Cuốn sổ tang Bác Hồ của cố Bộ trưởng Tạ Quang Bửu

Trong sổ tang, cố GS Tạ Quang Bửu viết: “Nhớ Bác nhất những lúc Bác phê bình mình. Phấn khởi và yêu Bác nhất cũng là những lúc đó”.

GS Tạ Quang Bửu (1910-1986) là người đặt nền móng cho lĩnh vực khoa học kỹ thuật và công nghệ quân sự Việt Nam, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ Đại học - Trung học chuyên nghiệp.

Chia sẻ với VietNamNet, Thiếu tướng Tạ Quang Chính, nguyên Cục trưởng Cục Chính trị, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, con trai của GS Tạ Quang Bửu cho hay, từ ngày tham gia cách mạng đến lúc xuôi tay, Bác Hồ luôn là tấm gương cho cha ông học tập, noi theo một cách tự giác, tự nguyện và cả tự hào, rất nghiêm túc, không một chút cầu lợi cho cá nhân.

{keywords}
Ông Tạ Quang Chính giới thiệu phòng lưu niệm của cố GS Tạ Quang Bửu

Thiếu tướng Tạ Quang Chính kể, sau Cách mạng tháng Tám 1945, ông Tạ Quang Bửu từ Huế ra Hà Nội và được Bác giao làm Tham nghị trưởng Bộ Ngoại giao, trực tiếp làm thư ký, giúp việc cho Bác.

Mười ngày sau khi Bác Hồ mất, GS Tạ Quang Bửu đã viết cuốn sổ tang Bác của riêng ông. Những dòng ở trang đầu tiên ông viết: “Tôi là một nhà toán học hụt. Nhờ Bác và Đảng tôi đã có giúp ích ít nhiều cho Đảng và Nhà nước. Nếu không có tư tưởng cá nhân, tôi còn có thể giúp nhiều hơn nữa”.

Về tác phong, ông Bửu thấy Bác ở đâu, làm gì cũng không để lại dấu vết vật chất, chỉ để lại tình luyến tiếc, kính phục. Người cho mình trọ cũng không nỡ và không biết gì để báo với địch.

Bác làm việc rất khoa học, không thiếu, nhưng cũng không thừa. Trên bàn làm việc chỉ có cái máy chữ, còn chai mực và quản bút thì để trong ngăn kéo. Trong sổ chỉ thấy các con số, người ngoài không hiểu gì, nhưng Bác thì không quên ý nghĩa của chúng.

Bác sinh hoạt rất sạch sẽ, vì như Bác nói, không để vết tích, vì ý thức công cộng, vì nghèo mà mỗi người sạch một tý thì đời sống sẽ dễ chịu.

Trang phục của Bác là mặc áo nâu, quần nâu lụa vì mỏng và nhẹ. 2 sợi dây để buộc quần lên khi vượt qua suốt ở Việt Bắc. Mỗi túi một kim băng để bảo vệ tài liệu. Về Hà Nội thì 2 bộ Tôn Trung Sơn cũ để tiếp khách, còn ngày thường thì maillot và quần nâu để lao động.

{keywords}
Một trong những trang viết trong sổ tang Bác Hồ của cố GS Tạ Quang Bửu. Ảnh: Gia đình cung cấp

Trong đời thường, Bác đến nhà ai một lần thì nhớ. Nhớ tên, nhớ hoàn cảnh, nhất là các ông bà lớn tuổi và các cháu trẻ thơ.

Theo Thiếu tướng Tạ Quang Chính, cha ông rất khâm phục tri thức của Bác. Bác biết rất rộng và sâu cổ văn Trung Quốc, các tôn giáo, kinh thánh cũng như chủ nghĩa Mác-Lênin. Bác rất nhớ truyền thuyết của các dân tộc, những vấn đề lớn của khoa học tự nhiên đang đặt ra.

“Năm 1948, khi cha tôi viết quyển Nguyên tử, hạt nhân và vũ trụ tuyến, Bác có đặt câu hỏi: “Sao chú gọi là bom nguyên tử? Đúng ra là bom hạt nhân”, ông Chính kể.

