Chiếm top 3 ASEAN, Việt Nam mơ công nghiệp ô tô hoành tráng

Ngành công nghiệp hỗ trợ ô tô được ưu tiên phát triển, để biến giấc mơ đưa Việt Nam trở thành quốc gia công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tuy nhiên, những chính sách ưu tiên đến nay vẫn chưa thấy đâu. Các doanh nghiệp vẫn hy vọng và chờ đợi.  

Hạ tầng yếu kém

Trong số các ngành công nghiệp hỗ trợ thì công nghiệp hỗ trợ ô tô luôn được ưu tiên phát triển bởi có đóng góp lớn cho sự phát triển kinh tế đất nước, tạo việc làm và nguồn thu cho ngân sách Nhà nước. Tuy nhiên, sau nhiều năm phát triển, ngành công nghiệp hỗ trợ ô tô Việt Nam vẫn rất yếu kém.

Theo số liệu của Bộ Công Thương, với dòng xe cá nhân, hiện có 10 nhà sản xuất gốc (OEM) tham gia thị trường gồm: Toyota, Honda, Suzuki, Mitsubishi, Ford, Mecerdes Benz, Thaco, TC Motor, VinFast. Các nhà sản xuất OEM thực hiện lắp ráp dạng CKD trên dây chuyền sản xuất gồm 4 công đoạn chính là: hàn, sơn, lắp ráp và kiểm định. Một số hãng có thêm công đoạn dập thân vỏ xe như Toyota, VinFast, Thaco...

{keywords}
Việt Nam thúc đẩy phát triển công nghiệp ô tô

Trong chuỗi cung ứng, chỉ có 18 nhà cung cấp phụ tùng ô tô cấp 1 và 58 nhà cung cấp cấp 2, cấp 3. Một số nhà cung cấp sản xuất cả phụ tùng xe máy lẫn ô tô. Những linh kiện nội địa hóa được, chủ yếu là các chi tiết cồng kềnh, giản đơn, sử dụng nhiều nhân công, giá rẻ như: ghế, ắc quy, nhựa cỡ lớn... Phần lớn linh kiện và cụm linh kiện phải nhập khẩu. Chưa kể, những linh kiện sản xuất ở Việt Nam đều có giá thành gấp 2-3 lần so với Thái Lan và Indonesia.

Nguyên nhân chính khiến ngành công nghiệp hỗ trợ ô tô thời gian qua không phát triển được là do quy mô thị trường ô tô Việt Nam rất nhỏ bé. Các doanh nghiệp ô tô tại Việt Nam sản xuất thấp xa so với công suất thiết kế. Công suất của 10 nhà sản xuất đạt trên 500.000 xe/năm, nhưng sản lượng thực tế chỉ đạt khoảng một nửa. Do sản lượng thấp nên chi phí khấu hao thiết bị trên một đơn vị sản xuất lớn. Vì vậy, giá linh kiện nhà sản xuất trong nước thường cao hơn các sản phẩm cùng loại nhập từ nước ngoài.

Quy mô ngành công nghiệp ô tô nhỏ bé được cho là do thuế phí quá cao, trong khi thu nhập của người dân còn thấp. Hiện mẫu xe lắp ráp trong nước có sản lượng lớn nhất là Toyota Vios chỉ đạt 27.000 chiếc/năm, bằng 1/8 sản lượng xe cùng loại tại Thái Lan. Bất lợi về sản lượng khiến công nghiệp hỗ trợ gặp khó.

Giấc mơ có thành hiện thực?

Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 23/3/2018 của Bộ Chính trị định hướng: Đến năm 2030, Việt Nam hoàn thành mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, thuộc nhóm 3 khu vực ASEAN.

Để đạt được mục tiêu này, theo Nghị quyết, phải ưu tiên phát triển một số ngành, lĩnh vực cơ khí như: ô tô, máy nông nghiệp, thiết bị công trình, thiết bị công nghiệp, thiết bị điện, thiết bị y tế,... Hỗ trợ phát triển các nhà cung ứng trong các ngành công nghiệp ưu tiên, coi đây là cốt lõi của chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ. Như vậy, có thể thấy, công nghiệp hỗ trợ ngành ô tô, sẽ được ưu tiên phát triển trong giai đoạn từ nay đến 2030, góp phần đưa Việt Nam trở thành nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

{keywords}
 

Nghị quyết 115 NQ-CP 2020 về giải pháp thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ của Chính phủ ban hành ngày 6/8/2020 cũng khẳng định: Công nghiệp hỗ trợ có ý nghĩa quan trọng đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, giúp nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh, tạo giá trị gia tăng, góp phần tăng tỷ trọng đóng góp của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong cơ cấu nền kinh tế. 

