Chuẩn bị điều kiện để sáp nhập một số bộ từ bây giờ

PGS.TS Lê Minh Thông cho rằng, sửa luật lần này "quên" bàn chuyện sáp nhập bộ ngành là một thiếu sót, cần phải bổ sung, đặt ra từ bây giờ để sắp tới có căn cứ thực hiện.

PGS.TS Lê Minh Thông, Trợ lý Chủ tịch QH, nguyên Phó chủ nhiệm UB Pháp luật của QH chia sẻ với VietNamNet, dự luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Tổ chức Chính phủ cần nghiên cứu căn bản, toàn diện hơn để bộ máy tổ chức Chính phủ nhiệm kỳ sau có địa vị pháp lý rõ ràng hơn.

{keywords}
PGS.TS Lê Minh Thông

22 bộ ngành là quá nhiều

Ông có góp ý gì về tổ chức bộ máy Chính phủ hiện nay?

Cơ quan Chính phủ hiện nay không thay đổi nhưng cần tiến tới quán triệt sâu sắc hơn nữa bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực.

Tức là tính đến câu chuyện chuẩn bị điều kiện để sáp nhập một số bộ có nhiệm vụ, chức năng tương đồng, tiến tới là bộ quản lý đa ngành, và 1 vấn đề chỉ do 1 bộ quản lý.

Phải khắc phục bằng được chồng chéo trong chức năng, thẩm quyền giữa một số bộ, đó là việc phải sửa. Nếu sửa được nguyên tắc nào để xác định, tạo thêm cơ sở làm đề án cơ cấu Chính phủ nhiệm kỳ 15 phải tuân thủ, thể hiện rõ hơn bộ quản lý đa ngành. Có như vậy chúng ta mới tinh gọn được bộ máy.

Tức là phải sáp nhập một số bộ ngành với nhau?

Tất nhiên rồi, phải tiến tới giảm số lượng bộ và phải chuyển giao một số nhiệm vụ cho xã hội. Tức là bớt việc cho Chính phủ, tạo chủ động cho cộng đồng DN họ làm theo luật.

Hai là phân cấp, phân quyền cho địa phương để họ chịu trách nhiệm về địa bàn của mình, chứ không phải cái gì cũng đẩy lên Chính phủ.

Đó là xu hướng phải làm để cho bộ máy Chính phủ tập trung vào xây dựng thể chế và quản trị vĩ mô. Chính phủ phải làm những việc ở cấp quốc gia.

Giờ có tình trạng một số địa phương cái gì cũng đẩy lên Chính phủ, đợi Chính phủ giải quyết. Nên ách tắc chính là do sự không chủ động của địa phương. Luật cũng chưa định rõ phân quyền, nên những vấn đề xảy ra ở địa phương rất khó quy trách nhiệm cho địa phương.

Nghị quyết 18 TƯ 6 nêu rõ việc "nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về phạm vi quản lý đa ngành, đa lĩnh vực của một số bộ, ngành, nhất là những bộ, ngành có chức năng, nhiệm vụ tương đồng, trùng lặp để có giải pháp phù hợp và thực hiện kiện toàn, sắp xếp tổ chức, thu gọn đầu mối trong nhiệm kỳ tới, như: Ngành giao thông - xây dựng; tài chính - kế hoạch đầu tư…" nhưng dự luật lại không đề cập đến việc này?

Đấy là một thiếu sót. Phải bổ sung các quy định liên quan đến sáp nhập bộ ngành ngay từ bây giờ để sắp tới có căn cứ mà làm.

Việc sắp xếp lại bộ máy của Chính phủ theo nghị quyết TƯ là gom các chức năng liên quan chặt chẽ với nhau có thể giao cho 1 bộ.

Các nước phát triển phổ biến chỉ có 13-17 bộ, còn ta có 22 bộ ngành là quá nhiều, không khắc phục được sự chồng lấn, trách nhiệm không rõ ràng.

Ví dụ như vấn đề quản lý nợ công hiện nay có đến 3 bộ quản lý, làm chậm trễ trong quá trình quyết định.

