Chuẩn bị điều kiện để sáp nhập một số bộ từ bây giờ

PGS.TS Lê Minh Thông cho rằng, sửa luật lần này "quên" bàn chuyện sáp nhập bộ ngành là một thiếu sót, cần phải bổ sung, đặt ra từ bây giờ để sắp tới có căn cứ thực hiện.

PGS.TS Lê Minh Thông, Trợ lý Chủ tịch QH, nguyên Phó chủ nhiệm UB Pháp luật của QH chia sẻ với VietNamNet, dự luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Tổ chức Chính phủ cần nghiên cứu căn bản, toàn diện hơn để bộ máy tổ chức Chính phủ nhiệm kỳ sau có địa vị pháp lý rõ ràng hơn.

{keywords}
PGS.TS Lê Minh Thông

22 bộ ngành là quá nhiều

Ông có góp ý gì về tổ chức bộ máy Chính phủ hiện nay?

Cơ quan Chính phủ hiện nay không thay đổi nhưng cần tiến tới quán triệt sâu sắc hơn nữa bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực.

Tức là tính đến câu chuyện chuẩn bị điều kiện để sáp nhập một số bộ có nhiệm vụ, chức năng tương đồng, tiến tới là bộ quản lý đa ngành, và 1 vấn đề chỉ do 1 bộ quản lý.

Phải khắc phục bằng được chồng chéo trong chức năng, thẩm quyền giữa một số bộ, đó là việc phải sửa. Nếu sửa được nguyên tắc nào để xác định, tạo thêm cơ sở làm đề án cơ cấu Chính phủ nhiệm kỳ 15 phải tuân thủ, thể hiện rõ hơn bộ quản lý đa ngành. Có như vậy chúng ta mới tinh gọn được bộ máy.

Tức là phải sáp nhập một số bộ ngành với nhau?

Tất nhiên rồi, phải tiến tới giảm số lượng bộ và phải chuyển giao một số nhiệm vụ cho xã hội. Tức là bớt việc cho Chính phủ, tạo chủ động cho cộng đồng DN họ làm theo luật.

Hai là phân cấp, phân quyền cho địa phương để họ chịu trách nhiệm về địa bàn của mình, chứ không phải cái gì cũng đẩy lên Chính phủ.

Đó là xu hướng phải làm để cho bộ máy Chính phủ tập trung vào xây dựng thể chế và quản trị vĩ mô. Chính phủ phải làm những việc ở cấp quốc gia.

Giờ có tình trạng một số địa phương cái gì cũng đẩy lên Chính phủ, đợi Chính phủ giải quyết. Nên ách tắc chính là do sự không chủ động của địa phương. Luật cũng chưa định rõ phân quyền, nên những vấn đề xảy ra ở địa phương rất khó quy trách nhiệm cho địa phương.

Nghị quyết 18 TƯ 6 nêu rõ việc "nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về phạm vi quản lý đa ngành, đa lĩnh vực của một số bộ, ngành, nhất là những bộ, ngành có chức năng, nhiệm vụ tương đồng, trùng lặp để có giải pháp phù hợp và thực hiện kiện toàn, sắp xếp tổ chức, thu gọn đầu mối trong nhiệm kỳ tới, như: Ngành giao thông - xây dựng; tài chính - kế hoạch đầu tư…" nhưng dự luật lại không đề cập đến việc này?

Đấy là một thiếu sót. Phải bổ sung các quy định liên quan đến sáp nhập bộ ngành ngay từ bây giờ để sắp tới có căn cứ mà làm.

Việc sắp xếp lại bộ máy của Chính phủ theo nghị quyết TƯ là gom các chức năng liên quan chặt chẽ với nhau có thể giao cho 1 bộ.

Các nước phát triển phổ biến chỉ có 13-17 bộ, còn ta có 22 bộ ngành là quá nhiều, không khắc phục được sự chồng lấn, trách nhiệm không rõ ràng.

Ví dụ như vấn đề quản lý nợ công hiện nay có đến 3 bộ quản lý, làm chậm trễ trong quá trình quyết định.