Phát triển công nghiệp hỗ trợ là một trong những giải pháp quan trọng nhất để Việt Nam cải thiện chất lượng nền kinh tế, phát triển bền vững và tránh bẫy thu nhập trung bình; giúp tăng khả năng thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, đẩy mạnh tiếp nhận, chuyển giao công nghệ, thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước. Từ đó, tạo tính lan tỏa mạnh mẽ, giúp các doanh nghiệp trong nước có thể tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI và chuỗi giá trị toàn cầu của các tập đoàn đa quốc gia.

Theo Bộ Tài chính, giai đoạn 2018-2020 Chính phủ đã ban hành một số chính sách ưu đãi về thuế nhập khẩu đối với linh kiện ô tô và nguyên vật liệu, vật tư sản xuất linh kiện ô tô, góp phần tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất trong nước với công nghiệp hỗ trợ ngành ô tô.

Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp, điều này chỉ giúp giảm bớt bất lợi cho ngành công nghiệp hỗ trợ chứ không phải là chính sách mang tính đột phá, tạo động lực, tạo sức bật cho công nghiệp hỗ trợ ô tô. 

Cuối năm 2020, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã bắt tay xây dựng đề án phát triển hệ sinh thái đối với ngành sản xuất ô tô, trình Chính phủ trong thời gian tới. Mục tiêu đến năm 2025, có khoảng 1.000 doanh nghiệp và năm 2030 là 2.000 doanh nghiệp đủ năng lực cung ứng trực tiếp cho lắp ráp ô tô trên lãnh thổ Việt Nam. Các doanh nghiệp này có khả năng sản xuất các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ có tính cạnh tranh cao, đáp ứng 45% nhu cầu thiết yếu cho sản xuất, tiêu dùng nội địa vào năm 2025 và 70% vào năm 2030.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng mục tiêu này quá tham vọng. Thái Lan phát triển ngành công nghiệp ô tô cách đây gần 50 năm, đến nay mới tạo ra hệ sinh thái với khoảng 2.000 nhà cung cấp linh kiện, đáp ứng tỷ lệ nội địa 70-80%. Indonesia đã phát triển ngành công nghiệp ô tô khoảng 30 năm, cũng mới tạo ra hệ sinh thái với khoảng 1.000 nhà cung cấp linh kiện, đáp ứng tỷ lệ nội địa hóa 50-60%.

Như vậy, việc trong vòng 5 năm nữa Việt Nam đạt 1.000 nhà cung cấp, đáp ứng tỷ lệ nội địa hóa 45% và 10 năm nữa, đạt 2.000 nhà cung cấp, đáp ứng tỷ lệ nội địa hóa 70%, từ hạ tầng yếu kém như hiện nay là quá tham vọng.

Giới chuyên gia cho rằng, muốn đạt mục tiêu này, cần có các chính sách để tăng quy mô sản lượng ô tô sản xuất lắp ráp trong nước hàng năm lên. Cụ thể là ưu đãi thuế, phí, giúp doanh nghiệp giảm giá xe, hỗ trợ tài chính cho người tiêu dùng mua xe trong nước, ngăn chặn xe nhập khẩu nguyên chiếc giá rẻ tràn vào... Có như vậy, ngành công nghiệp hỗ trợ mới phát triển, góp phần biến giấc mơ trở thành quốc gia công nghiệp hóa, hiện đại hóa thuộc nhóm 3 khu vực ASEAN vào năm 2030 thành hiện thực.

Trần Thủy

tin nổi bật

Đánh thuế cao người sở hữu nhiều bất động sản

Các chuyên gia nhận định, Nghị quyết 18 sẽ tạo nguồn thu ngân sách ổn định từ thị trường bất động sản, đưa bất động sản vào sử dụng hiệu quả, chống nạn đầu cơ, thổi giá.

Rủi ro từ Pacific Airlines

Vietnam Airlines thừa nhận có thể gặp rủi ro nếu việc tìm kiếm nhà đầu tư mới cho Pacific Airlines quá chậm hoặc không đạt được thoả thuận.

