Khi tiếng nói được kết nối

Ở xã vùng cao biên giới Tri Lễ của tỉnh Nghệ An, giảm nghèo thông tin bắt đầu từ những rào cản rất căn bản: ngôn ngữ và chữ viết. 

Phần lớn phụ nữ nơi đây là người Thái, Khơ Mú, Mông, sử dụng tiếng mẹ đẻ trong sinh hoạt hằng ngày. Trong khi đó, các chính sách, kiến thức đời sống, sản xuất, y tế… đều được truyền tải bằng tiếng phổ thông nên việc tiếp cận thông tin trở nên khó khăn.

Không ít buổi tuyên truyền phải nhờ đến người phiên dịch, song nội dung vẫn khó truyền tải trọn vẹn. Điều này khiến nhiều phụ nữ chưa nắm rõ quyền lợi của mình, thiếu kiến thức về chăm sóc sức khỏe, phòng chống tảo hôn, cũng như kỹ năng sản xuất phù hợp.

Thực tế tại địa phương cho thấy, đời sống đồng bào còn nhiều khó khăn với tỷ lệ hộ nghèo chiếm trên 50%. Giao thông cách trở, nhiều bản chưa có đường bê tông, mùa mưa lũ gần như bị chia cắt. Một thời gian dài thiếu điện, thiếu Internet càng khiến người dân bị “đứt gãy” thông tin với bên ngoài.

W-Trile phunu.png
Phụ nữ dân tộc thiểu số ở Tri Lễ.

Trong bối cảnh đó, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tri Lễ xác định xóa mù chữ, dạy tiếng phổ thông là nhiệm vụ nền tảng. Hiện nay, 3 lớp xóa mù chữ với gần 80 hội viên đang được duy trì, với sự phối hợp của các lực lượng như biên phòng, giáo dục và các đoàn thể.

Từ những lớp học giản dị, phụ nữ Tri Lễ bắt đầu biết đọc, biết viết, hiểu được các văn bản cơ bản. Quan trọng hơn, họ dần tự tin giao tiếp, mạnh dạn tham gia các buổi sinh hoạt cộng đồng, tiếp nhận thông tin từ các kênh chính thống.

Song song với đó, các kênh thông tin cơ sở tiếp tục phát huy hiệu quả. Hệ thống loa truyền thanh, các buổi sinh hoạt bản, tuyên truyền trực tiếp đưa thông tin đến từng hộ dân. Nội dung tuyên truyền được điều chỉnh linh hoạt, kết hợp tiếng phổ thông và tiếng dân tộc, giúp người dân dễ hiểu, dễ tiếp nhận.

Nhờ cách làm kiên trì, nhận thức của phụ nữ đã có chuyển biến rõ rệt. Tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết giảm đáng kể. Phụ nữ quan tâm hơn đến chăm sóc sức khỏe, kế hoạch hóa gia đình, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.

Thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới

Khi rào cản về ngôn ngữ và nhận thức dần được tháo gỡ, xã Tri Lễ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong truyền thông và phát triển sinh kế cho phụ nữ.

Dù điều kiện tiếp cận Internet còn hạn chế, các hoạt động tập huấn vẫn được tổ chức thường xuyên. Phụ nữ được hướng dẫn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, sản xuất hàng thủ công phù hợp với điều kiện địa phương. Những kiến thức này được truyền tải trực quan, dễ hiểu, giúp chị em có thể áp dụng ngay vào thực tế.

Hội Liên hiệp Phụ nữ xã cũng phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội tạo điều kiện cho hội viên tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi. Từ nguồn vốn này, nhiều phụ nữ đã mạnh dạn phát triển kinh tế hộ gia đình, xây dựng mô hình chăn nuôi, trồng trọt nhỏ, từng bước nâng cao thu nhập.

Các tổ nhóm phụ nữ, mô hình hợp tác nhỏ lẻ cũng được hình thành, tạo sự liên kết trong sản xuất. Những hoạt động hỗ trợ như góp ngày công, chia sẻ con giống, cây trồng tiếp tục được duy trì, góp phần giúp các hộ khó khăn có thêm điều kiện vươn lên.

W-phunutrile.png
Các hoạt động tuyên truyền pháp luật thường xuyên diễn ra tại xã Tri Lễ.

Cùng với phát triển kinh tế, các phong trào thi đua như “Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc”, “Gia đình 5 không, 3 sạch” được triển khai sâu rộng. Qua đó, phụ nữ được nâng cao vai trò trong gia đình và cộng đồng, chủ động hơn trong xây dựng cuộc sống ổn định.

Một điểm đáng chú ý là sự thay đổi trong mức độ tham gia của phụ nữ. Nếu trước đây, các buổi tập huấn chủ yếu có nam giới tham dự, thì nay số lượng hội viên nữ tham gia ngày càng tăng. Toàn xã hiện có hơn 3.400 hội viên phụ nữ, nhiều người tích cực tham gia các hoạt động học tập, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất.

Trong thời gian tới, địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao kỹ năng cho đội ngũ cán bộ Hội, đồng thời mở rộng các lớp tập huấn về kỹ thuật sản xuất, kỹ năng số cơ bản. Việc kết hợp giữa truyền thông truyền thống và ứng dụng công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho phụ nữ vùng cao.