Cuốn sổ tang Bác Hồ của cố Bộ trưởng Tạ Quang Bửu

Trong sổ tang, cố GS Tạ Quang Bửu viết: “Nhớ Bác nhất những lúc Bác phê bình mình. Phấn khởi và yêu Bác nhất cũng là những lúc đó”.

GS Tạ Quang Bửu (1910-1986) là người đặt nền móng cho lĩnh vực khoa học kỹ thuật và công nghệ quân sự Việt Nam, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ Đại học - Trung học chuyên nghiệp.

Chia sẻ với VietNamNet, Thiếu tướng Tạ Quang Chính, nguyên Cục trưởng Cục Chính trị, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, con trai của GS Tạ Quang Bửu cho hay, từ ngày tham gia cách mạng đến lúc xuôi tay, Bác Hồ luôn là tấm gương cho cha ông học tập, noi theo một cách tự giác, tự nguyện và cả tự hào, rất nghiêm túc, không một chút cầu lợi cho cá nhân.

{keywords}
Ông Tạ Quang Chính giới thiệu phòng lưu niệm của cố GS Tạ Quang Bửu

Thiếu tướng Tạ Quang Chính kể, sau Cách mạng tháng Tám 1945, ông Tạ Quang Bửu từ Huế ra Hà Nội và được Bác giao làm Tham nghị trưởng Bộ Ngoại giao, trực tiếp làm thư ký, giúp việc cho Bác.

Mười ngày sau khi Bác Hồ mất, GS Tạ Quang Bửu đã viết cuốn sổ tang Bác của riêng ông. Những dòng ở trang đầu tiên ông viết: “Tôi là một nhà toán học hụt. Nhờ Bác và Đảng tôi đã có giúp ích ít nhiều cho Đảng và Nhà nước. Nếu không có tư tưởng cá nhân, tôi còn có thể giúp nhiều hơn nữa”.

Về tác phong, ông Bửu thấy Bác ở đâu, làm gì cũng không để lại dấu vết vật chất, chỉ để lại tình luyến tiếc, kính phục. Người cho mình trọ cũng không nỡ và không biết gì để báo với địch.

Bác làm việc rất khoa học, không thiếu, nhưng cũng không thừa. Trên bàn làm việc chỉ có cái máy chữ, còn chai mực và quản bút thì để trong ngăn kéo. Trong sổ chỉ thấy các con số, người ngoài không hiểu gì, nhưng Bác thì không quên ý nghĩa của chúng.

Bác sinh hoạt rất sạch sẽ, vì như Bác nói, không để vết tích, vì ý thức công cộng, vì nghèo mà mỗi người sạch một tý thì đời sống sẽ dễ chịu.

Trang phục của Bác là mặc áo nâu, quần nâu lụa vì mỏng và nhẹ. 2 sợi dây để buộc quần lên khi vượt qua suốt ở Việt Bắc. Mỗi túi một kim băng để bảo vệ tài liệu. Về Hà Nội thì 2 bộ Tôn Trung Sơn cũ để tiếp khách, còn ngày thường thì maillot và quần nâu để lao động.

{keywords}
Một trong những trang viết trong sổ tang Bác Hồ của cố GS Tạ Quang Bửu. Ảnh: Gia đình cung cấp

Trong đời thường, Bác đến nhà ai một lần thì nhớ. Nhớ tên, nhớ hoàn cảnh, nhất là các ông bà lớn tuổi và các cháu trẻ thơ.

Theo Thiếu tướng Tạ Quang Chính, cha ông rất khâm phục tri thức của Bác. Bác biết rất rộng và sâu cổ văn Trung Quốc, các tôn giáo, kinh thánh cũng như chủ nghĩa Mác-Lênin. Bác rất nhớ truyền thuyết của các dân tộc, những vấn đề lớn của khoa học tự nhiên đang đặt ra.

“Năm 1948, khi cha tôi viết quyển Nguyên tử, hạt nhân và vũ trụ tuyến, Bác có đặt câu hỏi: “Sao chú gọi là bom nguyên tử? Đúng ra là bom hạt nhân”, ông Chính kể.

Có hai điều về hình thức mà Bác không bỏ qua được GS Tạ Quang Bửu viết trong sổ tang: “Đang họp hội nghị, Bác vào mà không đứng dậy, không phải vì cá nhân Bác mà vì cương vị của Bác. Viết thư cho Bác mà chữ viết cẩu thả”.

