chóng mặt, ý thức lơ mơ, được gia đình đưa vào viện cấp cứu.

Điện thoại bất ngờ phát nổ khiến bé trai bị nát bàn tay

Trong quá trình sử dụng, chiếc điện thoại bất ngờ phát nổ khiến bé trai gặp tai nạn và phải nhập viện cấp cứu.

Các triệu chứng ung thư dễ bị nhầm với cảm lạnh

Ho, đau nhức, khàn giọng kéo dài trong vài tuần có thể là biểu hiện của các bệnh nghiêm trọng, bao gồm cả ung thư.

Tập thể dục vào mùa đông, lưu ý gì để phòng đột quỵ?

"Tôi gặp rất nhiều trường hợp người cao tuổi đang uống thuốc tăng huyết áp nên chủ quan không theo dõi. Họ dậy rất sớm đi tập luyện ngay, sau đó huyết áp tăng cao gây đột quỵ”, bác sĩ Phạm Văn Cường thông tin.

Nutricare Cerna - giải pháp bổ sung dinh dưỡng cho bệnh nhân tiểu đường

Với công thức dinh dưỡng đặc biệt, thực phẩm bảo vệ sức khỏe Nutricare Cerna là giải pháp hỗ trợ ổn định đường huyết và bảo vệ sức khỏe người tiểu đường.

Chuyên gia Harvard cảnh báo 5 loại đồ ăn không tốt cho não

Chúng ta thường nghĩ tới tác động của thực phẩm đến trái tim, vòng eo và cả môi trường. Nhưng thực phẩm cũng có ảnh hưởng lớn đến bộ não của con người.

Khi nào hai vợ chồng cần ngủ riêng giường?

Nếu không thể ngủ ngon khi nằm cùng giường với bạn đời, đã đến lúc bạn nên "ly hôn" trong giấc ngủ.