Kinh tế trọng điểm miền Trung: Kỳ vọng lớn, hiệu quả chưa cao

Vùng KTTĐ miền Trung duy trì được mức tăng trưởng cao trong thời gian dài, tuy nhiên quy mô nền kinh tế vùng còn tương đối nhỏ và chiếm tỷ trọng khá thấp trong nền kinh tế Việt Nam.

Tiền vào ví dân Việt chỉ 4,2 triệu/tháng, làm sao đủ chi tiêu?

Theo Tổng cục Thống kê, trước năm 2019 thu nhập bình quân đầu người liên tục tăng, tuy nhiên sau 2019 do tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19, thu nhập có xu hướng giảm dần.

Xả nhiều CO2 ra môi trường, xuất khẩu sang EU bị đánh thuế cao

Nếu DN không giảm phát thải khí carbon, sắp tới hàng hóa xuất khẩu sang EU sẽ bị áp một loại thuế, trở nên đắt đỏ hơn và ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của nhiều DN Việt Nam.

Hàng tồn kho "chất núi", đơn đặt hàng giảm, kinh tế Trung Quốc "ngấm đòn"?

Hàng hóa tồn kho tăng mạnh, ngoại trừ ô tô. Các đơn hàng tiêu dùng nội địa và xuất khẩu ra nước ngoài hầu hết đều giảm trong quý II so với quý I.

Tăng trưởng GDP hơn 7,7%, kinh tế phục hồi mạnh mẽ

Tổng cục Thống kê cho biết GDP quý II năm 2022 ước tính tăng 7,72% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn tốc độ tăng của quý II các năm trong giai đoạn 2011-2021.

Cứ điểm Samsung giảm sản xuất: Nỗi lo toàn cầu, cảnh báo cho Việt Nam

Câu chuyện Samsung giảm sản xuất tại Việt Nam là dấu hiệu cho thấy sự suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Sự suy giảm tăng trưởng, thậm chí một số quan ngại rơi vào suy thoái, sẽ ảnh hưởng tới kinh tế Việt Nam trong nửa cuối năm 2022.

Hỗ trợ lãi suất 2%: Món quà hấp dẫn nhưng thực sự khó với

Khi các ngân hàng vẫn giữ chuẩn mực cho vay an toàn thì các DN nhỏ và vừa, yếu kém thua lỗ, không có tài sản bảo đảm sẽ không thể tiếp cận được gói hỗ trợ lãi suất 2%.

Tiềm năng như Singapore, siêu giàu đổ đến Đà Nẵng mua nhà ăn chơi

Một thành phố đáng sống chắc chắn là đáng đến, nhưng một điểm đáng đến chưa chắc đã đáng sống. Đà Nẵng đang “vươn mình” trở thành một thành phố đáng sống và kỳ vọng trở thành điểm đến của giới siêu giàu.

Tập đoàn Ấn Độ sẵn sàng đầu tư 10 tỷ USD vào Việt Nam

UBND TP. Đà Nẵng vừa trao chứng nhận cho phép nhà đầu tư nghiên cứu đầu tư dự án Cảng biển Liên Chiểu, khởi đầu của dòng vốn 10 tỷ USD đầu tư vào Việt Nam trong 5 năm tới.

CGV lỗ hàng trăm triệu USD

CJ CGV, công ty con của CJ Group, báo lỗ hơn 187 triệu USD trong năm ngoái. Bước sang đầu năm 2022, công ty vẫn lỗ 42,7 triệu USD.

Vừa phục hồi bị 'bão giá' vùi dập, chuẩn bị tăng tốc lại thiếu vốn

Nhiều lĩnh vực đang có nhịp độ phục hồi nhanh sau dịch nhưng áp lực giá, chi phí xăng dầu tăng và thiếu vốn là vấn đề các doanh nghiệp đang gặp phải.

Bỏ quy định về khung giá đất, người sở hữu nhiều nhà đất sẽ bị đánh thuế cao

Nghị quyết 18-NQ/TW yêu cầu quy định mức thuế cao hơn với người sử dụng nhiều diện tích đất, nhà, đầu cơ đất, đồng thời, bỏ khung giá đất.

'Siết' tiền tài xế và quán ăn, app giao hàng ăn dày cả 2 bên

Với một đơn hàng, ứng dụng của các hãng công nghệ lấy được cả tiền chia sẻ doanh thu từ quán ăn và tiền chiết khấu từ vận đơn của shipper. Con số này không hề nhỏ.