Cuộc chiến Afghanistan kết thúc ở nơi bắt đầu

Chuyến bay cuối cùng của quân đội Mỹ rời khỏi sân bay Kabul đã khép lại 20 năm nước này hiện diện ở Afghanistan, để lại một đất nước ngổn ngang hỗn loạn và nguy hiểm.

Cuộc chiến ở Afghanistan kết thúc lặng lẽ lúc 15h29 ngày 30/8 với chuyến bay C-17 rời Kabul mang theo một vài hành khách.

{keywords}
Tổng thống Mỹ Joe Biden có mặt tại Căn cứ không quân Dover trong buổi đón thi thể lính Mỹ tử nạn ở Kabul hôm 29/8. Ảnh: AP

Các nhà hoạch định quân sự Mỹ đã thông báo phía Taliban về thời gian và cách thức họ dự định rời đi, và thông báo cho báo chí Mỹ ngay sau 16h30 chiều, khi chiếc máy bay cuối cùng bay qua không phận Afghanistan.

"Giờ đây, 20 năm hiện diện quân sự của chúng tôi ở Afghanistan đã kết thúc" - Tổng thống Joe Biden tuyên bố trong một thông cáo đưa ra sau khi máy bay cất cánh.

Tuyên bố này khép lại những gì đã khởi đầu vào những ngày sau mốc thời gian 11/9/20021, khi Mỹ thực hiện một trong những màn thể hiện sức mạnh lớn nhất của quân đội, từ các hoạt động bí mật trên mặt đất cho đến các chiến dịch tinh vi trên bầu trời Afghanistan.

Chuyến bay ngày 30/8 khởi hành 2 tuần sau khi Taliban giành quyền kiểm soát Afghanistan, dẫn đến những lo âu và hỗn loạn. Tổ chức này đã lật đổ chính phủ được Mỹ hậu thuẫn chỉ trong 24 giờ sau khi kéo đến Kabul, giành được cơ sở hạ tầng mà Mỹ đã rót hàng nghìn tỷ đôla qua 5 nhiệm kỳ tổng thống.  

Những gì diễn ra ở Afghanistan đặt ra một loạt câu hỏi hóc búa, đặc biệt là số phận của những người Mỹ còn ở lại, những người Afghanistan đủ điều kiện và công dân nước thứ ba đã cố gắng đến sân bay Kabul trước thời hạn mà chính quyền Tổng thống Joe Biden tự đặt ra vào 31/8 nhưng không thành. 

Trên truyền hình tối 30/8, Ngoại trưởng Antony Blinken khẳng định Mỹ sẽ làm việc để giúp người Afghanistan, bao gồm cả việc tiếp tục hỗ trợ các cơ quan Liên Hợp Quốc cũng như các tổ chức phi chính phủ hoạt động ở đó. "Chúng tôi hy vọng những nỗ lực đó sẽ không bị Taliban hay bất kỳ ai khác cản trở", ông Blinken nhấn mạnh.

Chiều cùng ngày, các tư lệnh quân sự Mỹ xác nhận nhiều người vẫn bị mắc kẹt ở Afghanistan và Bộ Ngoại giao ở Washington – dù không có sự hiện diện chính thức tại nước này – sẽ chịu trách nhiệm đàm phán đưa họ rời đi.

Giờ đây, họ đang phải đối mặt với các mối đe dọa ngày càng lớn từ các nhóm khủng bố, chủ yếu là một nhánh của nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng – thủ phạm thực hiện vụ tấn công chết người vào sân bay Kabul tuần trước khiến một số lính Mỹ thiệt mạng.  

Ngoại trưởng Blinken cho biết, ông sẽ phát biểu trước người dân Mỹ và giải thích vì sao không kéo dài sự hiện diện của quân đội nước này để hồi hương tất cả những công dân Mỹ và các đối tác còn ở Afghanistan – một quyết định mà ông cho rằng đã nhận được sự ủng hộ từ Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân và các tư lệnh trên mặt đất.

Hiện chưa rõ cách thức cụ thể Mỹ dự định tiến hành ở Afghanistan. Các quan chức cả hành chính và quân sự đều cho rằng Mỹ cần duy trì "một đòn bẩy lớn" đối với Taliban. Tuy nhiên, trở ngại lớn là Washington không còn hiện diện ở Afghanistan nữa. 

Đến nay cũng chưa có câu trả lời rõ ràng cho việc làm thế nào Mỹ có thể đảm bảo quyền của phụ nữ và trẻ em gái mà nước này đã giúp thiết lập sau khi lật đổ chế độ Taliban thời kỳ đầu cuộc chiến. Hoặc, làm thế nào bảo đảm được các trang thiết bị quân sự trị giá hàng chục tỷ đôla đã đầu tư cho các lực lượng quân sự mà Mỹ hậu thuẫn -  như xe tăng, súng trường, đạn dược và kính nhìn ban đêm - mà Taliban giờ đây có quyền tiếp cận tự do.

Giữa những ngổn ngang đó, khiến mọi thứ càng trở nên tồi tệ hơn là một số tổ chức quốc tế, trong đó có Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), đã đình chỉ viện trợ cho Afghanistan, đất nước có tới hơn 18 triệu trong tổng số 38 triệu dân cần hỗ trợ nhân đạo. Vì cộng đồng quốc tế giữ thái độ chờ đợi đối với Taliban, nên dự báo viện trợ cho Afghanistan sẽ ít hơn nhiều so với những năm trước đây trong ngắn hạn.

Chương trình Lương thực Liên Hợp Quốc cảnh báo, Afghanistan sẽ đối mặt tình trạng thiếu lương thực ngay từ tháng 9, nếu hỗn loạn tiếp tục diễn ra tại nước này.

>>> Cập nhật chiến sự ở Afghanistan

Thanh Hảo

Mỹ công bố 'chương mới' trong chính sách tại Afghanistan

Mỹ công bố 'chương mới' trong chính sách tại Afghanistan

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hôm 30/8 đã đặt nền móng cho cách tiếp cận mới đối với Afghanistan.

 

tin nổi bật

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.