Nếu xem sửa đổi luật Tổ chức Chính phủ hiện nay là một giải pháp tình thế để thích ứng một số quy định thì sửa một số điều.

Còn nghị quyết TƯ nêu nhiều nội dung nhưng dự thảo lần này không đề cập hết, không sâu sắc. Tôi nghĩ cần nghiên cứu căn bản, cần thiết phải là "luật sửa đổi" chứ không phải "sửa đổi một số điều".

Tư duy tầm quốc gia chứ không phải tư duy bộ ngành

Có ý kiến lo ngại nếu sáp nhập một số bộ lại với nhau, bộ máy quá lớn dẫn đến tình trạng "bộ trong bộ" như đã từng xảy ra trước đây?

Phải nghiên cứu chứ không phải ghép vào cơ học như ta từng thấy, bộ máy không giảm được.

Đồng thời phải tinh gọn bộ máy thực sự, cấu trúc bên trong bộ phải được xem lại cho gọn.

{keywords}
 

Đây là lợi ích quốc gia chứ không phải lợi ích bộ ngành. Chính phủ đại diện quốc gia nên cần có tư duy tầm quốc gia chứ không phải tư duy bộ ngành. 

Khi sáp nhập lại, cấp trưởng phải gọn lại. Hiện chúng ta xây dựng Nhà nước điện tử với thời kỳ 4.0, công nghệ thay thế rất nhiều công đoạn. Họp giờ là họp trực tuyến, tất cả các thành phần ngồi họp.

Bộ không phải là người giải quyết dự án này dự án kia

Ở các nước, có thể có ít bộ nhưng cơ quan thuộc Chính phủ nhiều.

Đó là những bộ máy không có vai trò xây dựng, định ra thể chế nhưng rất quan trọng trong tổ chức thực hiện luật pháp và kiểm soát việc thi hành luật pháp. 

Ví dụ cơ quan quản lý cạnh tranh chống độc quyền rất cần là cơ quan thuộc Chính phủ chứ không thuộc Bộ Công Thương. Vì đó là cơ quan thực thi các quyết định về cạnh tranh lành mạnh và chống độc quyền, liên quan tới tất cả các ngành kinh tế. Đối tượng của nó liên quan đến rất nhiều cơ quan của Bộ Công thương mà lại thuộc Bộ làm sao xử lý câu chuyện "đều là người nhà với nhau cả".

Hay như cơ quan kiểm soát về vệ sinh an toàn thực phẩm; quản lý thị trường và chống gian lận thương mại, bảo vệ người tiêu dùng cũng tương tự.

Phải tư duy lại các cơ quan thuộc Chính phủ, xây dựng một hệ thống gọn về cấu trúc, rõ về chức năng để triển khai thi hành luật và kiểm soát thi hành luật, có quyền phạt, rút giấy phép, có quyền giải quyết tranh chấp.

Bộ máy của các bộ cần gọn và tinh, chỉ tập trung xây dựng thể chế, chính sách, chứ các bộ kiêm luôn cả việc kiểm soát, thi hành thì rất bất cập. Bộ không phải là người giải quyết những vấn đề thực tiễn về dự án này dự án kia. 


Đề xuất hợp nhất một số bộ

Đề xuất hợp nhất một số bộ

Đoàn giám sát của QH đề nghị nghiên cứu hợp nhất một số bộ có chức năng, đối tượng và phạm vi lĩnh vực quản lý gần nhau.

Thu Hằng 

tin nổi bật

Bộ trưởng Công an sẽ trả lời chất vấn về mẫu hộ chiếu mới

Bộ trưởng Công an Tô Lâm sẽ trả lời chất vấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc triển khai thực hiện cấp thẻ căn cước công dân; việc cấp và sử dụng hộ chiếu phổ thông mẫu mới; an ninh mạng,...

Chủ tịch Quốc hội: Sửa tiêu chí đơn vị hành chính không thể cảm tính

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh, việc đề xuất sửa đổi, bổ sung các tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể các đơn vị hành chính phải đánh giá thấu đáo chứ không thể cảm tính được.

