Văn hoá của người Việt Nam luôn biết ơn những người giúp đỡ mình, nhất là trong những lúc “ngàn cân treo sợi tóc”. Bày tỏ sự biết ơn ấy có thể bằng nhiều hình thức. Nhưng nếu lấy vật chất làm tiền đề thì hoàn toàn không đúng.

Sau bài viết "Đừng dùng phong bì để mua chuộc sự yên tâm về sức khoẻ" diễn đàn “Phong bì bệnh viện - có phải thầy thuốc và bệnh nhân làm hư nhau?" nhận được nhiều ý kiến đóng góp của độc giả VietNamNet.

Dưới đây là bài viết của PGS.TS Nguyễn Trọng Lưu - Phó Chủ tịch Hội Phục hồi chức năng Việt Nam, nguyên Trưởng khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 - gửi về diễn đàn (nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả).

Hôm qua tôi biết đến bài 'Quen ai không, có phong bì không?', câu hỏi phổ biến nhất khi đi bệnh viện” trên báo VietNamNet. Chia sẻ với vị độc giả đó, tôi cũng muốn bày tỏ một chút suy nghĩ từ vị trí một người mặc áo blouse, về hai câu hỏi mà độc giả nhắc đến trong bài.

Suy cho cùng, quan hệ "quen” và “phong bì” ở đây đang được coi là “chất xúc tác”.

Bản thân tôi từng nhiều năm trực cấp cứu trong bệnh viện, nhiều lần nhận được những cuộc gọi nhờ “quan tâm, để ý thêm” về một trường hợp nào đó là người nhà của người quen. Tôi cũng nhận được nhiều lời nhờ tác động thêm với đồng nghiệp cũng để “quan tâm, để ý thêm”. Nghĩa là tôi sẽ là “đích đến”, hoặc là “cầu nối xúc tác” cho việc “quan tâm” bệnh nhân đó.

Việc này, nhân viên y tế chúng tôi có 2 luồng trạng thái tâm lý.

Một là chúng tôi tự hào thấy được giá trị nghề nghiệp của mình. Bệnh nhân vào viện, đương nhiên ai cũng muốn yên tâm điều trị.  

Nhưng luồng tâm lý thứ 2, nặng nề hơn, khiến chúng tôi tổn thương, nếu không muốn nói cao hơn là xúc phạm, bởi nhân viên y tế không được tin tưởng. Độ tin cậy thiếu vắng đến mức phải có tác động bằng mọi cách. Một là qua kênh quan hệ để yên tâm hơn; hai là sợ rằng bác sĩ chưa đủ trách nhiệm, nên phải có xúc tác để có trách nhiệm hơn. Điều đó thật đáng tiếc.  

Đã có những cuộc gọi tôi phản ứng khá gay gắt. Tôi bảo "Nếu anh chị nhờ tôi vậy chứng tỏ không tin tưởng người sẽ được chỉ định cấp cứu điều trị cho người nhà anh chị, tức là không tin tôi". Nhiều cuộc gọi tôi từ chối.

Có những người đúng là rất chân thật, chúng tôi cảm nhận được. Nhưng lại có những người lại nghĩ ngay đến chuyện vì “không có bôi trơn thì nhân viên y tế không làm”, nên phải tìm mọi cách, các mối quan hệ để tác động. Thậm chí có những trường hợp để nhờ tôi tác động đến ông A, có khi họ đã tìm một chị B tác động vào tôi để tôi nhiệt tình hơn trong tác động ông A. Cuối cùng họ không tin ai.

Đã mặc áo blouse, từ những ngày đầu bước chân vào trường Y, chúng tôi ý thức rõ làm việc phải có trách nhiệm chứ. Nhưng có lúc nào đó, chúng tôi lại bị đánh giá có thái độ thờ ơ, lạnh lùng, hơi thiếu sự quan tâm.

Chúng tôi làm việc bằng lý trí, không phải đo đếm hiệu quả cấp cứu, điều trị bằng thái độ săn đón từ xa, xoắn xuýt hỏi han. Chúng tôi làm nghề nghiệp khoa học, chuyên môn, bệnh ra sao thì có định hướng chẩn đoán, điều trị, có phương án giải quyết, giao nhiệm vụ.

Hơn nữa, người thầy thuốc càng có kinh nghiệm, đôi khi chỉ cần nhìn tổng thể, quan sát thêm bệnh cảnh, toàn trạng bệnh nhân là tự trong đầu đã có hướng điều trị, phân công người theo dõi mà không cần phải náo nhiệt chia sẻ. Chuyện đó người nhà không chứng kiến, đánh giá hay hiểu được. Ở đây cũng có một vấn đề về thái độ giao tiếp nhiều năm nay ngành Y tế đang nỗ lực cải thiện.

