Từ mô hình điều phối đặc thù đến cách kết nối “đúng chuẩn, đúng nhu cầu”
Trong bức tranh phát triển công nghiệp hỗ trợ của cả nước, Đồng Nai đang lựa chọn một cách đi không ồn ào nhưng có chiều sâu: trực tiếp tham gia vào quá trình kết nối, đánh giá và “mai mối” giữa doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác Nhật Bản. Thay vì dàn trải chính sách hay tổ chức xúc tiến theo kiểu phong trào, địa phương này đặt trọng tâm vào một mô hình đặc thù – Tổ Điều phối viên xúc tiến phát triển công nghiệp hỗ trợ như một đầu mối kết nối thực chất giữa cung và cầu.
Cách tiếp cận này xuất phát từ thực tế: phần lớn doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước có năng lực sản xuất nhất định nhưng thiếu thông tin, thiếu kinh nghiệm tiếp cận và đặc biệt thiếu “cửa vào” chuỗi cung ứng của các tập đoàn Nhật Bản, những đối tác vốn nổi tiếng khắt khe về tiêu chuẩn, quy trình và tính ổn định.
Không chờ doanh nghiệp tự xoay xở, Tổ Điều phối viên chủ động tổ chức các đoàn khảo sát, làm việc trực tiếp tại nhà máy của doanh nghiệp Việt, đồng thời tiếp xúc với doanh nghiệp Nhật đang hoạt động trong các khu công nghiệp trên địa bàn Đồng Nai và khu vực lân cận. Mỗi chuyến khảo sát không chỉ là hoạt động ghi nhận thông tin, mà là quá trình đánh giá năng lực thực tế, nhận diện điểm mạnh, điểm yếu để từ đó định hướng kết nối phù hợp.
Trong một đợt làm việc gần đây, tổ công tác đã khảo sát hai doanh nghiệp Việt là Công ty TNHH Cơ khí chính xác Thịnh Phát và Công ty cổ phần Sản xuất thương mại Vietlabel. Hai trường hợp này phản ánh khá rõ bức tranh công nghiệp hỗ trợ hiện nay: doanh nghiệp có tiềm năng, có khát vọng tham gia chuỗi cung ứng quốc tế, nhưng còn nhiều rào cản cần được tháo gỡ.
Với Thịnh Phát, thế mạnh nằm ở năng lực gia công linh kiện cơ khí chính xác, đặc biệt là các chi tiết có kích thước rất nhỏ, đáp ứng yêu cầu cao về độ chính xác. Đây là phân khúc phù hợp với tiêu chuẩn công nghiệp Nhật Bản. Tuy nhiên, bài toán lớn nhất của doanh nghiệp lại không nằm ở kỹ thuật, mà ở việc tìm kiếm đầu ra ổn định và đối tác phù hợp. Trong bối cảnh đó, vai trò của Tổ Điều phối viên được xem như một “bộ lọc” trung gian, giúp doanh nghiệp Việt tiếp cận đúng khách hàng, giảm thiểu rủi ro và chi phí trong quá trình tìm kiếm đối tác.
Còn với Vietlabel, vấn đề đặt ra lại là câu chuyện chuẩn hóa. Doanh nghiệp này đang chuẩn bị đầu tư mở rộng nhà máy vào khu công nghiệp, hướng đến xuất khẩu và thị trường Nhật Bản. Điều họ cần không chỉ là đơn hàng, mà là tư vấn về tiêu chuẩn nhà xưởng, quy trình sản xuất, quản trị chất lượng theo chuẩn Nhật. Thông qua khảo sát, doanh nghiệp có cái nhìn rõ hơn về những yêu cầu cần đáp ứng nếu muốn đi xa, tránh tình trạng đầu tư manh mún hoặc lệch chuẩn.
Tạo giá trị thực thay vì kết nối hình thức
Điểm khác biệt trong cách làm của Đồng Nai là không chỉ tập trung vào phía doanh nghiệp Việt, mà còn dành nhiều thời gian lắng nghe nhu cầu thực tế của doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại địa phương. Tại Khu công nghiệp Long Đức, Tổ Điều phối viên đã làm việc với Công ty TNHH Takashima Metal Precision Việt Nam, doanh nghiệp Nhật chuyên sản xuất vít tiêu chuẩn JIS, gia công CNC, dập nguội và rèn nóng.
Tại buổi làm việc, đại diện Takashima cho biết doanh nghiệp đang có nhu cầu tăng tỷ lệ nội địa hóa để giảm chi phí logistics, chủ động nguồn nguyên liệu và rút ngắn thời gian sản xuất. Tuy nhiên, do đặc thù sản xuất với yêu cầu kiểm tra 100% sản phẩm trước khi xuất xưởng, Takashima đặt ra tiêu chuẩn rất cao đối với các nhà cung ứng. Đây cũng chính là lý do khiến việc tìm kiếm đối tác Việt Nam phù hợp không hề dễ dàng.
Thông qua các buổi khảo sát và trao đổi như vậy, Đồng Nai không chỉ hiểu rõ hơn nhu cầu của doanh nghiệp FDI, mà còn nhận diện được những “điểm nghẽn” phổ biến của công nghiệp hỗ trợ trong nước, từ thiếu hụt lao động kỹ thuật cao đến hạn chế về quản trị và kiểm soát chất lượng. Những thông tin này trở thành cơ sở để địa phương xây dựng các giải pháp hỗ trợ sát thực tế, thay vì chính sách chung chung.
Không dừng lại ở phạm vi địa phương, Đồng Nai còn chủ động mở rộng mạng lưới kết nối ra bên ngoài. Tỉnh đang chuẩn bị cho Hội nghị giao thương Đồng Nai, Ehime dự kiến tổ chức vào đầu năm 2026, tạo cơ hội để doanh nghiệp hai bên tiếp xúc trực tiếp, tìm kiếm cơ hội hợp tác cụ thể. Song song đó, Đồng Nai cũng tăng cường làm việc với các cơ quan kinh tế Nhật Bản ở cấp vùng, trong đó có Cục Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp vùng Kansai (METI Kansai).
Đại diện phía Nhật Bản đánh giá cao cách tiếp cận chủ động và thực chất của Đồng Nai, cho rằng mô hình Tổ Điều phối viên không chỉ dừng ở xúc tiến đầu tư, mà đã đi sâu vào việc kết nối nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp hai phía. Theo đánh giá này, Đồng Nai đang hình thành một mô hình hợp tác có thể nhân rộng, khi kết hợp hài hòa giữa năng lực doanh nghiệp Việt, yêu cầu khắt khe của doanh nghiệp Nhật và vai trò dẫn dắt của chính quyền địa phương.
Từ góc nhìn của địa phương, mỗi doanh nghiệp được khảo sát không chỉ là một trường hợp riêng lẻ, mà là một mắt xích trong chuỗi cung ứng Việt – Nhật đang dần hình thành. Quan điểm xuyên suốt của Tổ Điều phối viên là kết nối phải tạo ra giá trị thực, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực và tham gia bền vững vào chuỗi sản xuất, thay vì chạy theo số lượng hay thành tích ngắn hạn.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, cách làm của Đồng Nai cho thấy một hướng đi đáng chú ý: phát triển công nghiệp hỗ trợ không thể nóng vội, mà cần sự kiên trì, chủ động và một cơ chế kết nối đủ linh hoạt để đưa doanh nghiệp Việt tiến gần hơn tới các chuỗi cung ứng toàn cầu.
.svg){kind=icon}
