Mọi thắng lợi đều bắt nguồn từ sức dân, lòng dân và trí tuệ của nhân dân. Phát huy vai trò của các tầng lớp nhân dân không chỉ là yêu cầu chính trị mà còn là điều kiện quyết định để các quyết sách của Đại hội 14 đi vào cuộc sống.
Trong Nghị quyết Đại hội 14 của Đảng, giáo dục và đào tạo là một trong những lĩnh vực được Đảng và Nhà nước ưu tiên quan tâm hàng đầu.
Trong định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2026-2030, Nghị quyết Đại hội 14 của Đảng nêu rõ: Xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới. Nhận thức sâu sắc, đầy đủ và thực hiện nhất quán quan điểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, quyết định tương lai dân tộc; phát triển giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn dân.
Nghị quyết của Đảng cũng đặt ra yêu cầu: Thực hiện có hiệu quả các quyết sách chiến lược nhằm xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, công bằng theo hướng 'chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế'. Đổi mới và hoàn thiện đồng bộ hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách về phát triển giáo dục và đào tạo. Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực, ngành, nghề trọng điểm, chiến lược. Đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời, phát triển các mô hình, phương thức, phong trào học tập theo hướng đa dạng hóa, phù hợp với các đối tượng, từng địa phương.
Trước đó không lâu, ngày 22/8/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 71).
Đối với người dân, đặc biệt là những người trực tiếp làm việc trong ngành giáo dục, Nghị quyết Đại hội 14 và Nghị quyết 71 đã đem lại cho ngành Giáo dục và đào tạo cơ hội vàng, vượt qua muôn vàn khó khăn trong hiện tại, mạnh mẽ bứt phá phát triển, thực hiện khát vọng sánh vai với những nền giáo dục tiên tiến trên thế giới.
Các chủ trương, định hướng mới của Đảng một lần nữa khẳng định “giáo dục là quốc sách hàng đầu”, được cụ thể hóa bằng những quan điểm, mục tiêu, tầm nhìn, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, mạnh mẽ và mang tính đột phá.
Cũng với các nghị quyết này, lần đầu tiên vai trò, sứ mệnh của ngành giáo dục và đội ngũ nhà giáo được Đảng và Nhà nước quan tâm, đề cao và có chính sách đãi ngộ một cách đặc biệt.
Điều đó cho thấy tầm nhìn đúng đắn, sáng suốt của Đảng dành cho giáo dục. Bởi lẽ đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho con người, đầu tư cho tương lai của đất nước.
Mở vận hội mới, tạo đà cho sự phát triển mạnh mẽ của giáo dục
Là một nhà giáo, đang trực tiếp giảng dạy ở bậc trung học phổ thông, trực tiếp thụ hưởng những chính sách về giáo dục được đề ra từ Nghị quyết Đại hội 14 và Nghị quyết 71, bản thân tôi rất tâm đắc và cho rằng các nghị quyết này của Đảng đã mở ra một vận hội mới, tạo đà cho sự phát triển mạnh mẽ của giáo dục nước nhà trong tương lai.
Trong đó, tôi muốn chia sẻ nhiều hơn về những giải pháp cụ thể được đặt ra ở Nghị quyết 71. Trong đó, Nghị quyết nêu rõ: “Đất nước ta đang đứng trước vận hội lịch sử để phát triển bứt phá, yêu cầu xây dựng con người, xây dựng nguồn nhân lực đặt ra rất quan trọng và cấp bách”.
Bộ Chính trị cũng đặt ra mục tiêu: “Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo góp phần xây dựng thế hệ con người Việt Nam mới có lòng yêu nước và tự hào dân tộc, đủ bản lĩnh, trí tuệ, năng lực, trình độ, sức khoẻ để đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới”.
Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng mà Nghị quyết 71 đề ra là “tăng cường giáo dục toàn diện đức, trí, thể, mỹ, hình thành hệ giá trị con người Việt Nam thời đại mới”.
Tôi cho rằng đây là nhiệm vụ, giải pháp đặc biệt cần thiết, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng về giáo dục và đào tạo vì nó đề cập đến yêu cầu xây dựng con người Việt Nam trong thời đại mới.