Thầy thuốc khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy quay cuồng với công việc điều trị bệnh nhân nặng. Ảnh: Thanh Tùng

Áp lực của người làm công tác y tế nhiều khi đến từ sự quan tâm, nhạy cảm thái quá của bệnh nhân và gia đình. Tôi có cảm giác xã hội ngày nay con người dễ nổi giận, nôn nóng, cảm thấy không an toàn. Chỉ một chút không vừa ý thôi có thể xung đột được ngay.

Chuyện phong bì bệnh viện muôn đời là chuyện nhạy cảm. Tôi chỉ muốn nói một khía cạnh, có lẽ không phải là toàn bộ bản chất. Báo chí gần đây nói nhiều về chuyện cống hiến - thù lao không chỉ của nhân viên y tế mà của nhiều ngành nghề.

Tôi biết rằng trong nhiều cuộc họp, các ban ngành liên quan đã thảo luận nhiều, tìm giải pháp tháo gỡ vì đó là cả một vấn đề kinh tế phức tạp, không đơn giản là “lương thấp đấy, tăng lương đi” là xong.

Nhưng rõ ràng, khi lương và thù lao chưa tương xứng, người ta không thể dốc hết sức lực mãi được, họ phải nghĩ đến bài toán kinh tế bù đắp để nuôi sống gia đình, phục vụ những nhu cầu đời thường nhất. Đâu đó vẫn có những người “ngã lòng” khi có tác động từ nhiều phía.

Văn hoá của người Việt Nam luôn biết ơn những người giúp đỡ mình, nhất là trong những lúc “ngàn cân treo sợi tóc”. Bày tỏ sự biết ơn ấy có thể bằng nhiều hình thức, bằng những lời động viên, hoặc vật chất. Nhưng nếu lấy vật chất làm tiền đề thì hoàn toàn không đúng. Tuy nhiên, vì nguyên nhân gốc rễ không giải quyết được, lâu dần thành tư duy sai rằng: “Chưa có xúc tác thì không làm, hoặc làm ở mức độ trách nhiệm thấp”.

Tôi biết có những người như vậy, nhưng đó là hiện tượng, không phải là bản chất. Hầu hết cán bộ nhân viên y tế đều có lương tâm, trách nhiệm và niềm tự hào trong công việc. “Niềm tự hào” công việc là yếu tố rất quan trọng.

Cách đây mấy năm, chúng tôi làm việc với một cơ quan liên quan vấn đề xuất toán bảo hiểm y tế. Có ý kiến nói “cán bộ y tế công lập toàn kê sai chỉ định để trục lợi bảo hiểm”. Điều này là có, nhưng nó chỉ mang tính cá nhân, hiện tượng, không phản ánh tình trạng chung diện mạo của ngành y tế được. Sai chỗ nào thì tìm cách sửa chữa chỗ đó, còn quy kết một vài hiện tượng lên thành bản chất phổ quát là không thể.  

Trở lại với hai câu hỏi nhiều người hỏi Có quen ai không? Có phải phong bì không? như một độc giả lên tiếng, từ một người làm công tác y tế, tôi rất đau lòng.

Thật ra bản thân tôi cũng có người thân trong gia đình bị ốm, tôi cũng phải suy nghĩ. Có người nhờ tôi, tôi vui vẻ vô tư giúp dù biết họ có khi cũng có những suy nghĩ khác; nhưng ở hoàn cảnh của mình thì phải làm thế nào. Tôi may mắn cũng có những anh em, nhờ nhau là giúp đỡ hết mình, gửi quà cảm ơn nhất định không nhận.

Nhưng ở ngoài kia, buồn nhất là có những người thành thói quen, ngày này qua ngày khác, lặp đi lặp lại thành một phản xạ có điều kiện. Mà tôi nghĩ không chỉ riêng ngành y đâu, nhiều ngành như thế, chỉ có điều, ngành Y phục vụ đối tượng là sức khoẻ, tính mạng con người nên nhạy cảm hơn nhiều. Tôi nghĩ “thói quen” đó phản ánh phần nào đó tình trạng chung trong đời sống xã hội, với cơ chế quản lý chung còn nhiều bất cập.

Quan trọng nhất là người lao động chưa được thoả mãn, hài lòng với mức chi trả thù lao chưa tương xứng với vị trí công việc hoặc sức lực bỏ ra, do đó phải tìm cách bù đắp.

Võ Thu (ghi)

Ban Sức khoẻ - Báo VietNamNet mở diễn đàn "Phong bì bệnh viện - có phải thầy thuốc và bệnh nhân làm hư nhau?".

Bạn đọc có ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ bansuckhoe@vietnamnet.vn. Các bài viết phù hợp sẽ được đăng tải theo quy định của tòa soạn.

Xin chân thành cảm ơn.

Phong bì cho bác sĩ:

Phong bì cho bác sĩ: "Có mỗi mấy đồng!"

Phẫu thuật cho con ở 2 bệnh viện khác nhau, Loan trải qua những câu chuyện rất trái ngược. Một bên, chuẩn bị sẵn 500.000 đồng trước khi gây mê. Một bên, điều dưỡng vừa mắng vừa quát vì Loan đưa tiền.

tin nổi bật

Lý do sức khỏe đằng sau thói quen ‘mất lịch sự’ của cầu thủ trên sân cỏ

Các cầu thủ thường xuyên khạc nhổ do nước bọt đặc lại khi họ thi đấu thể thao.

