Nhiều năm qua, tôi luôn tự hào về cháu ngoại học trường quốc tế, thành tích nổi bật và thường lấy cháu làm tấm gương cho các em noi theo. Thế nhưng chỉ sau ít ngày sống chung trong dịp hè, tôi nhận ra những điều bất ổn.
Vợ chồng tôi năm nay ngoài 70 tuổi, cuộc sống đủ đầy vì con gái, con trai đều ngoan ngoãn, thành đạt, có gia đình hạnh phúc. Chúng tôi sống ở quê cùng vợ chồng con trai út, 2 cháu nội 14 tuổi và 12 tuổi. Trong khi đó, vợ chồng con gái lớn có doanh nghiệp riêng ở thành phố.
Do công việc bận rộn, con gái tôi chỉ đẻ 1 con. Cháu ngoại tôi năm nay 16 tuổi, đang học tại trường quốc tế nổi tiếng ở Hà Nội. Con bé học rất giỏi, nói tiếng Anh lưu loát, thường xuyên đạt thành tích cao. Mỗi lần gặp họ hàng hay hàng xóm, tôi đều không giấu được niềm tự hào khi nhắc đến cháu.
Thú thật, nhiều năm qua tôi vẫn thường lấy cháu ngoại làm "tấm gương" cho 2 đứa cháu nội trong nhà noi theo. Hai cháu nội tôi học ở quê, tuy cũng được bố mẹ đầu tư nhưng học lực chỉ ở mức khá. Mỗi khi thấy chúng ham chơi hay điểm số không như mong muốn, tôi lại buột miệng: "Nhìn chị V. mà noi theo".
Mùa hè năm nay, vợ chồng con gái tôi phải đi công tác nước ngoài gần 1 tháng nên gửi cháu ngoại về ở với ông bà và gia đình cậu mợ. Biết tin, tôi mừng lắm. Mấy ngày trước khi cháu về, tôi đã dọn dẹp căn phòng rộng nhất trong nhà, có cửa sổ lớn nhìn ra cánh đồng để cháu ở, ra chợ mua những món ăn cháu thích. Hàng xóm sang chơi, tôi cũng hồ hởi khoe: "Hè này cháu ngoại tôi về ở 1 tháng".
Những ngày đầu V. về, cả nhà ai cũng vui vẻ. Hai đứa cháu nội quấn quýt chị, dẫn đi chơi quanh xóm, chỉ cho chị chỗ câu cá, hái ổi, dù chị càu nhàu sợ nắng, sợ nóng. Tôi nghĩ cháu chưa quen, cần thời gian thích nghi.
Nhưng khoảng 10 ngày sau, tôi bắt đầu cảm thấy thói quen sinh hoạt của cháu ngoại không ổn. Ngày nào cháu cũng ngủ tới 11-11h30 trưa, chờ ông bà gọi "mỏi miệng" mới xuống ăn cơm. Ăn xong, cháu lại cầm điện thoại hoặc iPad xem rồi dửng dưng lên phòng, để mợ và các em dọn dẹp.
Phòng ngủ của cháu lúc nào cũng ngổn ngang quần áo, sách vở, vỏ bánh kẹo và cốc nước. Tôi nhắc thì cháu cười: "Lát nữa cháu dọn ạ". Nhưng cái "lát nữa" ấy thường chẳng bao giờ đến. Cháu còn vô tư bảo: "Sao ông bà không thuê giúp việc như bố mẹ cháu. Như vậy cả nhà đỡ phải dọn dẹp".
Nghe tin cháu về nghỉ hè, tôi đã dọn dẹp căn phòng có cửa sổ lớn nhìn ra cánh đồng để cháu ởẢnh minh họa: Freepik
Ngược lại, 2 đứa cháu nội mà tôi vẫn hay chê trách lại rất chăm chỉ. Sáng phụ bà quét sân, chiều cho gà ăn, tối dọn bát đũa. Có hôm 3 đứa trẻ ngồi chơi ở hiên nhà thì trời đổ mưa to. Hai đứa cháu nội tôi nhanh nhẹn chạy ra sân thu quần áo, bê rổ bát đĩa vào cất gọn. Nhưng cháu ngoại tôi chỉ ngồi nhìn rồi lại chăm chú vào chiếc điện thoại.
Đêm hôm đó, tôi nằm mãi không ngủ được. Lần đầu tiên tôi tự hỏi liệu bấy lâu nay mình có quá coi trọng thành tích học tập mà quên nhìn vào những điều khác hay không.
Tôi không phủ nhận cháu ngoại rất giỏi. Con bé hiểu biết nhiều thứ mà tôi không biết, giao tiếp tự tin và có tương lai rộng mở. Nhưng trong cuộc sống hàng ngày, cháu lại thiếu những kỹ năng đơn giản mà 2 đứa cháu nội đã quen làm từ nhỏ.
Tôi nhận ra mình đã vô tình tạo áp lực cho cháu nội. Chúng không xuất sắc bằng chị họ về điểm số, nhưng lại biết quan tâm, chia sẻ và có trách nhiệm với gia đình. Tôi hối hận vì có thể những lời so sánh vô tình của mình để lại vết xước trong lòng 2 cháu nội.
Tôi cũng nghĩ mình phải dành thời gian tâm sự với cháu ngoại về những thói quen, kỹ năng sống chưa ổn của cháu. Con bé vẫn có thể sửa phần nào nếu có người chỉ lỗi và hướng dẫn cách khắc phục. Tôi cũng sẽ nói chuyện với vợ chồng con gái để có kế hoạch giúp cháu cải thiện.
Tôi chỉ mong sau này khi trưởng thành, các cháu nhớ về mùa hè ở nhà ông bà bằng những kỷ niệm vui vẻ bên nhau, chứ không phải cảm giác hơn thua hay tủi thân vì bị đặt lên bàn cân so sánh.
Độc giả giấu tên
Mỗi dịp hè đến, cùng với niềm háo hức của trẻ nhỏ là nỗi trăn trở của nhiều gia đình về chuyện trông con, chi phí sinh hoạt hay cách để con có một mùa hè an toàn, bổ ích. Những câu chuyện rất đời thường ấy đang phản chiếu nhiều áp lực, thay đổi trong đời sống gia đình hiện đại.
Báo VietNamNet mở diễn đàn "Khi trẻ nghỉ hè". Bài viết của độc giả gửi về địa chỉ: Bandoisong@vietnamnet.vn hoặc bình luận phía cuối bài.