Chỉ thị số 04 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới đề ra mục tiêu đến năm 2030, xây dựng hệ thống xuất bản tinh gọn, mạnh, chất lượng, hiện đại hóa; đầu tư, xây dựng và hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, đa nền tảng, đa sản phẩm.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng nay cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.
Thừa ủy quyền của Chính phủ, trình bày tờ trình tóm tắt, Bộ trưởng VHTT-DL Lâm Thị Phương Thanh cho biết việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản để hoàn thiện quy định về nội dung quản lý và chính sách của Nhà nước đối với hoạt động xuất bản, nhằm thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về yêu cầu chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, phát triển công nghiệp văn hóa, văn hóa đọc.
Việc sửa luật cũng nhằm tăng cường quản lý đối với dịch vụ trung gian phát hành xuất bản phẩm trên môi trường mạng, hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng...
Đồng thời, dự thảo luật tập trung hoàn thiện quy định phòng chống xâm phạm bản quyền, đặc biệt là các hành vi xâm phạm bản quyền trên không gian mạng, tạo động lực phát triển hoạt động xuất bản theo hướng phân biệt rõ các hành vi in nối bản, in lậu, làm giả xuất bản phẩm và giao cho Chính phủ quy định chi tiết.

Dự thảo bổ sung các yêu cầu trong tổ chức hoạt động đối với các cơ sở trung gian phát hành xuất bản phẩm nhằm hình thành các chế định làm cơ sở cho việc xây dựng các chế tài xử lý nghiêm, ngăn chặn hành vi in lậu và xâm phạm bản quyền trên không gian mạng, hành vi lợi dụng hoạt động có tính chất xuất bản để công bố tác phẩm, tài liệu vi phạm quy định Luật Xuất bản và pháp luật về an ninh mạng.
Đáng chú ý, dự thảo luật đưa ra quy định về đối tượng thành lập, loại hình tổ chức và mô hình nhà xuất bản. Trong đó, dự thảo có nội dung bổ sung về tập đoàn xuất bản - truyền thông là nhóm công ty, không có tư cách pháp nhân, không phải đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con, có mối quan hệ với nhau thông qua sở hữu cổ phần, phần vốn góp hoặc liên kết khác, trong đó công ty mẹ là nhà xuất bản. Dự thảo giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này.
Cũng theo bà Thanh, dự thảo quy định trong trường hợp UBND cấp tỉnh không thành lập nhà xuất bản thì cơ quan chuyên môn văn hóa thuộc UBND được thành lập nhà xuất bản; bổ sung tiêu chí bổ nhiệm lãnh đạo nhà xuất bản...
Cần nghiên cứu kỹ lưỡng quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông
Trình bày thẩm tra các nội dung trên, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban tán thành với việc sửa đổi các quy định nhằm đổi mới mô hình tổ chức và hoạt động của nhà xuất bản, tán thành việc cho phép UBND cấp tỉnh hoặc cơ quan chuyên môn quản lý nhà nước về văn hóa được thành lập nhà xuất bản.
Thường trực Ủy ban cho rằng việc bổ sung quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông là cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng.
Tuy nhiên, ông Vinh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông tại dự thảo để phù hợp với thực tiễn tại Việt Nam, bảo đảm tính khả thi, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để xây dựng và hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, đa nền tảng, đa sản phẩm.

Trong dự thảo luật bổ sung cơ chế quản lý đối với nền tảng số, nền tảng xuyên biên giới, sàn thương mại điện tử và dịch vụ trung gian, các hoạt động nhập khẩu xuất bản phẩm điện tử, các hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng, các hoạt động có tính chất xuất bản. Theo ông Vinh, Thường trực Ủy ban nhận thấy việc bổ sung quy định về hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng là cần thiết, bao quát đầy đủ hơn các hình thức sáng tạo, phổ biến các nội dung số có tính chất tương tự xuất bản phẩm, quản lý chặt chẽ hơn các sản phẩm xuyên biên giới, nằm ngoài hệ thống xuất bản chính thống.
Tuy nhiên, việc quản lý các nội dung, sản phẩm thông tin trên không gian mạng đang được điều chỉnh ở nhiều quy định có liên quan (báo chí, thông tin điện tử, giao dịch điện tử, an ninh mạng, sở hữu trí tuệ,…). Vì vậy, Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm không mâu thuẫn, chồng chéo.