Nếu xem sửa đổi luật Tổ chức Chính phủ hiện nay là một giải pháp tình thế để thích ứng một số quy định thì sửa một số điều.

Còn nghị quyết TƯ nêu nhiều nội dung nhưng dự thảo lần này không đề cập hết, không sâu sắc. Tôi nghĩ cần nghiên cứu căn bản, cần thiết phải là "luật sửa đổi" chứ không phải "sửa đổi một số điều".

Tư duy tầm quốc gia chứ không phải tư duy bộ ngành

Có ý kiến lo ngại nếu sáp nhập một số bộ lại với nhau, bộ máy quá lớn dẫn đến tình trạng "bộ trong bộ" như đã từng xảy ra trước đây?

Phải nghiên cứu chứ không phải ghép vào cơ học như ta từng thấy, bộ máy không giảm được.

Đồng thời phải tinh gọn bộ máy thực sự, cấu trúc bên trong bộ phải được xem lại cho gọn.

{keywords}
 

Đây là lợi ích quốc gia chứ không phải lợi ích bộ ngành. Chính phủ đại diện quốc gia nên cần có tư duy tầm quốc gia chứ không phải tư duy bộ ngành. 

Khi sáp nhập lại, cấp trưởng phải gọn lại. Hiện chúng ta xây dựng Nhà nước điện tử với thời kỳ 4.0, công nghệ thay thế rất nhiều công đoạn. Họp giờ là họp trực tuyến, tất cả các thành phần ngồi họp.

Bộ không phải là người giải quyết dự án này dự án kia

Ở các nước, có thể có ít bộ nhưng cơ quan thuộc Chính phủ nhiều.

Đó là những bộ máy không có vai trò xây dựng, định ra thể chế nhưng rất quan trọng trong tổ chức thực hiện luật pháp và kiểm soát việc thi hành luật pháp. 

Ví dụ cơ quan quản lý cạnh tranh chống độc quyền rất cần là cơ quan thuộc Chính phủ chứ không thuộc Bộ Công Thương. Vì đó là cơ quan thực thi các quyết định về cạnh tranh lành mạnh và chống độc quyền, liên quan tới tất cả các ngành kinh tế. Đối tượng của nó liên quan đến rất nhiều cơ quan của Bộ Công thương mà lại thuộc Bộ làm sao xử lý câu chuyện "đều là người nhà với nhau cả".

Hay như cơ quan kiểm soát về vệ sinh an toàn thực phẩm; quản lý thị trường và chống gian lận thương mại, bảo vệ người tiêu dùng cũng tương tự.

Phải tư duy lại các cơ quan thuộc Chính phủ, xây dựng một hệ thống gọn về cấu trúc, rõ về chức năng để triển khai thi hành luật và kiểm soát thi hành luật, có quyền phạt, rút giấy phép, có quyền giải quyết tranh chấp.

Bộ máy của các bộ cần gọn và tinh, chỉ tập trung xây dựng thể chế, chính sách, chứ các bộ kiêm luôn cả việc kiểm soát, thi hành thì rất bất cập. Bộ không phải là người giải quyết những vấn đề thực tiễn về dự án này dự án kia. 


Đề xuất hợp nhất một số bộ

Đề xuất hợp nhất một số bộ

Đoàn giám sát của QH đề nghị nghiên cứu hợp nhất một số bộ có chức năng, đối tượng và phạm vi lĩnh vực quản lý gần nhau.

Thu Hằng 

tin nổi bật

Quốc hội Anh có các nghị sỹ luôn ủng hộ Việt Nam như những người bạn

Nhận lời mời của Chủ tịch Thượng viện Anh John Mcfall và Chủ tịch Hạ viện Lindsay Hoyle, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam thăm chính thức Vương quốc Anh từ ngày 28 - 30/6.

'Tình bạn quý giá' Việt Nam-Hungary không phải quốc gia nào cũng có

Việt Nam và Hungary có tình bạn gắn bó, thuỷ chung, luôn giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau, cùng chia sẻ những giá trị chung. Đây là tài sản chung, quý giá, không phải quốc gia nào cũng có được.