Ai cũng biết, mục tiêu tối thượng của giáo dục là xây dựng, đào tạo con người. Con người Việt Nam trong tương lai như thế nào sẽ do nền giáo dục của Việt Nam hôm nay quyết định. Nói như Chủ tịch Hồ Chí Minh:
“Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”
Trong lịch sử, ở bất cứ thời nào, Đảng và Nhà nước cũng luôn coi trọng sứ mệnh “trồng người” thiêng liêng ấy.
Trước đây, khi đề ra những chủ trương trong việc xây dựng con người, chúng ta thường dừng lại ở yêu cầu xây dựng những con người vừa có tài vừa có đức, vừa hồng vừa chuyên. Đây dĩ nhiên là những phẩm chất cốt lõi, những giá trị vĩnh hằng để hình thành con người chân chính. Con người trong hiện tại và tương lai cũng không ngoại lệ.
Tuy nhiên, trong thời đại mới, một con người ngoài tài năng, đạo đức, lí tưởng còn cần có sức khỏe, phải có một tâm hồn biết yêu, say, rung động trước cái đẹp.
Một con người có tài năng, có đạo đức nhưng thể lực ốm yếu, tâm hồn xơ cứng thì không thể đáp ứng được yêu cầu cuộc sống và công việc.
Một học sinh ngoan hiền, học giỏi đến đâu mà thể chất kém, nhìn một bông hoa đẹp, xem một pha bóng hay không biết thể hiện cảm xúc thì xem chừng không ổn.
Một nền giáo dục nếu chỉ chăm chăm vào việc dạy con người làm việc cho thật giỏi, kiếm tiền cho thật nhiều mà xem nhẹ việc nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp cảm xúc là một nền giáo dục phiến diện.
Cho nên, học sinh trong nhà trường ngoài việc học chữ, rèn luyện đạo đức ra còn phải biết chơi thể thao, phải thông thạo một môn nghệ thuật nào đó, phải biết ngoại ngữ và tự trang bị những kĩ năng cần thiết để trở thành công dân toàn cầu như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần đề cập.
Một quốc gia, dân tộc cũng nhất thiết phải có những giá trị, những chuẩn mực được xây dựng trên cơ sở kết hợp giữa tinh hoa truyền thống và yêu cầu thời đại làm nền tảng để dựa vào đó mà xây dựng, đào tạo con người.
Nếu không có những giá trị như thế, chúng ta rất dễ rơi vào lúng túng, bỡ ngỡ, thậm chí lầm đường lạc lối.
Xây dựng hệ giá trị chuẩn mực để tránh lúng túng, lầm lạc
Trước yêu cầu đó, Nghị quyết 71 đặt ra mục tiêu “giáo dục toàn diện đức, trí, thể, mỹ” và nhất thiết phải có một hệ giá trị nhân văn, tiên tiến làm chuẩn mực để xây dựng con người Việt Nam.
Để thực hiện, nghị quyết cũng đề ra những giải pháp cụ thể. Có thể nói, đây là những giải pháp mạnh mẽ, mang tính đột phá, tạo cơ chế thông thoáng để giáo dục phát triển.
Thứ nhất, nghị quyết khẳng định “Tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm yêu cầu giáo dục đạo đức, nhân cách và hệ giá trị chuẩn mực con người Việt Nam trong mọi lĩnh vực đời sống chính trị, kinh tế, xã hội. Phân định rõ vai trò, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục đạo đức, nhân cách và hệ giá trị chuẩn mực con người Việt Nam; đề cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, các cấp uỷ đảng, chính quyền địa phương”.
Đây là giải pháp rất quan trọng vì chính hệ thống pháp luật, những cơ chế, chính sách liên quan đến giáo dục sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo điều kiện thuận lợi, mở ra cơ hội để đào tạo con người. Những nhà giáo dục dù tài năng và tâm huyết đến đâu cũng sẽ trở nên bất lực nếu cơ chế, chính sách, pháp luật cứng nhắc, đóng khung giáo dục vào những nguyên tắc máy móc. Muốn việc dạy người thành công thì cơ chế phải thông thoáng, chính sách phải bảo đảm.
Sự nghiệp giáo dục đào tạo con người là sự nghiệp chung, đòi hỏi sự chung tay góp sức của toàn thể xã hội: cấp ủy Đảng, chính quyền, gia đình, nhà trường, cộng đồng… Nhà giáo dục sẽ chẳng làm được gì nếu chính quyền thờ ơ, gia đình không phối hợp. Vì vậy, yêu cầu “phân định rõ vai trò, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội”, “đề cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, các cấp uỷ đảng, chính quyền địa phương” được đề ra trong nghị quyết là rất cần thiết và quan trọng, tạo thuận lợi cho việc dạy người.
