Chùa Phong Phú (hay Liên Hoa động) nằm ở tổ dân phố Phong Phú, phường Tây Hoa Lư (Ninh Bình). Trong chùa có động Liên Hoa nằm ở núi Cô Phong có 18 bức họa ma nhai La Hán, các pho tượng đá và bia đá lâu đời.
Theo ghi chép trên bia tại chùa, chùa Phong Phú có từ thời vua Đinh Tiên Hoàng (thế kỷ X) hiệu là “Khúc Mộ tự, Cô Phong sơn” nghĩa là chùa Khúc Mộ, núi Cô Phong.
Từ xa xưa con người đã lấy hang núi để làm chùa. Tại đây, có bia đá tạc thời Kiến Gia (1211-1224), dòng lạc khoản thể hiện việc An Quốc Đại Vương (thời Đinh) khai sáng động Cô Phong thành chùa với tên là Khúc Mộ.
Hai bên vách đá của động có chạm khắc hình ảnh 18 vị La Hán, mỗi bên 9 hình với kích thước và hình dáng khác nhau. Mỗi bức họa đều có dáng vẻ, tư thế, cử chỉ, nét mặt, bối cảnh không gian và cảnh vật khác nhau. Vị ngồi kiết già trên phiến đá, vị tay cầm gậy hoặc nâng tràng hạt, tay buông hoặc kết ấn...
Trong đó, bức họa có chiều cao lớn nhất (cả phần đài sen và bệ) là 93cm, thấp nhất là 67cm; bức có chiều ngang (rộng) lớn nhất (tính theo mép ngoài khung viền) là 57cm, ngắn nhất là 45cm.
Các bức tranh được khắc trực tiếp trên vách núi đá; mỗi bức đều có dòng chữ Hán, nội dung được xác định danh xưng của vị La Hán khắc trong bức tranh. Tuy nhiên, dòng chữ Hán trong nhiều tranh khắc đã mờ, mất chữ và rất khó, hoặc không thể đọc được nội dung cụ thể.
Theo đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Ninh Bình, bộ 18 tranh khắc ma nhai các vị La Hán trên vách động Liên Hoa, núi Cô Phong, có niên đại xác định là cuối thời Lý, đầu thời Trần. Đặc biệt, 18 tranh khắc 18 vị La Hán là các bức ma nhai khắc trên vách động duy nhất hiện có ở Việt Nam.
Cũng theo đại diện sở này, bộ 18 tranh khắc 18 vị La Hán là hiện vật gốc, độc bản, hiếm có của loại hình ma nhai, không trùng lặp, cổ nhất của Việt Nam và là tư liệu quý hiếm cho việc nghiên cứu nghệ thuật Phật giáo thời Trần, nghệ thuật và lịch sử Phật giáo Việt Nam.
Tuy nhiên, trải qua nhiều thế kỷ, khắc trên chất liệu đá, các bức tranh khắc chịu nhiều tác động của yếu tố tự nhiên nên bề mặt một số bức tranh La Hán có hiện tượng bị bào mòn, xước, mờ nét và bong vỡ chi tiết chạm khắc.
Vào đầu tháng 2/2026, bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La Hán tại động Liên Hoa, núi Cô Phong, chùa Phong Phú đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia.
Được biết, chùa Phong Phú đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia vào năm 1997.
.svg){kind=icon}