Sửa Luật Thủ đô, xin ý kiến Bộ Chính trị những chính sách đặc thù, vượt trội cho Hà Nội

Đảng Đoàn Quốc hội yêu cầu sửa đổi Luật Thủ đô; lấy ý kiến các cơ quan có liên quan theo quy định và báo cáo xin ý kiến Bộ Chính trị về những nội dung chính sách đặc thù, có tính đột phá, vượt trội hơn cho Hà Nội.

Thường vụ Quốc hội giám sát và cái kết hành trình 43 năm của một người mẹ

Hành trình 43 năm đi 'tìm lại tên cho con' của cụ Nguyễn Thị Mùi dần đi vào hồi kết có hậu. Mọi khúc mắc được tháo gỡ để công nhận Liệt sĩ, cấp bằng Tổ quốc ghi công đối với quân nhân Trần Đình Thi.

Đề xuất giảm thuế thu nhập doanh nghiệp dầu khí từ 25% xuống 20%

Ngày 26/7, Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, Hiệp hội năng lượng sạch Việt Nam tổ chức Hội thảo góp ý sửa đổi Luật Dầu khí.

Ông Ngô Văn Tuấn sẽ được giới thiệu để Quốc hội bầu làm Tổng Kiểm toán Nhà nước

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết, đã có chủ trương đồng ý làm quy trình giới thiệu ông Ngô Văn Tuấn để Quốc hội bầu giữ chức Tổng Kiểm toán Nhà nước tại kỳ họp thứ 4 dự kiến khai mạc vào 20/10 tới đây.

Không ngừng vun đắp và củng cố quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào

Sáng 19/7, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã tiếp Thường trực Ban Bí thư, Phó Chủ tịch nước Lào Bounthong Chitmany.

Chuẩn bị từ sớm, từ xa để trình Quốc hội sửa Luật Đất đai vào tháng 10

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, xây dựng các dự án luật thành công hay không thì phải chuẩn bị từ sớm, từ xa, nhất là với dự án rất khó như Luật Đất đai để kịp trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10 tới đây.

Thượng tướng Trần Quốc Tỏ lý giải việc chậm trả căn cước công dân gắn chip

Thượng tướng Trần Quốc Tỏ, Thứ trưởng Bộ Công an lý giải nguyên nhân chậm trả căn cước công dân gắn chip cho người dân ở một số nơi.

Sớm khắc phục tình trạng sợ sai, sợ bị thanh tra, kiểm tra trong ngành y

Trước lo lắng của cử tri về tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế do tâm lý lo ngại, sợ sai, sợ bị thanh tra, kiểm tra, Ban Dân nguyện đề nghị khắc phục sớm tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế để đảm bảo thuốc điều trị cho người dân.

Dùng hàng nghìn ha đất rừng và đất lúa để làm cao tốc Bắc - Nam

Thường vụ Quốc hội đồng ý với đề nghị của Chính phủ chuyển mục đích sử dụng 1.054,63 ha rừng, 1.863,94 ha đất lâm nghiệp và 1.537,23 ha đất trồng lúa nước từ 2 vụ trở lên để làm đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025.

Chính thức giảm thuế bảo vệ môi trường với xăng xuống 1.000 đồng/lít

100% thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành thông qua Nghị quyết về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn với mức giảm cao nhất 1.000 đồng/lít.

Quốc hội Anh có các nghị sỹ luôn ủng hộ Việt Nam như những người bạn

Nhận lời mời của Chủ tịch Thượng viện Anh John Mcfall và Chủ tịch Hạ viện Lindsay Hoyle, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam thăm chính thức Vương quốc Anh từ ngày 28 - 30/6.

'Tình bạn quý giá' Việt Nam-Hungary không phải quốc gia nào cũng có

Việt Nam và Hungary có tình bạn gắn bó, thuỷ chung, luôn giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau, cùng chia sẻ những giá trị chung. Đây là tài sản chung, quý giá, không phải quốc gia nào cũng có được.

Chủ tịch Quốc hội Hungary đón, hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Ngày 27/6 (giờ địa phương), lễ đón chính thức Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã diễn ra trọng thể tại nhà Quốc hội Hungary, thủ đô Budapest dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Hungary László Kövér.