Hai Bảo vật quốc gia mới vừa được trưng bày tại TPHCMSáng 6/3, Bảo tàng TPHCM công bố hai Bảo vật quốc gia gồm Bát bồng văn hóa Hoa Lộc và Bộ tượng Tam Quan Đại Đế.
Bà Lê Thu Hiền, quyền Giám đốc Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh cho biết, đơn vị đang lưu giữ và bảo quản bộ sưu tập trống đồng Làng Vạc vừa được công nhận là Bảo vật quốc gia.
Bộ sưu tập gồm 5 hiện vật có nguồn gốc từ văn hóa Đông Sơn – nền văn hóa tiêu biểu của người Việt cổ trong thời đại kim khí, có niên đại khoảng thế kỷ III – I trước Công nguyên. Các hiện vật được phát hiện qua các đợt khai quật khảo cổ tại di tích Làng Vạc, phường Thái Hòa, tỉnh Nghệ An.
Những chiếc trống này được nhiều chuyên gia nghiên cứu về văn hóa Đông Sơn khảo sát, đánh giá và xác định niên đại. Các nhà khoa học đều thống nhất đây là những chiếc trống Đông Sơn tiêu biểu, có giá trị cao về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật.
Theo Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh, cả 5 chiếc trống còn tương đối nguyên vẹn, hình dáng cân đối, hài hòa, hoa văn trang trí phong phú và sắc nét. Đến nay, chưa có tổ chức hay cá nhân nào ở Việt Nam lưu giữ bộ hiện vật tương tự, vì vậy bộ sưu tập trống đồng Làng Vạc được xem là hiện vật độc bản.
Dù có sự khác biệt về kích thước và một số chi tiết trang trí, các trống vẫn mang những đặc trưng điển hình của trống đồng Đông Sơn. Chính giữa mặt trống là hình ngôi sao nhiều cánh, xung quanh là các vành hoa văn hình học như răng cưa, chấm nổi, vòng tròn tiếp tuyến. Phần thân trên nở rộng, lưng trống được chia thành các ô hoặc băng trang trí, trong khi chân trống hầu như không chạm khắc hoa văn.
Ba chiếc trống Làng Vạc I, II và III thuộc dòng trống thấp lưng choãi, tang phình, thân hình nón cụt loe dần xuống dưới, chân trống thấp. Điểm chung nổi bật là các mô típ chim, thuyền và hoa văn hình học được bố trí theo chiều ngược kim đồng hồ – đặc trưng quen thuộc của nghệ thuật trang trí trống Đông Sơn.
Trong 3 chiếc này, Làng Vạc I có bố cục hoa văn dày đặc và sinh động nhất. Giữa mặt trống là ngôi sao 12 cánh, bao quanh bởi 8 vành hoa văn, trong đó xuất hiện các mô típ chim bay, cảnh thuyền cùng những hình động vật mang tính tả thực.
Trống Làng Vạc II có kích thước nhỏ hơn và hoa văn được giản lược. Mặt trống trang trí ngôi sao 10 cánh với 6 vành hoa văn, chủ yếu là chấm nổi và răng cưa. Trên thân trống vẫn xuất hiện cảnh thuyền, xen kẽ 6 chim đứng tạo nên bố cục thoáng và cân đối.
Trong khi đó, trống Làng Vạc III tiếp tục thể hiện xu hướng giản lược trong trang trí. Mặt trống chỉ còn 3 vành hoa văn bao quanh ngôi sao 10 cánh, trong đó có 4 chim bay. Phần thân và lưng trống chủ yếu là các băng răng cưa và khung hoa văn hình học, không còn cảnh thuyền như hai trống trước.
Khác với 3 chiếc trên, trống Làng Vạc IV thuộc loại trống cao, lưng thẳng. Mặt trống có ngôi sao 12 cánh, bao quanh bởi 9 vành hoa văn hình chim bay, vòng tròn tiếp tuyến, các đường cong hình chữ S và dải vạch song song.
Chiếc nhỏ nhất trong bộ sưu tập là trống minh khí, đường kính mặt khoảng 8cm, cao 5cm, có dáng tương tự loại trống thấp lưng choãi nhưng kích thước thu nhỏ.
Trong các trống minh khí từng phát hiện ở Việt Nam, phần lưng trống thường không có hoa văn hoặc chỉ trang trí đơn giản. Tuy nhiên, chiếc trống minh khí thuộc sưu tập Làng Vạc lại được trang trí hình thú đuôi dài và hình chó săn trên lưng trống. Theo các nhà nghiên cứu, đây có thể là chiếc trống minh khí duy nhất hiện biết có kiểu trang trí đặc biệt như vậy.
Theo Bảo tàng Nghệ An - Xô Viết Nghệ Tĩnh, bộ sưu tập trống đồng Làng Vạc là minh chứng tiêu biểu cho trình độ kỹ thuật và nghệ thuật đúc đồng đỉnh cao của văn hóa Đông Sơn. Đồng thời, đây cũng là nguồn tư liệu quý giá giúp các nhà nghiên cứu tìm hiểu về đời sống vật chất, tinh thần cũng như phong tục mai táng của cư dân Việt cổ.
.svg){kind=icon}