Người đàn ông ở Bình Dương hoại tử bàn chân, lộ gân cơ vì côn trùng

Người bệnh bôi dầu nóng, dùng kim chích nặn mủ ở bàn chân sau tiếp xúc với kiến ba khoang. Vài ngày sau, chân sưng rộp, hoại tử, có mùi hôi, phải tiến hành phẫu thuật.

Phát hiện mắc ung thư di căn sau lần tình cờ khám sức khỏe

Sau một lần khám sức khỏe, người bệnh 30 tuổi phát hiện có khối u tuyến giáp. Kết quả xét nghiệm sau đó cho thấy người này mắc ung thư biểu mô tuyến giáp đã di căn.

Người đàn ông bất ngờ hôn mê, nguy kịch sau 2 ngày mổ lợn

Sau 2 ngày mổ lợn cùng hàng xóm, người đàn ông vốn có tiền sử khỏe mạnh đột ngột bị sốt, rối loạn ý thức nặng, phải đi cấp cứu rồi chuyển lên bệnh viện tuyến cuối vì tình trạng nguy kịch, hôn mê.

Khám, tư vấn răng miễn phí tại Ngày hội sức khỏe cộng đồng 2022

Tham gia chương trình “Ngày hội sức khỏe cộng đồng 2022” với vai trò nhà tài trợ bạc, Nha khoa Lạc việt Intech tổ chức thăm khám, tư vấn sức khỏe răng miệng miễn phí cho hơn 1000 người tham gia.

Cô gái buộc phải cắt vòi trứng vì thói quen chủ quan khi làm ‘chuyện ấy’

Thường xuyên quan hệ tình dục nhưng không có biện pháp bảo vệ, cô gái trẻ buộc phải cắt hai vòi trứng, mất khả năng có thai tự nhiên.

Người phụ nữ được chữa khỏi ung thư ngay trong ngày phát hiện bệnh

Người phụ nữ 61 tuổi ở bang Texas (Mỹ) được chẩn đoán và chữa khỏi bệnh ung thư phổi trong cùng một ngày.

Sai lầm khi uống cà phê khiến bạn già nhanh

Uống cà phê thay cho nước, uống bất kỳ thời gian nào trong ngày… khiến cơ thể mất nước, gây khó ngủ, dẫn tới lão hóa.

Phát hiện có nhiều cục máu đông trong phổi sau triệu chứng dễ bỏ qua

Cô gái 19 tuổi được chẩn đoán có nhiều cục máu đông trong phổi chỉ vài ngày sau khi bị viêm họng.

Con đau bụng, nôn ra máu, cha mẹ bất ngờ khi trẻ mắc bệnh tưởng chỉ có ở người lớn

Bé trai 13 tuổi vào viện vì đau bụng nhiều, nôn ra máu, nội soi cho thấy bị tổn thương thực quản, viêm niêm mạc dạ dày, sẹo loét cũ hành tá tràng gây co kéo môn vị.

Đang ngồi chơi, người đàn ông 36 tuổi bỗng cứng người, liệt nửa mặt

Anh N.T.H bất ngờ cứng nửa người, không thể cử động được dù trước đó hoàn toàn bình thường. Cơ mặt phải của anh cũng bị liệt ngay lập tức, đáng sợ hơn, anh còn bị thất ngôn - rối loạn chức năng ngôn ngữ.

Sốt xuất huyết trở nặng rất nhanh, tính bằng phút, có người sốt 3 ngày đã rơi vào sốc

Trong 15 ca sốt xuất huyết tử vong tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương có bé mới 13 tuổi, 50% bệnh nhân vào viện đã có dấu hiệu sốc từ sớm.

KidsPlaza tổ chức Festival Mẹ bầu và em bé lớn chưa từng có

KidsPlaza sẽ tổ chức sự kiện cộng đồng hoành tráng nhất năm mang tên “Festival Mẹ bầu và em bé 2022” ngày 11/12/2022. 100% mẹ bầu tham gia đồng diễn Yoga hoặc hội thảo tiền sản được sẽ nhận quà trị giá 2 triệu đồng.

Chỉ xét nghiệm máu có phát hiện được ung thư máu hay không?

Chuyên gia Viện Huyết học cho hay đa số các thể ung thư máu có thể phát hiện được thông qua xét nghiệm máu. Tuy nhiên, có phải chỉ cần như vậy là đủ chắc chắn chẩn đoán kết luận bệnh lý ác tính này?

Lý do người bệnh ung thư dễ bị đột quỵ và suy tim hơn bình thường

Khảo sát hơn 200.000 bệnh nhân ung thư cho thấy, nguy cơ đột quỵ cao gấp 1,5 lần; suy tim tăng 1,6 lần; thuyên tắc phổi tăng gần 3,5 lần so với dân số chung.