Thứ hai, nghị quyết chỉ ra hàng loạt nhiệm vụ giải pháp: “Xây dựng và cụ thể hóa hệ giá trị con người Việt Nam trong thời đại mới, tích hợp xuyên suốt trong chương trình giáo dục ở tất cả cấp học. Kiên trì xây dựng văn hoá học đường, văn hoá chất lượng, thực học, thực nghiệp gắn với trách nhiệm nêu gương của đội ngũ nhà giáo; chú trọng bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhà giáo. Đổi mới nội dung, phương thức giảng dạy, nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục đạo đức, lý tưởng, trách nhiệm xã hội, lối sống văn hóa, truyền thống lịch sử, chính trị, tư tưởng, pháp luật, kinh tế, tài chính, quốc phòng và an ninh. Thực hiện các giải pháp ngăn ngừa, hạn chế tối đa những ảnh hưởng tiêu cực từ cơ chế thị trường, truyền thông, mạng xã hội. Ngăn chặn, đẩy lùi, tiến tới chấm dứt bạo lực học đường, ma túy học đường. Ban hành quy định của pháp luật để nâng cao dinh dưỡng học đường và thể chất người Việt Nam”.
Theo tôi, đây cũng là những giải pháp rất cần thiết để thực hiện mục tiêu xây dựng con người đáp ứng được yêu cầu khắt khe của thời đại mới.
Tôi đặc biệt tâm đắc với giải pháp cho rằng cần “xây dựng và cụ thể hóa hệ giá trị con người Việt Nam trong thời đại mới”, vì phải xây dựng cho được hệ giá trị làm chuẩn mực thì chúng ta mới có mẫu hình con người để hướng tới, tránh lúng túng, lầm lạc. Và để hệ giá trị đó được hiện thực hóa thì nhất thiết phải giáo dục trong cả một quá trình, phải được thẩm thấu dần dần theo từng cấp học, tránh hấp tấp, cẩu thả. Sự hấp tấp, cẩu thả trong giáo dục là vô cùng nguy hiểm vì nó có thể tạo nên những sản phẩm lỗi, có khả năng gây nguy hại nghiêm trọng cho xã hội.
Nghị quyết cũng đề ra những giải pháp cụ thể, thiết thực như: kiên trì xây dựng văn hóa học đường, bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho nhà giáo, đổi mới nội dung, phương thức giảng dạy, ngăn chặn tiến đến chấm dứt bạo lực học đường…
Và một điều nữa, rất mới mà tôi đặc biệt ấn tượng là “Ban hành quy định của pháp luật để nâng cao dinh dưỡng học đường và thể chất người Việt Nam”.
Có sức khỏe là có tất cả, thể chất yếu ớt thì làm việc gì cũng khó. Chú trọng đến việc nâng cao dinh dưỡng, giáo dục thể chất thể hiện tầm nhìn đúng đắn và sáng suốt của Đảng về giáo dục.
Với những nhiệm vụ, giải pháp đã nêu trong nghị quyết và với quyết tâm của cả hệ thống chính trị cùng ngành giáo dục, tin rằng trong thời gian tới chúng ta sẽ từng bước xây dựng, đào tạo được những thế hệ người Việt Nam vừa khỏe mạnh, vừa thông minh, vừa có tâm hồn phong phú và rộng mở để đáp ứng tốt yêu cầu xây dựng và phát triển đất nước trong tương lai.
Với tinh thần của Nghị quyết Đại hội 14 của Đảng và Nghị quyết 71, tôi kỳ vọng vào một tương lai sáng sủa và tươi đẹp hơn cho nền giáo dục nước nhà.
Thành công của Đại hội 14 sẽ không được đo bằng lời nói hay văn bản, mà bằng những chuyển biến cụ thể trong phát triển kinh tế - xã hội, bằng niềm tin của nhân dân và bằng sự vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả của bộ máy.
Đại hội 14 diễn ra khi “đồng hồ lịch sử” đang điểm những khung giờ quyết định trước mốc 2030 - thời khắc Đảng ta tròn 100 năm ra đời, chiến đấu, trưởng thành và phát triển.
.svg){kind=icon}