Có hai điều về hình thức mà Bác không bỏ qua được GS Tạ Quang Bửu viết trong sổ tang: “Đang họp hội nghị, Bác vào mà không đứng dậy, không phải vì cá nhân Bác mà vì cương vị của Bác. Viết thư cho Bác mà chữ viết cẩu thả”.

Bác lấy ví dụ là hai ông T. và N., viết xong tự đọc lại không được thì ai đọc được. Bác cho 2 người mỗi người 1 quyển vở, chỉ thị phải tập viết trong 2 quyển đó và lâu lâu Bác sẽ kiểm tra.

{keywords}
Một số thành viên Hội đồng Chính phủ kháng chiến 1947 (ông Tạ Quang Bửu ở hàng đứng, thứ 2 từ phải sang). Ảnh: Gia đình cung cấp

Ông Chính nói: “Với cách phê bình hoặc "mắng” của Bác, cha tôi không bao giờ tự ái bởi sự chân tình và rất có ích cho những người cầu tiến”.

Trong sổ tang Bác, GS Tạ Quang Bửu hồi tưởng lại thời khắc Bác ra đi, ông đã viết: “Nhớ Bác nhất những lúc Bác phê bình mình. Phấn khởi và yêu Bác nhất cũng là những lúc đó”.

Thực hiện Di chúc, phải làm “ra ngô ra khoai”

Thiếu tướng Tạ Quang Chính chia sẻ, có lần Bộ trưởng Tạ Quang Bửu bị Bác "chê dốt", nhưng đằng sau câu chuyện đó là những thông điệp sâu sắc.

Đó là khi Bác yêu cầu ông Tạ Quang Bửu dịch bản Tuyên ngôn độc lập sang tiếng Anh. Sau khi chỉnh sửa bản dịch, Bác bảo ông Bửu phát bản dịch tiếng Anh đó lên đài phát thanh, thì Bộ trưởng băn khoăn, đài phát thanh của ta chỉ phát xa được vài chục cây số, làm sao kẻ địch nghe được.

Nghe vậy, Bác cười: "Chú dốt thế, tai vách mạch rừng, chú cứ phát đi". Quả nhiên, chỉ một vài giờ sau khi bản Tuyên ngôn được phát đi, "kẻ địch" điên cuồng tức tối nhưng đành bất lực trước thế trận mới của nước Việt Nam mới.

{keywords}
GS Tạ Quang Bửu cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng thăm Viện Toán học (1986). Ảnh: Báo Giáo dục và Thời đại

Theo Thiếu tướng Tạ Quang Chính, cách dùng người của Bác Hồ rất tài tình. Bác chỉ nhìn người làm việc đấy có được hay không. Như với ông Tạ Quang Bửu, thời gian tiếp xúc với Bác Hồ không nhiều nhưng ông được Đảng và Bác tin tưởng, giao những việc rất quan trọng.

Ông Chính cho hay, GS Tạ Quang Bửu đã nghiên cứu rất sâu Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong một quyển sổ ghi bước sang giai đoạn mới, GS Tạ Quang Bửu đã suy nghĩ và tự kiểm điểm là bây giờ mình phải làm cái gì “ra ngô ra khoai”, làm quản lý mãi rồi, giờ phải làm gì để để lại cái mang tính vật chất như khả năng khoa học của mình.

Chính vì vậy, sau khi nghỉ hưu, ông đã huy động các nhà khoa học đến nhiều nơi, một trong những mục tiêu là vấn đề môi trường. Ông cũng quy hoạch vùng trồng rau cho Quân khu 1, cho huyện Hoành Bồ (Quảng Ninh)…

“Cụ lấy gương cụ học Bác Hồ như thế nào để muốn các con nhìn vào noi theo”, Thiếu tướng Tạ Quang Chính nói.

 

Khoảnh khắc Tổng bí thư Lê Duẩn chứng kiến Bác Hồ viết ‘Mấy lời để lại’

Khoảnh khắc Tổng bí thư Lê Duẩn chứng kiến Bác Hồ viết ‘Mấy lời để lại’

Đúng 21h hôm đó, Bác giao lại chiếc phong bì to đựng các bản thảo Di chúc và bản Di chúc đã đánh máy có chữ ký của Tổng bí thư Lê Duẩn cho ông Vũ Kỳ.