Bác lấy ví dụ là hai ông T. và N., viết xong tự đọc lại không được thì ai đọc được. Bác cho 2 người mỗi người 1 quyển vở, chỉ thị phải tập viết trong 2 quyển đó và lâu lâu Bác sẽ kiểm tra.

{keywords}
Một số thành viên Hội đồng Chính phủ kháng chiến 1947 (ông Tạ Quang Bửu ở hàng đứng, thứ 2 từ phải sang). Ảnh: Gia đình cung cấp

Ông Chính nói: “Với cách phê bình hoặc "mắng” của Bác, cha tôi không bao giờ tự ái bởi sự chân tình và rất có ích cho những người cầu tiến”.

Trong sổ tang Bác, GS Tạ Quang Bửu hồi tưởng lại thời khắc Bác ra đi, ông đã viết: “Nhớ Bác nhất những lúc Bác phê bình mình. Phấn khởi và yêu Bác nhất cũng là những lúc đó”.

Thực hiện Di chúc, phải làm “ra ngô ra khoai”

Thiếu tướng Tạ Quang Chính chia sẻ, có lần Bộ trưởng Tạ Quang Bửu bị Bác "chê dốt", nhưng đằng sau câu chuyện đó là những thông điệp sâu sắc.

Đó là khi Bác yêu cầu ông Tạ Quang Bửu dịch bản Tuyên ngôn độc lập sang tiếng Anh. Sau khi chỉnh sửa bản dịch, Bác bảo ông Bửu phát bản dịch tiếng Anh đó lên đài phát thanh, thì Bộ trưởng băn khoăn, đài phát thanh của ta chỉ phát xa được vài chục cây số, làm sao kẻ địch nghe được.

Nghe vậy, Bác cười: "Chú dốt thế, tai vách mạch rừng, chú cứ phát đi". Quả nhiên, chỉ một vài giờ sau khi bản Tuyên ngôn được phát đi, "kẻ địch" điên cuồng tức tối nhưng đành bất lực trước thế trận mới của nước Việt Nam mới.

{keywords}
GS Tạ Quang Bửu cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng thăm Viện Toán học (1986). Ảnh: Báo Giáo dục và Thời đại

Theo Thiếu tướng Tạ Quang Chính, cách dùng người của Bác Hồ rất tài tình. Bác chỉ nhìn người làm việc đấy có được hay không. Như với ông Tạ Quang Bửu, thời gian tiếp xúc với Bác Hồ không nhiều nhưng ông được Đảng và Bác tin tưởng, giao những việc rất quan trọng.

Ông Chính cho hay, GS Tạ Quang Bửu đã nghiên cứu rất sâu Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong một quyển sổ ghi bước sang giai đoạn mới, GS Tạ Quang Bửu đã suy nghĩ và tự kiểm điểm là bây giờ mình phải làm cái gì “ra ngô ra khoai”, làm quản lý mãi rồi, giờ phải làm gì để để lại cái mang tính vật chất như khả năng khoa học của mình.

Chính vì vậy, sau khi nghỉ hưu, ông đã huy động các nhà khoa học đến nhiều nơi, một trong những mục tiêu là vấn đề môi trường. Ông cũng quy hoạch vùng trồng rau cho Quân khu 1, cho huyện Hoành Bồ (Quảng Ninh)…

“Cụ lấy gương cụ học Bác Hồ như thế nào để muốn các con nhìn vào noi theo”, Thiếu tướng Tạ Quang Chính nói.

 

Khoảnh khắc Tổng bí thư Lê Duẩn chứng kiến Bác Hồ viết ‘Mấy lời để lại’

Khoảnh khắc Tổng bí thư Lê Duẩn chứng kiến Bác Hồ viết ‘Mấy lời để lại’

Đúng 21h hôm đó, Bác giao lại chiếc phong bì to đựng các bản thảo Di chúc và bản Di chúc đã đánh máy có chữ ký của Tổng bí thư Lê Duẩn cho ông Vũ Kỳ.

 

Hương Quỳnh

tin nổi bật

Thứ trưởng Nguyễn Duy Ngọc: Xây dựng công an cơ sở giỏi nghiệp vụ, gần dân, hiểu dân

Ngày 18/8, Trung tướng Nguyễn Duy Ngọc, Thứ trưởng Bộ Công an dự “Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc” năm 2022 tại quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ.