Chủ tịch Quốc hội Hungary đón, hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Ngày 27/6 (giờ địa phương), lễ đón chính thức Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã diễn ra trọng thể tại nhà Quốc hội Hungary, thủ đô Budapest dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Hungary László Kövér.

Cuộc gặp hiếm có của Chủ tịch Quốc hội với cộng đồng doanh nghiệp tại châu Âu

Phát biểu trước các doanh nhân, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đặc biệt vui mừng trước cuộc gặp hiếm có này khi có sự tham dự của 15 đại diện thành viên trong cộng đồng doanh nghiệp người Việt tại châu Âu.

Chủ tịch Quốc hội: Hợp tác với Việt Nam là tiếp cận với thị trường 650 triệu dân

Ngày 26/6, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hungary, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam đã đến thăm thành phố Albertirsa.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm Hungary

Nhận lời mời của Chủ tịch Quốc hội Hungary László Kövér, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam thăm chính thức Hungary từ ngày 26-28/6.

'Tổng Bí thư rất nghẹn ngào tại cuộc họp kỷ luật cựu Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long'

Tổng thư ký Quốc hội Bùi Văn Cường cho biết trong họp báo chiều 16/6, "Ban chấp hành Trung ương tổ chức họp bất thường để thi hành kỷ luật ông Nguyễn Thanh Long, Tổng Bí thư rất nghẹn ngào khi phát biểu".

Cam kết của các thành viên Chính phủ là cơ sở lấy phiếu tín nhiệm giữa nhiệm kỳ

Việc Chính phủ, Thủ tướng, các Bộ trưởng, Trưởng ngành thực hiện những cam kết cụ thể về những nội dung được chất vấn là cơ sở để lấy phiếu tín nhiệm tại kỳ họp cuối năm giữa nhiệm kỳ.

Sớm ổn định bộ máy, tâm lý cán bộ ngành y khi có nhiều người bị xử lý hình sự

Quốc hội yêu cầu sớm có biện pháp ổn định tổ chức bộ máy và tâm lý đối với cán bộ, người lao động ngành y tế từ trung ương đến địa phương trong bối cảnh có nhiều trường hợp bị xử lý kỷ luật, xử lý hình sự.

Giá xăng tăng kỷ lục, Quốc hội yêu cầu hỗ trợ người có thu nhập thấp

Quốc hội yêu cầu xử lý nghiêm các trường hợp đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý; có giải pháp hỗ trợ người có thu nhập thấp, người yếu thế khi giá cả mặt hàng thiết yếu tăng cao, đặc biệt là giá xăng dầu và giá sách giáo khoa.

Phía Nam sẽ có thêm 3 tuyến cao tốc hơn 84.000 tỷ

Quốc hội vừa thông qua chủ trương đầu tư sơ bộ hơn 84.000 tỷ đồng cho 3 dự án cao tốc phía Nam dự kiến hoàn thành vào năm 2025-2027.

Hai 'siêu dự án' đường vành đai 161.191 tỷ đồng được Quốc hội thông qua

Sáng 16/6, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội và dự án đường vành đai 3 TP.HCM.

Doanh nghiệp bảo hiểm không được đầu tư kinh doanh bất động sản

Sáng nay (16/6), Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi) đã được Quốc hội biểu quyết thông qua với 94,18% đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tán thành. Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi) có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2023.

Nhà đầu tư vốn 10.000 tỷ đồng mới được đầu tư vào khu kinh tế Vân Phong

Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hòa được Quốc hội thông qua có những chính sách mới nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược, năng lực tốt triển khai các dự án lớn cho khu kinh tế Vân Phong.

Phạm nhân từng trốn trại không được lao động ngoài trại giam

Quốc hội thông qua Nghị quyết thí điểm mô hình tổ chức dạy nghề cho phạm nhân ngoài trại giam Bộ Công an, có 12 trường hợp không được áp dụng.