 

Hương Quỳnh

tin nổi bật

Sự gương mẫu của Tổng Bí thư là chỗ dựa vững chắc trong phòng chống tham nhũng, tiêu cực

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc nhấn mạnh vai trò quan trọng của người đứng đầu và lãnh đạo chủ chốt, đặc biệt là của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, của nhân dân và báo chí...trong phòng, chống tham nhũng.

Chủ tịch Quốc hội Hungary đón, hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Ngày 27/6 (giờ địa phương), lễ đón chính thức Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã diễn ra trọng thể tại nhà Quốc hội Hungary, thủ đô Budapest dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Hungary László Kövér.

Chủ tịch nước chia buồn với gia đình Trung tá Bùi Văn Nhiên

Ngày 27/6, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gửi thư chia buồn, động viên gia đình Trung tá Quân nhân chuyên nghiệp Bùi Văn Nhiên, cán bộ Phòng Chính trị, Nhà máy Z195, Tổng cục Công nghiệp quốc phòng, Bộ Quốc phòng.

Australia tiếp tục tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược với Việt Nam

Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 26 - 28/6. Bà đã có cuộc gặp Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Phạm Minh Chính và hội đàm với người đồng cấp Bùi Thanh Sơn.

Ông Võ Văn Thưởng: Trung ương sắp có chỉ đạo quan trọng về phòng, chống tham nhũng

Dự kiến ngày 30/6, Bộ Chính trị sẽ có hội nghị về công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng, tiêu cực sẽ có những chỉ đạo quan trọng, quyết liệt đối với công tác này.

Tổng Bí thư điện đàm với Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Thủ tướng Campuchia

Tổng Bí thư chúc mừng Đảng Nhân dân Campuchia đã lãnh đạo nhân dân Campuchia giành được những thành tựu to lớn và quan trọng trên các lĩnh vực trong suốt 71 năm qua...

Cuộc gặp hiếm có của Chủ tịch Quốc hội với cộng đồng doanh nghiệp tại châu Âu

Phát biểu trước các doanh nhân, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đặc biệt vui mừng trước cuộc gặp hiếm có này khi có sự tham dự của 15 đại diện thành viên trong cộng đồng doanh nghiệp người Việt tại châu Âu.

Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận bị đề nghị kỷ luật

Ngày 27/6, UBND tỉnh Bình Thuận vừa đề nghị Thủ tướng xem xét, xử lý kỷ luật hành chính đối với Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận và hàng loạt cán bộ chủ chốt đang đương chức hoặc đã nghỉ hưu.

Văn hoá báo chí phải được thực hành như thói quen rửa mặt hàng ngày

Văn hóa có tầm quan trọng đặc biệt, là tiền đề cho phát triển, là động lực cho thương hiệu, uy tín của nhà báo và cơ quan báo chí.

Chủ tịch Quốc hội: Hợp tác với Việt Nam là tiếp cận với thị trường 650 triệu dân

Ngày 26/6, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Hungary, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam đã đến thăm thành phố Albertirsa.

Thủ tướng khảo sát một số nhà máy, dự án công nghệ cao tại Đà Nẵng

Sáng 26/6, trong chương trình công tác tại Đà Nẵng, Thủ tướng Phạm Minh Chính và đoàn công tác đã tới thăm, khảo sát một số nhà máy, dự án lớn trong các lĩnh vực công nghệ cao trên địa bàn Đà Nẵng.

Thủ tướng duyệt dự án cao tốc An Hữu - Cao Lãnh 5.886 tỷ đồng

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành thay mặt Thủ tướng vừa ký quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Cao Lãnh - An Hữu, giai đoạn 1 (dự án).

Thủ tướng: Việt Nam cam kết xây dựng môi trường đầu tư bình đẳng, công khai

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, Việt Nam cam kết xây dựng môi trường đầu tư lành mạnh, bình đẳng, minh bạch, công khai để nhà đầu tư đến đầu tư.

Chủ tịch nước: Không ngừng đổi mới, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng

Sáng 25/6, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt người lao động tiêu biểu ngành Dầu khí trong phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo.

Gặp mặt các Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Sáng 25/6, Ban Tổ chức Trung ương tổ chức Hội nghị gặp mặt các Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp, nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ được phân công.