Ông Nguyễn Hòa Bình: Hàng trăm điện thoại livestream, phiên tòa sẽ bị sao nhãng

Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình cho rằng, hàng trăm điện thoại đưa lên livestream thì sự toàn tâm toàn ý cho nhiệm vụ chính của phiên tòa là đưa ra bản án đúng pháp luật sẽ bị sao nhãng.

Bí thư, Chủ tịch Hà Nội chủ trì 'chấm điểm' cán bộ hàng tháng

Bí thư Thành ủy và Chủ tịch UBND TP Hà Nội sẽ chủ trì cùng tập thể Thường trực Thành ủy, UBND TP quyết định xếp loại cán bộ hàng tháng.

Bổ nhiệm Phó Trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký quyết định bổ nhiệm Đại tá Nguyễn Hữu Hùng, Giám đốc Học viện Kỹ thuật mật mã, Ban Cơ yếu Chính phủ, giữ chức Phó Trưởng ban, Ban Cơ yếu Chính phủ.

Bộ trưởng Công an chung vui cùng nhân dân trong ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát biểu cảm xúc trong ngày hội, Bộ trưởng Công an Tô Lâm bày tỏ "cảm nhận rất rõ không khí vui mừng, phấn khởi, tinh thần đoàn kết và sự ủng hộ, tin tưởng của nhân dân vào sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng và chính quyền và lực lượng Công an…”

Xác định việc gì 'xin ý kiến' khi ban hành kết luận thanh tra

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị đoàn thanh tra, cơ quan thanh tra, chánh thanh tra không cứ “tự nhiên xin ý kiến”. Vì đây là biểu hiện của sợ trách nhiệm, đùn đẩy công việc.

Ông Nguyễn Danh Huy làm Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải

Ông Nguyễn Danh Huy, 48 tuổi, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch đầu tư, vừa được Thủ tướng bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải.

Còn 38 địa phương có 68 vụ việc liên quan Việt Á đang được xem xét

Phó Ban Nội chính Trung ương cho biết, đã có 25 vụ án liên quan sai phạm của Việt Á được khởi tố với 95 bị can; trong đó, 25 địa phương đã khởi tố vụ án, còn lại 38 địa phương có 68 vụ việc liên quan chưa bị khởi tố và đang được xem xét.

Nếu bị kỷ luật, Bí thư Hải Dương phải ra khỏi BCĐ phòng chống tham nhũng

Trường hợp của Bí thư Hải Dương đang bị xem xét kỷ luật và đã tham gia vào Ban Chỉ đạo Phòng chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh sẽ theo tinh thần sai tới đâu xử lý tới đó, sau khi xử lý thì chắc chắn đưa ra khỏi Ban Chỉ đạo.

Chưa bao giờ chúng ta xử lý mạnh mẽ, nghiêm minh hành vi tham nhũng, tiêu cực như vừa qua

Phát biểu kết luận của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng Ban Chỉ đạo tại Phiên họp của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Sáu tháng đầu năm, kỷ luật 27 cán bộ thuộc Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý

Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã thi hành kỷ luật 27 cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, tăng 20 trường hợp so với cùng kỳ năm trước.

Thủ tướng: Khởi nghiệp nông nghiệp phải dựa vào 3 trụ cột

Sáng 17/8, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự sự kiện 'Hành trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và Ngày hội việc VNUA – 2022' do Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức.

Vụ FLC, Việt Á, CDC Hải Dương vào danh sách án trọng điểm khẩn trương xét xử

Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực yêu cầu khẩn trương xét xử 9 vụ án trọng điểm, trong đó có vụ FLC, Việt Á, CDC Hải Dương, chuyển trái phép qua biên giới 200.000 USD...

Đồng Tháp điều động, bổ nhiệm nhiều lãnh đạo chủ chốt

Đồng Tháp điều động, bổ nhiệm nhiều lãnh đạo chủ chốt, trong đó Phó Chủ tịch UBND tỉnh được bổ nhiệm làm Bí thư Thành ủy Cao Lãnh.

Bí thư TP.HCM: Gắn phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm

Theo Bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Văn Nên, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cần gắn kết giữa xây và chống, trong đó xây là chính. Gắn công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với chủ trương khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm.